 | Namen
Nederlands: Doornappel
Frysk: Stikelbei
English: Jimson weed (Jamestown weed, Jimsonweed, Mad apple, Moonflower, Stinkwort, Thorn apple)
Français: Datura stramoine
Deutsch: Weißer Stechapfel
Wetenschappelijk: Datura stramonium
Familie: Nachtschadefamilie, Solanaceae Beschrijving
Afmeting: 15 cm tot 1 meter.
Levensduur: Eenjarig.
Bloeimaanden: Juni t/m september.
Bladeren: De stinkende bladeren worden 10 tot 20 cm lang. Ze zijn vrijwel kaal, eirond tot elliptisch, spits en hebben meestal forse tanden.
Bloemen: De recht afstaande, witte, zelden licht paarsachtige bloemen groeien in de bladoksels op korte stelen. Ze worden 5 tot 10 cm lang. Ze zijn trechtervormig met 5 spitse slippen. De meeldraden blijven binnen de omhulling van de kroonbuis. De kelk is bleekgroen, vrijwel buisvormig en aan 5 kanten geplooid.
Vruchten: De rechtopstaande, stekelige, eivormige doosvruchten worden 3½ tot 7 cm lang. Ze bevatten grote, platte, giftige zaden. Biotoop
Bodem: Zonnige, warme, open plaatsen (pioniervegetaties)op droge tot vochtige, voedselrijke tot zeer voedselrijke, omgewerkte, vaak kalkhoudende grond (zand, leem, zavel en stenige plaatsen).
Groeiplaatsen: Moestuinen, akkers (hakvruchtakkers), duinen, hellingen, omgewerkte grond, braakliggende grond, plantsoenen, ruderale plaatsen, zand- en grindstrandjes langs rivieren, stortterreinen en puin- en afvalhopen. Verspreiding
Wereld
Doornappel komt oorspronkelijk waarschijnlijk uit Noord-Amerika (van Mexico tot Zuidoost-Canada). In 1577 werd de soort vanuit Mexico in Spanje ingevoerd. In Nederland begon de inburgering begin 1700. Nu komt de plant voor in alle werelddelen, in gebieden met een gematigd of warm klimaat. Nederland
Vrij zeldzaam. Het meest in het rivierengebied, in de Hollandse en Zeeuwse duinen en in stedelijke omgeving. Vlaanderen
Vrij algemeen.
Rode lijst. Niet bedreigd. Wallonië: Zeldzaam. Wetenswaardigheden
De hele plant is zeer giftig (met hallucinogene alkaloïden). Doornappel wordt wel gekweekt voor droogboeketten. Cultivarse worden in tuinen gekweekt, o.a. een sterk paars aangelopen vorm met licht paarsblauwe bloemkroon (var. tatula). Doornappelzaden werden vroeger wel voor farmaceutische doeleinden ingezameld. Kinderen kregen bij het zoeken van de zaden alleen al van het contact met de plant verwijde pupillen (hetzelfde effect zie je bij Wolfskers). Door Indianen werd de plant wel gebruikt om hallucinaties op te wekken. Een verkeerde dosering kan echter fataal zijn. Een oude mythe vertelt het verhaal van de doornappelboom in het paradijs. Toen de slang Eva had verleid tot het eten van de appel sprak God een vloek over hem uit. De slang kronkelde om de toen nog prachtige doornappelboom en verontreinigde deze. Hierdoor werd de doornappelboom steeds kleiner, totdat het een kleine plant was geworden. De appels draagt hij nog steeds. De stekels verbeelden de tanden van de slang. Volgens overleveringen is de Doornappel een onderdeel van de beroemde heksenvliegzalf. Door hedendaagse heksen wordt de plant niet meer gebruikt, omdat een verkeerde dosering dodelijk kan zijn. |
