|
|
|
|
|
|
|
Framboos - Rubus idaeus
Namen
Nederlands: Framboos
Frysk: Framboas
English: Red raspberry (American red raspberry, Canby red raspberry, Common red raspberry, Indian summer raspberry, Raspberry, Western red raspberry)
Français: Framboise
Deutsch: Himbeere
Wetenschappelijk: Rubus idaeus
Familie: Rozenfamilie, Rosaceae
Beschrijving
Afmeting: 60 cm tot 1,5 meter.
Levensduur: Overblijvend.
Bloeimaanden: Mei t/m juli.
Wortels: Veel wortelopslag.
Stengels: De 2-jarige takken staan rechtop en zijn zwak gestekeld.
Bladeren: Meestal zijn de bladeren 5- of 7-tallig geveerd, soms 3-tallig. Van onderen zijn ze witviltig. Ze hebben zittende zijblaadjes. De steunblaadjes zijn priemvormig.
Bloemen: De bloeiwijze is pluimvormig. De witte bloemen zijn 0,9 tot 1,1 cm groot. Ze hebben 5 langwerpige kroonbladen, die eerst rechtop en later uitgespreid staan. Ze vallen spoedig af en zijn korter dan de kelkbladen. Deze zijn na de bloei teruggebogen.
Vruchten: De eetbare frambozen zijn dof donker paarsrood (sommige soorten zijn geel), behaard en laten bij rijpheid los van de kegelvormige bloembodem.
Biotoop
Bodem: Meestal halfbeschaduwde plaatsen op vochtige, matig voedselrijke, zwak zure, kalkarme grond (allerlei grondsoorten, maar het meest op zand en leem).
Groeiplaatsen: Kapvlakten, open plekken in loofbossen, struikgewas, meentweiden, spoordijken, ruigten, rotsspleten, moerasbossen, bronbossen, langs boswegen en in knotwilgen (in kleigebieden).
Verspreiding
Wereld: Koude en gematigde streken op het noordelijk halfrond.
Framboos - Rubus idaeus
Nederland: Vrij algemeen in het oosten en midden van het land, in Zuid-Limburg en in de Hollandse en Zeeuwse duinen. Elders zeldzaam.
België: Vrij algemeen in het Maasgebied en de Ardennen, vrij zeldzaam in Brabant, elders zeldzaam.
Wetenswaardigheden
Frambozen bevatten veel vitamine C. De vruchten hebben een specifieke smaak en zijn afhankelijk van het ras lichtrood tot donkerrood gekleurd. Ook komen rassen voor met geelgekleurde vruchten. Frambozen worden zowel vers gegeten als verwerkt in frambozenjam, vruchten op siroop, tot bavarois, tot sap, tot puree en saus. Ze worden ook als losse vruchten ingevroren. Het sap van de frambozen zorgen in tegenstelling tot de bladeren voor een versnelde darmwerking. De bladeren hebben (door de looistoffen) een diarree remmende werking. Deze looistoffen werden vroeger gebruikt om de baarmoeder effectief te laten samentrekken bij de bevalling. De bladeren moeten na het plukken worden gedroogd op een droge en luchtige plaats. Van de gedroogde bladeren kan thee worden getrokken. De bloemen werden door Dodonaeus in een mengsel met honing aanbevolen tegen onder meer ooginfecties. De framboos wordt tegenwoordig gebruikt in medicijnen voor kinderen om er een lekker smaakje aan te geven.
© 2001-2010 Klaas Dijkstra