 | Namen
Nederlands: Brede orchis (Breedbladige orchis)
Frysk: Frouljustriennen
English: Broad-leaved Marsh Orchid (Broad Leaf Marsh Orchid, March Orchis)
Français: Orchis à larges feuilles (Orchis de mai)
Deutsch: Breitblättrige Fingerwurz (Breitblättriges Knabenkraut)
Wetenschappelijk: Dactylorhiza majalis subsp.majalis (Orchis majalis, Orchis fistulosa, Dactylorhiza fistulosa, Orchis latifolia)
Familie: Orchideeënfamilie, Orchidaceae
Ondersoorten: Brede orchis (Dactylorhiza majalis subsp.majalis).
Rietorchis (Dactylorhiza majalis subsp. praetermissa)
Veenorchis (Dactylorhiza majalis subsp. sphagnicola).
De ondersoorten worden ook wel beschouwd als 3 afzonderlijke soorten (Dactylorhiza majalis, Dactylorhiza praetermissa en Dactylorhiza sphagnicola). Beschrijving
Afmeting: 15 tot 30 cm.
Levensduur: Overblijvend.
Bloeimaanden: Mei t/m juli.
Stengels: De stengels worden naar de top toe hol. Ze zijn min of meer gedrongen, maar later worden ze wat langer. De stengeltop is vaak iets paars.
Bladeren: De plant heeft 4 tot 8 donkergroene, schuin afstaande bladen. De onderste bladeren zijn langwerpig en in het midden het breedst. De bovenste bladeren zijn smaller, met meestal onregelmatige, gevulde (zelden ringvormige) donkere vlekken, maar soms zijn ze ongevlekt. De schutbladen zijn vaak iets paarsig en meestal langer dan de bloemen.
Bloemen: De aar is kegelvormig. De bloemen zijn paarsrood, soms roze of zelden wit met donkere vlekken. De zijdelingse bloembladen staan af. De 3-delige lip is vlak uitgespreid, 0,9 tot 1,4 cm lang, heeft een getande rand en paarsige lijnen. De lip heeft teruggeslagen zijslippen en vaak een grote middenlob. Het honingmerk bestaat uit stippen, streepjes en lussen. De spoor is korter dan het vruchtbeginsel. Biotoop
Bodem: Zonnige plaatsen op vochtige tot natte, voedselarme tot matig voedselrijke, niet of slechts licht bemeste, zwak zure tot vaak kalkhoudende, humusrijke grond (veen, zand, leem, löss, zavel, rivierklei en lichte zeeklei.) Ook in zwak brak milieu.
Groeiplaatsen: Moerassig grasland, hooiland, weiland (extensief beweid grasland), blauwgrasland, bermen, duinen (grazige duinvalleien), moerassen (trilvenen en bronmoerassen), waterkanten (langs kwelsloten en greppels), buitendijkse waarden, zandplaten, afgravingen, opgespoten terreinen en drassige plekken op dalwanden. Verspreiding
Wereld
In West-, Midden- en Oost-Europa. Nederland
Zeldzaam, verspreid in vrijwel het hele land.
Rode lijst 2. Sterk afgenomen.
Beschermd. Vlaanderen
Zeldzaam. Het meest in de Kempen en de Leemstreek.
Rode lijst. Kwetsbaar.
Beschermd. Wallonië: Vrij zeldzaam in het Maasgebied en de Ardennen. Wetenswaardigheden
De naam Dactylorhiza is afkomstig uit het Oud-griekse dactylos dat vinger betekent en rhiza dat wortel betekent. Het slaat op de vingervormige wortelknollen. De soortaanduiding majalis is afkomstig van het Latijnse maius (mei), wat betrekking heeft op de bloeiperiode. |
