Beemdooievaarsbek - Geranium pratense

Namen
Nederlands: Beemdooievaarsbek
Frysk: Fjild-earrebarrebek
English: Meadow Cranesbill (Meadow Crane's-Bill, Meadow Geranium)
Français: Géranium des prés
Deutsch: Wiesen-Storchschnabel
Wetenschappelijk: Geranium pratense
Familie: Ooievaarsbekfamilie, Geraniaceae

Beschrijving
Afmeting: 30 tot 90 cm.
Levensduur: Overblijvend.
Bloeimaanden: Juni en juli.
Wortels: Een dikke, kruipende wortelstok.
Stengels: De rechtopstaande stengels zijn kort behaard. Onderaan zijn dat terugwijzende haren. Bovenaan zijn ze kleverig door klierharen. De bloemstelen zijn na de bloei eerst teruggeslagen, later staan ze weer rechtop. De plant vormt pollen.
Bladeren: De rozetbladen zijn lang gesteeld. Ze zijn niet gevlekt en diep handvormig gedeeld met 5 tot 7 ver uit elkaar staande, smalle slippen.
Bloemen: Meestal staan de bloemen met 2 bijeen. Ze zijn helder paarsblauw, zelden wit, hebben doorschijnende aderen, zijn schotelvormig en 1,5 tot 3 cm groot. De kroonbladen zijn bovenaan afgerond. De helmdraden zijn aan de voet driehoekig verbreed. De kelkbladen zijn lang genaald.
Vruchten: De deelvruchtjes zijn dicht behaard, zonder ribbels. De zaden hebben een mazenpatroon.

Biotoop
Bodem: Zonnige, soms licht beschaduwde plaatsen op vochtige, matig voedselrijke tot voedselrijke, kalkhoudende, grazige grond (zand, leem, zavel en klei).
Groeiplaatsen: Ruige bermen, grasland, heggen, spoordijken, dijken, ruigten, uiterwaarden, spoorwegterreinen en bij buitenplaatsen.

Verspreiding
Wereld: Vanaf Engeland en de Pyreneeën oostelijk tot ver in Siberië en Midden-Azië. Zeldzaam in de kustgebieden en in het Middellandse Zeegebied.

Beemdooievaarsbek - Geranium pratense

Nederland: Zeldzaam in het rivierengebied. Elders zeldzaam ingeburgerd.
België: Zeldzaam in het Maasgebied en de zuidelijke Ardennen. Zeldzaam ingeburgerd in Vlaanderen.
Bijna bedreigd in Wallonië.

Beemdooievaarsbek - Geranium pratense

Wetenswaardigheden
De plant is drachtplant voor honingbijen, hommels, solitaire bijen en vlinders. Beemdooievaarsbek wordt al honderden jaren in tuinen toegepast. In de tegenwoordige tuinen heeft de soort het afgelegd tegen andere grootbloemige Ooievaarsbekken. De stengels vallen gemaklkelijk om, de plant bloeit maar kort en de bloemen zijn vaak wat flets van kleur. In Duitsland werd de plant vroeger ook wel Göttesgnade genoemd. In Scandinavië staat Beemdooievaarsbek bekend als 'Odins-genade' of 'Odinsbloem'. Op IJsland werd uit de wortels een blauwe kleurstof gewonnen, waarmee de mantels werden geverfd van de IJslandse helden.

* Meer afbeeldingen