Populus tremula

Namen
Nederlands: Ratelpopulier (Esp, Vrouwentong)
Frysk: Esp
English: Aspen
Français: Peuplier tremble
Deutsch: Zitter-Pappel
Wetenschappelijk: Populus tremula
Familie: Wilgenfamilie, Salicaceae

Beschrijving
Afmeting: 6 tot soms 25 meter, meestal lager.
Levensduur: Overblijvend.
Bloeimaanden: Maart en april.
Wortels: Veel wortelopslag.
Stam: Kroon ijl, wijdvertakt, schors grijsbruin, min of meer glad, bij oudere bomen donkergrijs, ruw, bij opgaande bomen vaak meer dan de helft van de stam zonder zijtakken.
Takken: Jonge takken vrijwel kaal of ijl behaard.
Bladeren: Bladknoppen spits, vrijwel kaal, knopschubben kleverig, bladstelen lang, zijdelings samengedrukt, bij elk zuchtje wind bewegend, vrijwel kaal, zwak hartvormig tot rondachtig, een afgeknotte tot iets hartvormige voet, van boven donkergroen, van onderen licht grijsgroen, bladrand grof getand-gekarteld, niet doorschijnend.
Bloemen: Katjes hangend, 5 tot 8 cm, schutbladen zwartbruin, diep ingesneden, wimpers lang en grauw wollig, 2 stempels, 2-delig, paarsachtig, 5 tot 17 meeldraden.
Vruchten: Vruchtkatjes 5 tot 12 cm.

Biotoop
Bodem: Zonnige plaatsen op droge tot matig vochtige, voedselarme tot voedselrijke, zwak zure tot kalkhoudende, lichte grond.
Groeiplaatsen: Bosranden, hakhout, struikgewas, houtwallen, pionier op kapvlakten, duinen, open plekken in bossen en langs wegen en spoorwegen.

Verspreiding
Wereld: Gematigde en koude streken in Europa en Azië en Noordwest-Afrika.
Nederland
: Algemeen op de zandgronden in het noordoosten, oosten, midden en zuiden en in de binnenduinen.
België: Algemeen, zeldzaam in het kustgebied.

Wetenswaardigheden
In sommige streken geloofde men dat het trillen van de bladeren schuldgevoelens waren, het hout voor het kruis waaraan Christus stierf zou volgens de legende van de Ratelpopulier afkomstig zijn. De bladeren trilden van schaamte omdat de boom als enige bij de dood van Christus niet zijn takken liet hangen.

© 2001-2010 Klaas Dijkstra