Aangebrande orchis - Neotinea ustulata

Namen
Nederlands: Aangebrande orchis
English: Burnt orchid (Dark-winged orchis, Dwarf Orchis)
Français: Orchis brûlé
Deutsch: Brandknabenkraut (Angebrannte Orchis)
Wetenschappelijk: Neotinea ustulata (Orchis ustulata, Orchis ustulatus)
Familie: Orchideeënfamilie, Orchidaceae

Beschrijving
Afmeting: 20 tot 30 cm.
Levensduur: Overblijvend.
Bloeimaanden: Mei en juni.
Stengels: De vrij dunne stengel staat rechtop.
Bladeren: Er zijn 2 of 3 grondstandige, langwerpige, spitse bladeren en een aantal schedevormige, niet gevlekte stengelbladeren. De schutbladen zijn eirond tot langwerpig en worden hoogstens zo lang als het vruchtbeginsel.
Bloemen: De bloeiwijze is eivormig, maar wordt later wat langer (3 tot 6 cm). Voor de bloei is de bloeiwijze bovenaan zwartpaars. De geurige bloemen worden tot 1 cm groot. De helm is stomp en van buiten zwartpurper. De drielobbige, 4 tot 7 mm grote bloemlip is wit of lichtroze met rode puntjes. De middenlob heeft 2 spleten en de spoor is naar omlaag gericht.

Biotoop
Bodem: Zonnige plaatsen op matig droge tot vochtige, matig voedselarme, kalkrijke grond (o.a. op mergel).
Groeiplaatsen: Uiterwaarden, rivier- en beekbegeleidend hooiland, kalkgrasland en bosranden. Vooral in heuvel- en berggebieden.

Verspreiding
Wereld: In West-Azië en Oost- en Midden-Europa. Noordwestelijk tot in België en Groot-Brittannië en noordelijk tot in Zuid-Zweden.

Aangebrande orchis - Neotinea ustulata
Aangebrande orchis -Neotinea ustulata

Nederland: Vroeger zeer zeldzaam in Zuid-Limburg. Voor het laatst gevonden in 1952.
Beschermd.
Rode lijst: Uitgestorven.
België: Zeer zeldzaam in het Maasgebied en in de zuidelijke Ardennen. In Vlaanderen is de soort al voor 1930 uitgestorven.
Beschermd.
Rode lijst Vlaanderen. Uitgestorven.
Rode lijst Wallonië. Ernstig bedreigd.

Aangebrande orchis - Neotinea ustulata

Wetenswaardigheden
De naam komt van het Griekse orchis, dat zaadbal betekent en het Latijnse woord ustulatus dat voor aangebrand staat. Aangebrand duidt op de zwartpaarse kleur aan de bovenkant van de bloemen.

* Meer afbeeldingen