Aanmelden Vakantiekrant.nl nieuwsbrief

Gevlekte orchis - Dactylorhiza maculata subsp. maculata

Namen
Nederlands: Gevlekte orchis
Frysk: Duvelsklauw
English: Heath spotted-orchid (Early purple orchid)
Français: Orchis tacheté
Deutsch: Geflecktes Knabenkraut
Wetenschappelijk: Dactylorhiza maculata
Familie: Orchideeënfamilie, Orchidaceae
In Nederland wordt Bosorchis meestal opgevat als een ondersoort van Gevlekte orchis.
Ondersoorten: Gevlekte orchis (Dactylorhiza maculata subsp. maculata).
Bosorchis (Dactylorhiza maculata subsp. fuchsii).

Beschrijving
Afmeting: 15 tot 80 cm.
Levensduur: Overblijvend.
Bloeimaanden: Juni en juli.
Stengels: De stengels zijn vrijwel helemaal gevuld met merg. Ze zijn vrij bros. Boven het midden zie je alleen of voornamelijk schutbladachtige bladen.
Bladeren: De plant heeft 6 tot 12 donkergroene, vaak iets grijzige bladeren met meestal donkere vlekken die nooit ringvormig zijn. De onderste bladeren zijn eirond tot langwerpig.De bovenste zijn langwerpig en veel kleiner. De grotere bladeren staan schuin omhoog. De onderkant heeft een zilverige glans. De schutbladen zijn voor het grootste deel korter dan de bloemen.
Bloemen: De bloemen zijn lichtpaars tot witachtig. De bloemlip is 0,7 tot 1,1 cm groot, heeft 3 lobben en een donkerpaars honingmerk. De delen aan de zijkanten zijn weinig of helemaal niet teruggebogen. De buitenste 2 zijdelingse bloemdekbladen wijken vlak boven de voet uiteen en staan ongeveer horizontaal uitgespreid of wijzen iets omhoog. De spoor is tot 3/4 keer zo lang als het vruchtbeginsel.

Biotoop
Bodem: Zonnige of soms licht beschaduwde plaatsen op vochtige tot vrij natte, voedselarme, zure tot zwak zure, humeuze grond (zand, leem en mergel, soms op veen).
Groeiplaatsen: Heischraal grasland, blauwgrasland, hooiland, zandige opduikingen in poldergrasland, bermen, langs spoorwegen, heide, veenmosvegetaties, langs vennen, turfgaten, veentjes in de buurt van zandverstuivingen, slootkanten, langs greppels, tichelgaten, moerassen met kwel van basenrijk water, duinen, drooggevallen zandplaten en bossen.

Verspreiding
Wereld
Gevlekte orchis - Dactylorhiza maculata subsp. maculata
In Siberië, Zuidwest-Azië en Europa.

Nederland
Klik voor gedetailleerde informatie
Vrij zeldzaam in het oosten en midden van het land, in Zuid-Limburg, op de Waddeneilanden en in de duinen van noordelijk Noord-Holland. Elders zeer zeldzaam.
Rode lijst 2. Sterk afgenomen.

Beschermd.

Vlaanderen
Gevlekte orchis - Dactylorhiza maculata subsp. maculata
Vrij zeldzaam in de Kempen, de Leemstreek en de Zandleemstreek. Elders zeldzaam tot zeer zeldzaam. Sterk afgenomen.
Rode lijst. Kwetsbaar.
Beschermd.

Wallonië: Vrij zeldzaam in de Ardennen en de Hoge Venen. Elders zeldzaam tot zeer zeldzaam.

Flora Batava, Jan Kops en Herman Christiaan van Hall. Deel 7 (1836)

Flora von Deutschland, Österreich und der Schweiz, Prof. Dr. Otto Wilhelm Thomé (1885 - 1905)

Bilder ur Nordens Flora, Carl Axel Magnus Lindman (1917-1926)

Flora Danica Georg Christian Oeder e.a. (1761-1888)

© 2001-2012 Klaas Dijkstra