Behaarde boterbloem - Ranunculus sardous

Namen
Nederlands: Behaarde boterbloem
Frysk: Rûge bûterblom
English: Hairy Buttercup (Early Buttercup, Field Buttercup)
Français: Renoncule sarde
Deutsch: Sardischer Hahnenfuß
Wetenschappelijk: Ranunculus sardous
Familie: Ranonkelfamilie, Ranunculaceae

Beschrijving
Afmeting: 15 tot 50 cm.
Levensduur: Eenjarig.
Bloeimaanden: Mei t/m september.
Stengels: De stengels zijn afstaand behaard. De lichtgroene stengelvoet is niet of nauwelijks verdikt (een verschil met Knolboterbloem). De planten vormen naar boven toe breder wordende polletjes.
Bladeren: De lichtgroene bladeren zijn tot de voet in drieën gedeeld. Ze zijn vaak glanzend met lichtere vlekken.
Bloemen: De lichtgele bloemen zijn 1,2 cm tot 2,5 cm groot. De kelkbladen zijn teruggeslagen. De bloembodem is behaard. De bloemstelen zijn gegroefd.
Vruchten: De vruchtjes hebben langs de rand vaak een rij knobbeltjes en meestal een korte bijna rechte snavel.

Biotoop
Bodem: Zonnige, min of meer open plaatsen op vochtige tot vrij natte, voedselrijke, vaak vrij kalkarme, dichtgeslagen grond (leem, löss, klei en kleiig veen). Ook op brakke plaatsen.
Groeiplaatsen: Open grasland (vaak in natte, brakke weilanden), dijken, wintergraanakkers op leem of löss, braakliggende grond, langs spoorwegen, bij ingangen van akkers, wegranden en langs duinpaden.

Verspreiding
Wereld: In het Middellandse-Zeegebied en in West- en Midden-Europa.

Behaarde boterbloem - Ranunculus sardous

Nederland: Plaatselijk vrij algemeen in Zeeland, Noord- en Zuid-Holland en het Waddengebied, vrij zeldzaam in Zuid-Limburg en langs het IJsselmeer. Elders zeer zeldzaam.
België: Vrij algemeen in het kustgebied, in Brabant en in het Maasgebied en vrij zeldzaam in Vlaanderen. Elders zeldzaam tot zeer zeldzaam.
Niet bedreigd in Vlaanderen en Wallonië.

Behaarde boterbloem - Ranunculus sardous

Wetenswaardighden
De naam sardous kan zowel Sardinisch als sardonisch betekenen. In de oudheid kende men op Sardinië een Ranonkel, Herba sardoa genaamd, die verkramping van het aangezicht kon veroorzaken. Deze 'kramplach' werd risus sardonicus genoemd, Het bedoelde effect was later vooral bekend van de Blaartrekkende boterbloem. Maar op Sardinië komt de Behaarde boterbloem veel meer voor dan de Blaartrekkende boterbloem en beide hebben vermoedelijk dezelfde uitwerking.

* Meer afbeeldingen