Bergandoorn - Stachys recta

Namen
Nederlands: Bergandoorn
English: Sweet Basil (Seaport Hedgenettle, Stiff Hedgenettle)
Français: Epiaire droite (Epiaire dressée)
Deutsch: Aufrechter Ziest
Wetenschappelijk: Stachys recta
Familie: Lipbloemenfamilie, Lamiaceae (Labiatae)

Beschrijving
Afmeting: 25 tot 70 cm.
Levensduur: Overblijvend.
Bloeimaanden: Juni t/m september.
Stengels: De rechtopstaande stengels zijn zwak behaard. De plant verspreidt een aromatische geur.
Bladeren: De groene, eironde tot langwerpige bladeren zijn ruw behaard en fijn getand. Ze zijn dicht netnervig (de nervatuur is ingezonken). De onderste bladeren zijn gesteeld, de bovenste zijn smaller en zittend.
Bloemen: Elke bloemenkrans telt ongeveer 6 tot 10 bloemen, die samen smalle, vertakte, min of meer onbebladerde aren vormen. Ze zijn bleekgeel met paarse strepen op de onderlip en 1½ tot 2 cm groot. De meeldraden steken iets buiten de bloem. De kelktanden zijn driehoekig met een naaldvormige spits (een kaal stekelpuntje). De kelk, zonder de kale naalden, is ongeveer 5 mm lang.
Vruchten: De kastanjebruine, vrij ronde nootjes zijn ongeveer 2 mm lang.

Biotoop
Bodem: Zonnige tot licht beschaduwde, iets open plaatsen op matig droge tot matig vochtige, matig voedselrijke, kalkhoudende grond (stenige plaatsen en zand).
Groeiplaatsen: Rotsachtige plaatsen, rivierduinen, rivieroevers, kalkgrasland, bermen, ruderale plaatsen, bosranden en lichte bossen.

Verspreiding
Wereld: In West-Azië en West-, Midden- en Zuid-Europa. Noordelijk tot in België en Nederland.

Bergandoorn - Stachys recta

Nederland: Zeer zeldzaam in het oostelijk rivierengebied.
België: Zeldzaam in het gebied van de Maas en in de zuidelijke Ardennen.
Beschermd.
Rode lijst Wallonië. Met uitsterven bedreigd.

Bergandoorn - Stachys recta

Wetenswaardigheden
De rupsen van het andoorndikkopje (Carcharodus lavatherae) hebben de Bergandoorn als waardplant en leven van de zaden en de bladeren.

* Meer afbeeldingen