|
|
|
|
|
|
|
Gewone braam - Rubus fruticosus
Namen
Nederlands: Gewone braam
Frysk: Toarnbei
English: Blackberry (Bramble, Bramble Blackberry, Shrubby Blackberry, Wild Blackberry)
Français: Ronce
Deutsch: Brombeere
Wetenschappelijk: Rubus fruticosus
Familie: Rozenfamilie, Rosaceae
Beschrijving
Afmeting: 50 cm tot 1,5 meter.
Levensduur: Overblijvend.
Bloeimaanden: Juni t/m augustus.
Wortels: Vaak met wortelopslag.
Stengels: De tweejarige stengels zijn lang en hangen boogvormig over, kruipen of staan vrij rechtop. Ze zijn kantig met forse stekels. De top gaat wortelen zodra deze de grond raakt. Samen vormen de stengels vaak een dichte, warrige massa.
Bladeren: De rondachtige tot elliptische bladeren zijn 5-tallig of soms 3- of 7-tallig. De gezaagde bladeren zijn gestekeld. De steunblaadjes zijn lijnvormig tot langwerpig.
Bloemen: De 2 tot 3,2 cm grote bloemen zijn wit of roze. De kelk is grijs of groen met een witte rand. De kroonbladen zijn smal langwerpig tot breed ovaal en langer dan de kelkbladen.
Vruchten: De glanzende bramen zijn eerst rood, later worden ze zwart. Ze bestaan uit 20 tot 50 deelvruchtjes, die tegelijk met de bloembodem afvallen. Eetbaar.
Biotoop
Bodem: Zonnige tot licht beschaduwde plaatsen op droge tot vrij natte, voedselarme tot voedselrijke, zure tot zwak zure grond (vrijwel alle grondsoorten).
Groeiplaatsen: Bosranden, loofbossen, ruigten, omgewerkte grond, heggen, heide, kapvlakten, stormvlakten, duinen, zandafgravingen, bermen, langs spoorwegen, spoordijken, oud veenmosrietland, enigszins uitdrogende moerasbosjes, ruderale plaatsen, landscheidingskaden en duinvalleien.
Verspreiding
Wereld: Waarschijnlijk in alle werelddelen.
Gewone braam - Rubus fruticosus
Nederland: Algemeen, maar iets minder algemeen in Noord- en Zuid-Holland, de Betuwe en de kleigebieden van Fryslân en Groningen.
België: Algemeen.
Rubus canescens (Filz-Brombeere) komt zeer zeldzaam voor in de oostelijke Ardennen op de grens met Luxemburg.
Gewone braam - Rubus fruticosus
Wetenswaardigheden
Braam wordt wereldwijd verdeeld in een groot aantal soorten en ondersoorten. Rubus fruticosus is de verzamelnaam. Men onderscheidt o.a. de volgende soorten: Rubus ammobius, Rubus armeniacus, Rubus arrhenii, Rubus canescens, Rubus geniculatus, Rubus gratus, Rubus laciniatus, Rubus macrophyllus, Rubus nessensis, Rubus pedemontanus, Rubus plicatus, Rubus pyramidalis, Rubus scissus, Rubus silvaticus, Rubus sprengelii, Rubus sulcatus, Rubus ulmifolius en Rubus vestitus.
Van de braam worden vooral de vruchten gebruikt. Deze worden verwerkt in gelei, jam, likeur, saus, wijn en als garnering op taarten en door ijs. Van de langzaam gedroogde en gefermenteerde bladeren kan een thee gezet worden tegen diarree. Ook de vruchten hebben een stoppende werking door hun gehalte aan tannine. De vruchten worden ook gebruikt als kleurstof voor wol. De jonge scheuten werden gebruikt als basis voor bruine verf.
© 2001-2010 Klaas Dijkstra