Namen
Nederlands: Vaste lupine
Frysk: Fêste lupine
English: Garden lupin (Large-Leaf Lupine)
Français: Lupin
Deutsch: Vielblättrige Lupine
Wetenschappelijk: Lupinus polyphyllus
Familie: Vlinderbloemenfamilie, Fabaceae
Geslacht:
Lupinus, Lupine
Opmerking: Gele lupine (Lupinus luteus) verwildert soms.
Naamgeving: Lupinus is afgeleid van lupus (wolf). Het zou naar de wolf genoemd kunnen zijn vanwege de grijsachtige wollen bekleding van de peulen. Polyphyllus betekent " veelbladig" .

Beschrijving
Afmeting: 50 tot 150 cm.
Levensduur: Overblijvend. Hemikryptofyt (winterknoppen op of iets onder de grond).
Bloeimaanden: Juni, juli en augustus.
Stengels: De stengels staan rechtop.
Bladeren: Handvormige bladeren met 9 tot 17 langwerpige deelblaadjes van 7 tot 15 cm. Van onderen zijn ze ijl zijdeachtig behaard.
Bloemen: Tweeslachtig (een bloem met zowel mannelijke als vrouwelijke geslachtsorganen). Een tros van veelbloemige kransen met geurende, paarsblauwe, soms roze, witte of heel zelden gele bloemen, ook tweekleurige bloemen komen voor. Ze zijn 1,1 tot 1,5 cm groot en met 10 meeldraden. De lippen van de kelk zijn niet getand.
Vruchten: Een doosvrucht. De 2½ tot 6 cm lange peulen zijn aanliggend ijl behaard. Tweezaadlobbig (kiemend met twee kiemblaadjes).

Biotoop
Bodem: Zonnige, soms half beschaduwde plaatsen op vrij droge tot matig vochtige, meestal omgewerkte of verstoorde, matig voedselarme tot voedselrijke, zwak zure, vrij kalkarme zandgrond.
Groeiplaatsen: Bermen (ruige plaatsen), ruigten, langs spoorwegen (spoorbermen en spoorwegterreinen), hellingen, waterkanten (langs kanalen) en bosranden.

Verspreiding
Wereld
Vaste lupine - Lupinus polyphyllus
Oorspronkelijk uit het westen van Noord-Amerika. In Europa werd de plant ingevoerd als groenbemester, tuinplant en fazantenvoer.

Nederland

Vrij algemeen ingeburgerd in het oosten en midden van het land. Elders vrij zeldzaam.
Rode lijst 2012. Thans niet bedreigd. Trend sinds 1950: stabiel of toegenomen. Algemeen. Ingeburgerd in de 19de eeuw.

Gele lupine

Niet ingeburgerd in Nederland.

Vlaanderen
Vaste lupine - Lupinus polyphyllus
Vrij zeldzaam ingeburgerd. Het meest in de Kempen.
Rode lijst. Criteria niet van toepassing.

Wallonië: Plaatselijk ingeburgerd.

Wetenswaardigheden
Vaste lupine wordt ook gekweekt als veevoer. Voor groenbemesting wordt de eenjarige Gele lupine (Lupinus luteus) uit Zuid-Europa gebruikt. Zij wordt verbouwd op voedsel- en kalkarme zandgronden om deze geschikt te maken voor de teelt van naaldhout.

Vaste lupine - Lupinus polyphyllus

© 2001-2014 Klaas Dijkstra