Gewone melkdistel

Namen

Wetenschappelijk: Sonchus oleraceus

Nederlands: Gewone melkdistel

Frysk: Stikeltiksel

English: Smooth Sow-thistle (Annual Sowthistle, Common Sowthistle, Smooth Sow Thistle)

FranÁais: Laiteron maraÓcher

Deutsch: Kohl-Gšnsedistel

Familie: Composietenfamilie, Asteraceae (Compositae)

Geslacht: Sonchus, Melkdistel

Naamgeving: Sonchus komt van het Griekse somphos (hol of zacht), waarschijnlijk vanwege de broze, holle stengel. Oleraceus betekent als groente gebruikt of in moestuinen groeiend.

Beschrijving

Afmeting: 30 cm tot 1,3 meter.

Levensduur: Eenjarig. Therofyt (geen winterknoppen).

Bloeimaanden: Juni, juli, augustus, september, oktober.

Wortels: Worteldiepte 50 cm tot 1 meter.

Stengels: De blauwgroene stengels zijn vrij sterk vertakt en niet of alleen in de bloeiwijze behaard.

Bladeren: De langwerpig-eironde bladeren hebben een vrijwel vlakke rand met breed-driehoekige tanden en meestal met zeer zwakke stekeltjes (stekels op de slipjes, die meer breed dan lang zijn). Ze zijn diep gedeeld met een grote driehoekige tot spiesvormige eindlob of ze zijn ongedeeld, met spitse, afstaande oortjes.

Bloemen: Tweeslachtig (een bloem met zowel mannelijke als vrouwelijke geslachtsorganen). De bloemhoofdjes zijn 1-2 cm. De lintbloemen zijn vaak bleekgeel, de buitenste zijn van onderen zilverig tot iets paarsrood. Het omwindsel is kaal of min of meer beklierd.

Vruchten: Een eenzadige dopvrucht of nootje. De rijpe, ruim 3 mm lange zaden zijn roodbruin met afgeronde hoogteribben en dicht bij elkaar staande dwarsricheltjes. De zaden hebben geen vleugels. De tandjes van het vruchtpluis staan naar de top gericht. De zaden zijn langlevend (langer dan vijf jaar). Tweezaadlobbig (kiemend met twee kiemblaadjes).

Biotoop

Bodem: Zonnige, open plaatsen op vochtige, voedselrijke, vaak omgewerkte, zwak zure tot kalkhoudende grond (alle grondsoorten, maar minder op veen).

Groeiplaatsen: Akkers (hakvruchtakkers), moestuinen, bermen (open plekken), braakliggende grond, ruigten, plantsoenen, tussen straatstenen, langs stoepranden, tegen en op (oude) muren, puinhopen, bij kuilvoerhopen, mesthopen, afgravingen (kalkgroeven en leemgroeven), ruderale plaatsen, waterkanten (aanspoelselgordels), vloedmerk aan de zeekust, heggen en bosranden.

Verspreiding

Wereld: Oorspronkelijk uit Europa en AziŽ. Nu in alle werelddelen, in gematigde en tropische gebieden.

Gewone melkdistel - Sonchus oleraceus

Nederland: Zeer algemeen.
Rode lijst 2012. Thans niet bedreigd. Trend sinds 1950: stabiel of toegenomen. Algemeen. Oorspronkelijk inheems.

Vlaanderen: Zeer algemeen, maar iets minder algemeen in de Kempen.
Rode lijst. Thans niet bedreigd.

Gewone melkdistel - Sonchus oleraceus

WalloniŽ: Algemeen, maar minder algemeen in de Ardennen.

Oude illustraties

Flora Batava, deel 3, Jan Kops (1814)

Afbeeldingen der artseny-gewassen met derzelver Nederduitsche en Latynsche beschryvingen, deel 2, Martinus Houttuyn (1796)

Deutschlands Flora in Abbildungen, Jacob Sturm und Johann Georg Sturm (1796)

Bilder ur Nordens Flora, Carl Axel Magnus Lindman (1917-1926)

Flora Danica, Georg Christian Oeder e.a. (1761-1888)

© 2001-2015 Klaas Dijkstra, Langedijke