Akkerwinde - Convolvulus arvensis

Namen
Nederlands: Akkerwinde
Frysk: Klimmer
English: Field Bindweed (Bindweed, Creeping Jenny, European Bindweed, Morning Glory, Morningglory, Perennial Morningglory, Smallflowered Morning Glory)
Français: Liseron des champs
Deutsch: Ackerwinde
Wetenschappelijk: Convolvulus arvensis
Familie: Windefamilie, Convolvulaceae

Beschrijving
Afmeting: 20 cm tot 1 meter.
Levensduur: Overblijvend.
Bloeimaanden: Juni t/m september.
Wortels: Een wortelstok.
Stengels: De kale of behaarde stengels liggen op de grond of winden om andere lage planten.
Bladeren: De pijlvormige tot langwerpige, 3 tot 4 cm lange bladeren zijn gesteeld, hebben spitse oortjes en een vrij stompe top met een kort stekelpuntje. De bladvoet is recht afgeknot of zwak hartvormig.
Bloemen: De naar vanille ruikende bloemen staan alleen of met 2 bij elkaar in de bladoksels op een lange steel. Er zijn 2 korte, smalle (draadvormige) schutblaadjes, op enige afstand van de kelk. De bloemkroon is wijd trechtervormig, 1 tot 3 cm groot en wit met roze of roze met witte (aan de buitenkant vaak bruinige) strepen, zelden zijn ze donker roze of eenkleurig wit. Ze zijn 5 keer (soms nog meer) zo lang als de kelk. De buitenste kelkbladen zijn langwerpig of elliptisch en stomp of uitgerand. De stempels zijn draadvormig. Elke bloem is maar 1 dag open.
Vruchten: De doosvrucht is rond en kaal. Er zijn zelden rijpe vruchten.

Biotoop
Bodem: Zonnige, open tot grazige plaatsen op matig droge tot matig vochtige, voedselrijke, humusarme, niet te zware grond (zand, leem, zavel, mergel, löss, lichte klei en stenige plaatsen).
Groeiplaatsen: Akkerranden, braakliggende grond, langs paden, bermen, gazons, tuinen, hellingen, spoorwegterreinen, langs spoorwegen, ruderale plaatsen, tegen hekwerken, greppelkanten, in de voegen van bestrating, op puin, in boomkwekerijen, grasveldjes in de duinen, beweide rivierduintjes en op rivierdijken.

Verspreiding
Wereld: Oorspronkelijk uit het Middellandse-Zeegebied. Nu in veel gematigde en warmere streken.

Akkerwinde - Convolvulus arvensis

Nederland: Algemeen, maar vrij zeldzaam in Drenthe, Zuidoost-Fryslân, Noordoost-Overijssel en Flevoland.
België: Algemeen, maar vrij zeldzaam in Vlaanderen en in de Kempen en zeldzaam in de Ardennen.

Akkerwinde - Convolvulus arvensis

Wetenswaardigheden
De top van de stengel beschrijft een volledige cirkel (tegen de klok in) in minder dan 2 uur. De geslachtsnaam Convolvulus komt van het Latijnse convolvere, wat rondwinden betekent. De volksnamen slaan ook op het kronkelende karakter of op de typische bloemvorm (Klokjeswinde, Pispotjes). Thee getrokken van de bloemen zou laxerend werken en werd ook gebruikt bij behandeling van koorts en verwondingen. Koude thee, gemaakt van de bladeren, zou ook laxerend werken en menstruatieklachten verminderen. De stengels werden gebruikt als bindtouw voor het opbinden van planten e.d. Het is flexibel en sterk, maar niet erg duurzaam.

* Meer afbeeldingen