Egelantier

Namen

Wetenschappelijk: Rosa rubiginosa (Rosa eglanteria)

Nederlands: Egelantier

Frysk: Boskroas

English: Sweet briar (Eglantine rose, Sweetbriar rose)

Français: Rosier rouillé

Deutsch: Schottische Zaunrose

Familie: Rozenfamilie, Rosaceae

Geslacht: Rosa, Roos

Opmerking: Een zeer variabele struik die in 2003 werd gesplitst in verschillende soorten: Egelantier (Rosa rubiginosa), Schijnviltroos (Rosa pseudoscabriuscula), Kleinbloemige roos (Rosa micrantha) en Kraagroos (Rosa agrestis).

Naamgeving: Rosa is het Latijnse woord voor roos. De naam komt komt via het Griekse rodon van het Oudperzische wurdo (doornstruik). Rubiginosa betekent roestig of roestkleurig.

Beschrijving

Levensduur: Overblijvend.

Plantvorm: Struik.

Winterknoppen: Fanerofyt.

Bloeimaanden: Juni, juli, augustus.

Afmeting: 60-200 cm.


AmonDhan - GFDL


Alastair Rae - CC BY-SA 2.0


© Willem Braam - verspreidingsatlas.nl


http://www.kuleuven-kulak.be

Takken: De rechtopstaande takken hebben brede haakvormig gekromde stekels en soms ook naaldvormige stekels.


Muriel Bendel - CC BY-SA 4.0


John Tann - CC BY 2.0


© Peter Meininger - verspreidingsatlas.nl


© Peter Meininger - verspreidingsatlas.nl

Bladeren: De bladeren zijn vijf- of zeventallig met vrij kleine eironde, enkel of dubbel gezaagde deelblaadjes, die aan de bovenkant glanzend en van onderen dicht bezet met klieren zijn. Bij wrijven verspreiden ze een zoetzure appelgeur. Meestal zijn er weinig gewone haren.


Sebastian Bieber - CC BY-SA 2.0 de


http://www.kuleuven-kulak.be


http://www.kuleuven-kulak.be


http://www.kuleuven-kulak.be

Bloemen: Tweeslachtig. De rozerode bloemen zijn 1,8-2,8 cm en staan alleen of met twee of drie bij elkaar. De kroonbladen hebben een bijna witte nagel. De bloemstelen worden tot 1 cm, zelden tot 1½ cm lang. De kelkbladen staan na de bloei af en vallen niet snel af.


Stan Shebs - CC BY-SA 3.0


Meneerke bloem - CC BY-SA 3.0


© Peter Meininger - verspreidingsatlas.nl


© Willem Braam - verspreidingsatlas.nl

Vruchten: Een vlezige schijnvrucht. De vuurrode bottels zijn bolvormig tot eivormig. Soms zijn ze begroeid met gesteelde klieren. Meestal zit boven op de bottel een kroontje van rechtopstaande tot afstaande kelkbladen. De zaden zijn zeer kortlevend (korter dan één jaar). Tweezaadlobbig.


dzn.eldoc.ub.rug.nl


John Tann - CC BY 2.0


John Tann - CC BY 2.0


© Peter Meininger - verspreidingsatlas.nl

Biotoop

Bodem: Zonnige plaatsen op droge, matig voedselarme tot matig voedselrijke, kalkrijke grond (zand, mergel, leem, klei en stenige plaatsen).

Groeiplaatsen: Hagen, struwelen, bosranden, zeeduinen (duinstruweel), grindstranden, bermen, hoge zandige uiterwaarden en kalkhellingen.

Verspreiding

Wereld: Voornamelijk in West- en Midden-Europa, noordelijk tot in Zuid-Scandinavië. Ook in Noordwest-Afrika en Zuidwest-Azië. Ingeburgerd in Australië, Nieuw-Zeeland, Noord- en Zuid-Amerika en mogelijk ook in Zuid-Afrika.

Egelantier - Rosa rubiginosa

Nederland: Vrij algemeen in de Hollandse en Zeeuwse duinen en vrij zeldzaam in Zuid-Limburg en het rivierengebied. Elders zeldzaam tot zeer zeldzaam.
Rode lijst 2012. Thans niet bedreigd. Trend sinds 1950: stabiel of toegenomen. Algemeen. Oorspronkelijk inheems.

Egelantier

verspreidingsatlas.nl

Egelantier (combinatie van alle in 2003 gesplitste soorten)

verspreidingsatlas.nl

Vlaanderen: Algemeen in de duinen en vrij algemeen in de Voerstreek en in Haspengouw. Elders zeldzaam tot zeer zeldzaam.
Rode lijst. Vrij zeldzaam.

Egelantier - Rosa rubiginosa

Wallonië: Vrij algemeen in het Maasgebied en in de zuidelijke Ardennen. Elders zeldzaam.
Rode lijst. Bedreigd. Beschermd.

Oude illustraties


Flora Batava, deel 11, Jan Kops en P. M. E. Gevers Deijnoot (1853)


Flora Batava, deel 11, Jan Kops en P. M. E. Gevers Deijnoot (1853)


Deutschlands Flora in Abbildungen, Jacob Sturm und Johann Georg Sturm


Flora von Deutschland, Österreich und der Schweiz, Prof. Dr. Otto Wilhelm Thomé (1885 - 1905)


Bilder ur Nordens Flora, Carl Axel Magnus Lindman (1917-1926)


Flora Danica, Georg Christian Oeder e.a. (1761-1888)

© 2001-2017 K.M. Dijkstra