Beklierde kogeldistel

Namen

Wetenschappelijk: Echinops sphaerocephalus

Nederlands: Beklierde kogeldistel

English: Globe Thistle (Great Globe-Thistle, Great Globethistle)

Français: Echinops à tête ronde

Deutsch: Kugeldistel

Familie: Composietenfamilie, Asteraceae (Compositae)

Geslacht: Echinops, Kogeldistel

Naamgeving: Echinops komt van van echinos (egel). Sphaerocephalus betekent met bolvormige hoofdjes.

Beklierde kogeldistel - Echinops sphaerocephalus

Beschrijving

Afmeting: 60 cm tot 2 meter.

Levensduur: Overblijvend. Hemikryptofyt (winterknoppen op of iets onder de grond).

Bloeimaanden: Juni, juli en augustus.

Wortels:

Stengels: De rechtopstaande stengels zijn kleverig behaard (met name bovenaan), dicht witviltig, al of niet met enkelvoudige haren, geribbeld en al of niet vertakt.

Bladeren: De bladen zijn distelachtig, langwerpig-elliptisch en veerspletig. Ze hebben een fijnstekelige rand. De bladslippen lopen in een fijne stekel uit. Aan de bovenkant groeien tot 0,5 mm lange klierharen en gewone haren, van onderen zijn ze witviltig.

Bloemen: Tweeslachtig (een bloem met zowel mannelijke als vrouwelijke geslachtsorganen). De alleenstaande, bolvormige bloeiwijze is 3 tot 6 cm groot. Ze zijn samengesteld uit talrijke lichtblauwe, blauwgroene of iets witachtige hoofdjes. Alle bloemen zijn buisvormig (geen straalbloemen). De witte buitenomwindselharen staan vrij of zijn alleen aan de voet vergroeid.

Vruchten: Een eenzadige dopvrucht of nootje. Het pappus (vruchtpluis) bestaat uit schubben, die voor de helft of meer zijn vergroeid. Tweezaadlobbig (kiemend met twee kiemblaadjes).

Biotoop

Bodem: Zonnige, vrij open plaatsen op droge, matig voedselrijke grond (stenige en grazige plaatsen).

Groeiplaatsen: Struwelen, ruigten en grasland (uiterwaarden en open, grazige plaatsen).

Verspreiding

Wereld
West-Azië en Midden- en Zuid-Europa. Ingeburgerd op verscheidene plaatsen in West-Europa, evenals in o.a. Noord-Amerika.
Beklierde kogeldistel - Echinops sphaerocephalus

Nederland
Zeer zeldzaam. Min of meer ingeburgerd langs de Rijn en de Waal.

Vlaanderen:
Niet in Vlaanderen.

Wallonië
Zeer zeldzaam ingeburgerd in het zuidoosten.
Beklierde kogeldistel - Echinops sphaerocephalus

Oude illustraties

Klik op de afbeelding om te vergroten.

Flora von Deutschland, Österreich und der Schweiz, Prof. Dr. Otto Wilhelm Thomé (1885 - 1905)

Flora Danica, Georg Christian Oeder e.a. (1761-1888)

New Kreüterbuch, L. Fuchs (1543)

Hortus Eystettensis, deel 2, Bessler, Basilius (1620)

Phytanthoza iconographia, deel 2, J.W. Weinmann (1739)
Twee afbeeldingen

Illustratio systematis sexualis Linnaei, J.S. Miller (Müller), M.B. Borckhausen (1770-1777)

The vegetable system, A history of the aggregates, or cluster-headed plants, deel 5, John Hill (1772)

Institutiones rei herbariæ, deel 3, J.P. de Tournefort (1700)

© 2001-2015 Klaas Dijkstra