Knikkend nagelkruid

Namen

Wetenschappelijk: Geum rivale

Nederlands: Knikkend nagelkruid

Frysk: Hingjend nagelkrûd

English: Water Avens (Indian Chocolate)

Français: Benoîte des ruisseaux

Deutsch: Bachnelkenwurz

Familie: Rozenfamilie, Rosaceae

Geslacht: Geum, Nagelkruid

Naamgeving: De geslachtsnaam Geum komt van het Griekse geuein (proeven). Rivale betekent aan beken groeiend.

Beschrijving (Klik op een afbeelding om te vergroten).

Levensduur: Overblijvend.

Plantvorm: Kruid.

Winterknoppen: Hemikryptofyt.

Bloeimaanden: Mei, juni en juli.

Afmeting: 15-50 cm.


Klaas Dijkstra - CC BY-NC-SA 3.0 NL


Klaas Dijkstra - CC BY-NC-SA 3.0 NL


Klaas Dijkstra - CC BY-NC-SA 3.0 NL


© Willem Braam  - verspreidingsatlas.nl

Wortels


  http://herbariaunited.org/


  http://herbariaunited.org/


  http://herbariaunited.org/


  http://herbariaunited.org/

Stengels: De meestal roodachtig aangelopen stengels zijn los vertakt en afstaand behaard. De plant groeit in pollen.


Klaas Dijkstra - CC BY-NC-SA 3.0 NL


© Peter Meininger - verspreidingsatlas.nl


Bff - CC BY-SA 4.0


Stefan.lefnaer - CC BY-SA 4.0

Bladeren: De bladeren zijn afgebroken geveerd met drie tot zes paar rondachtige diep gelobde blaadjes. De stengelbladeren zijn meestal drietallig met een gespleten 2-5 cm lang topblaadje en kleine steunblaadjes.


© Peter Meininger - verspreidingsatlas.nl


Frank Vincentz - CC BY-SA 3.0


Tigerente - CC BY-SA 3.0


Meneerke bloem  - CC BY-SA 3.0

Bloemen: Tweeslachtig. Een losse, vertakte bloeiwijze. De knikkende, klokvormige bloemen zijn vijf- of zestallig. De kroonbladen staan rechtop, zijn omgekeerd hartvormig, hebben een lange nagel en zijn licht roze-geel tot roodachtig oranje. De donker bruinrode, rechtopstaande kelk is 0,8-1,5 cm.


Klaas Dijkstra - CC BY-NC-SA 3.0 NL


Klaas Dijkstra - CC BY-NC-SA 3.0 NL


Klaas Dijkstra - CC BY-NC-SA 3.0 NL


Klaas Dijkstra - CC BY-NC-SA 3.0 NL

Vruchten: Een eenzadige dopvrucht of nootje. De vruchthoofdjes groeien op een tot 1 cm lange steel en komen boven de rechtopstaande bekervormige kelk uit. De dopvruchten zijn behaard met lange zachte haren. De nootjes hebben een veervormige, van een haak voorziene stijl. De zaden zijn zeer kortlevend (korter dan één  jaar). Tweezaadlobbig.


dzn.eldoc.ub.rug.nl


Klaas Dijkstra - CC BY-NC-SA 3.0 NL


Klaas Dijkstra - CC BY-NC-SA 3.0 NL


© Willem Braam  - verspreidingsatlas.nl

Biotoop

Bodem: Beschaduwde, zelden zonnige plaatsen op natte tot vochtige, matig voedselarme tot matig voedselrijke, vaak kalkhoudende grond (zand, leem en veen).

Groeiplaatsen: Bossen (loofbossen), bosranden, grasland (hooiland), bij bronnen en waterkanten (slootkanten en langs greppels).

Verspreiding

Wereld: Koude en gematigde streken op het noordelijk halfrond, maar niet in Oost-Azië. In het zuiden voornamelijk in de bergen.

Knikkend nagelkruid - Geum rivale

Nederland: Zeer zeldzaam, o.a. in Noord-Brabant, in Gelderland, in het rivierengebied en in Zuid-Limburg. Vroeger ook aan de binnenduinrand in Zuid-Holland en op enige plekken in Fryslân.
Rode lijst 2012. Kwetsbaar. Trend sinds 1950: matig afgenomen. Zeer zeldzaam. Oorspronkelijk inheems.


verspreidingsatlas.nl

Vlaanderen: Uitgestorven.
Rode lijst. Verdwenen uit Vlaandereen.

Knikkend nagelkruid - Geum rivale

Wallonië: Zeldzaam tot zeer zeldzaam in het Maasgebied en in Lotharingen (de zuidelijke Ardennen).

Oude illustraties

Flora Batava, deel 9, Jan Kops en Johannes Everhardus van der Trappen (1846)

Afbeeldingen der artseny-gewassen met derzelver Nederduitsche en Latynsche beschryvingen, deel 3, Johan Carl Krauss (1796)

Deutschlands Flora in Abbildungen, Jacob Sturm und Johann Georg Sturm

Flora von Deutschland, Österreich und der Schweiz, Prof. Dr. Otto Wilhelm Thomé (1885 - 1905)

Bilder ur Nordens Flora, Carl Axel Magnus Lindman (1917-1926)

Flora Danica, Georg Christian Oeder e.a. (1761-1883)

© 2001-2017 K.M. Dijkstra