Beklierde ogentroost - Euphrasia officinalis

Namen
Nederlands: Beklierde ogentroost (Krijtogentroost)
English: Eyebright
Français: Euphraise officinale
Deutsch: Wiesen-Augentrost
Wetenschappelijk: Euphrasia officinalis (Euphrasia rostkoviana, Euphrasia montana)
Familie: Helmkruidfamilie, Scrophulariaceae

Beschrijving
Afmeting: 10 tot 25 cm.
Levensduur: Eenjarig.
Bloeimaanden: Mei t/m september.
Stengels: De stengels zijn vaak vertakt aan de voet en rood aangelopen. Ze zijn zachtharig en bedekt met veel lange klierharen.
Bladeren: De eironde tot langwerpige blaadjes zijn getand. De onderste schutbladen zijn driehoekig tot eirond.
Bloemen: De onderlip is wit met een gele keel. De bovenlip is vaak lichtpaars. De bloemen zijn 0,8 tot 1,5 cm groot. De kroonbuis verlengt zich sterk tijdens de bloei.
Vruchten: De doosvrucht is niet langer dan de kelk.

Biotoop
Bodem: Zonnige, iets open plaatsen op matig droge tot matig vochtige, matig voedselarme tot matig voedselrijke, kalkrijke, zelden kalkarme grond (mergel en stenige plaatsen).
Groeiplaatsen: Kalkgrasland.

Verspreiding
Wereld: West-Azië, Oost- en Midden-Europa, westelijk tot in Nederland en Groot-Brittannië.

Beklierde ogentroost - Euphrasia officinalis

Nederland: Zeer zeldzaam in Zuid-Limburg.
Rode lijst. Zeer sterk afgenomen.
België: Vrij zeldzaam, maar zeldzaam in het kustgebied.

Beklierde ogentroost - Euphrasia officinalis

Wetenswaardigheden
Beklierde ogentroost is een halfparasiet, die woekert op grassen en cypergrassen. De wortels van de plant onttrekken water en zouten aan de wortels van andere planten, maar is zelf ook in staat tot fotosynthese. De geslachtsnaam Euphrasia stamt uit het Grieks en betekent 'opgewekt'. De beklierde ogentroost wordt bij oogontstekingen (volgens de tekenleer leek de bloem met zijn paarse en gele stippen en streepjes erg op een ziek oog), maar ook bij hoofdpijn en maagpijn gebruikt. Een aftreksel werd gebruikt bij hoest en keelpijn, maar dit drankje smaakte nogal bitter en deed het slijmvlies samentrekken. Ook werd het soms toegepast bij vergeetachtigheid.
Beklierde ogentroost subsp. monticola (Euphrasia officinalis subsp. monticola (Euphraise glanduleuse, Berg-Augentrost) is uitgestorven in België. De ondersoort was zeer zeldzaam in het oosten van het land en is al voor 1980 verdwenen.

* Meer afbeeldingen