Namen
Nederlands: Blauw walstro
Frysk: Blauslyt
English: Field Madder (Blue Field Madder, Blue Fieldmadder)
Français: Rubéole des champs
Deutsch: Ackerröte
Wetenschappelijk: Sherardia arvensis
Familie: Sterbladigenfamilie, Rubiaceae
Geslacht:
Sherardia
Naamgeving: Sherardia is genoemd naar de Engelse botanicus W. Sherard (1659-1728). Arvensis betekent " op akkers groeiend" .

Beschrijving
Afmeting: 15 tot 25 cm.
Levensduur: Eenjarig.Therofyt (geen winterknoppen).
Bloeimaanden: Juni, juli, augustus en september.
Wortels: Worteldiepte tot 10 cm.
Stengels: De liggende tot opstijgende stengels zijn ruw behaard, vierkantig en vanaf de voet vertakt. De plant vormt matten.
Bladeren: De zittende bladeren groeien onderaan in kransen van 4, hogerop zijn dit 6 en bovenaan meestal 8 (vlak onder de bloeiwijze). Ze zijn omgekeerd-eirond tot lancetvormig, hebben 1 nerf en een toegespitste bladtop. De haren staan naar de top gericht.
Bloemen: Tweeslachtig (een bloem met zowel mannelijke als vrouwelijke geslachtsorganen). De 3 mm grote bloemen zijn hoofdjesachtig ineengedrongen. Ze zijn licht paars-roze, lila-blauw of zelden wit. Ze hebben een lange buis van 2 tot 3˝ mm en 4 kroonbladen.
Vruchten: Een splitvrucht. De vruchten zijn bolvormig, 2 tot 7 mm groot en vaak borstelig behaard met 4 tot 6 gestekelde, driehoekige, spitse kelktanden (als een klitvrucht). Soms zijn ze echter vrijwel kaal. De zaden zijn zeer kortlevend (< 1 jaar). Tweezaadlobbig (kiemend met twee kiemblaadjes).

Biotoop
Bodem: Zonnige, open plaatsen (pionier) op droge tot vochtige, matig voedselrijke, kalkrijke, basische grond (klei, leem, zand, zavel, löss en mergel).
Groeiplaatsen: Akkers (akkers en akkerranden), boomkwekerijen, plantsoenen, zeeduinen (open plekken), braakliggende grond, bermen, dijken (ook op de Afsluitdijk), langs holle wegen en grasland (gazons).

Verspreiding
Wereld
Blauw walstro - Sherardia arvensis
Oorspronkelijk uit het Middellandse-Zeegebied. Ingeburgerd in Europa, West-Azië, Noord- en Zuid-Amerika, Australië en Nieuw Zeeland.

Nederland

Vrij zeldzaam in Zuid-Limburg, Zeeland, Flevoland en langs de kust van het noordelijk zeekleigebied. Elders zeldzaam of ontbrekend.
Rode lijst 2012. Kwetsbaar. Trend sinds 1950: matig afgenomen. Vrij zeldzaam. Al voor 1500 ingevoerd (archeofyt)..

Vlaanderen
Blauw walstro - Sherardia arvensis
Vrij zeldzaam in de Leemstreek ten ooosten van Brussel en in de Duinen. Elders zeldzaam tot zeer zeldzaam. Vroeger ook langs de Maas.
Rode lijst. Vrij zeldzaam.

Wallonië
Blauw walstro - Sherardia arvensis
Algemeen in het Maasgebied en in Lotharingen, vrij zeldzaam in Brabant en zeer zeldzaam in de Hoge Ardennen.
Rode lijst. Thans niet bedreigd.

Wetenswaardigheden:
De wortels leveren een rode kleurstof. Vogels en kleine zoogdieren die walstro eten krijgen roodgekleurde botten, omdat de kleurstof zich daar ophoopt. In de geneeskunde werd Blauw walstro toegepast tegen waterzucht en verlamming. Het werd ook gebruikt voor het herstel van verwondingen.

Blauw walstro - Sherardia arvensis

Flora Batava, Jan Kops en Johannes Everhardus van der Trappen. Deel 9 (1846)

Flora Batava, Jan Kops en F. W. van Eeden. Deel 17 (1885)

Flora von Deutschland, Österreich und der Schweiz, Prof. Dr. Otto Wilhelm Thomé (1885 - 1905)

Bilder ur Nordens Flora, Carl Axel Magnus Lindman (1917-1926)

Flora Danica Georg Christian Oeder e.a. (1761-1888)

© 2001-2014 Klaas Dijkstra