Namen
Nederlands: Vreemde ereprijs
Frysk: Frjemd blaublomke
English: American Speedwell (Wandering Speedwell)
Français: Véronique voyageuse
Deutsch: Fremder Ehrenpreis
Wetenschappelijk: Veronica peregrina
Familie: Helmkruidfamilie, Scrophulariaceae
Geslacht:
Veronica, Ereprijs
Naamgeving: De naam ereprijs is mogelijk afkomstig van de Vlaamse botanist Dodoens, die de planten " eer ende prijs oft loff" gaf vanwege hun geneeskrachtige eigenschappen. Er zijn echter nog een tweetal verklaringen in omloop. Ereprijs zou zijn naam te danken hebben aan het feit dat in de Middeleeuwen winnaars van grote toernooien een krans kregen van deze bloemen. Een derde verklaring is dat een Frankische koning vele jaren aan huiduitslag leed en daarvoor, na goede raad van een jager, dit plantje gebruikte en genas van de huiduitslag. Toen gaf hij het plantje de naam " ereprijs" .
Veronica
is genoemd naar de heilige Veronica. Veronica zou in een zweetdoek de afdruk gekregen hebben van het aangezicht van Christus. Sommigen menen in de bloem een weergave te zien van die afdruk. Peregrina betekent " vreemd of uitheems" .

Beschrijving
Afmeting: 7 tot 30 cm.
Levensduur: Eenjarig. Therofyt (geen winterknoppen).
Bloeimaanden: April, mei en juni.
Stengels: De min of meer rechtopstaande stengels zijn kaal tot zwak beklierd en iets vlezig.Meestal zijn ze alleen aan de voet vertakt.
Bladeren: De bladeren zijn langwerpig tot omgekeerd eirond en gaafrandig of zwak getand. De schutbladen zijn spatelvormig en vrij lang.
Bloemen: Tweeslachtig (een bloem met zowel mannelijke als vrouwelijke geslachtsorganen). De bloemen zijn lichtblauw of wit, 2 tot 3 mm groot en gaan vaak nauwelijks open. De stijl is korter dan ½ mm of ontbreekt.
Vruchten: Een doosvrucht. De vruchten zijn eirond, kaal en afgeplat aan de zijkanten. De zaden hebben 1 vlakke of iets holle kant en 1 zwak bolle kant. Tweezaadlobbig (kiemend met twee kiemblaadjes).

Biotoop
Bodem: Zonnige, open plaatsen (pionier) op vochtige tot soms natte, voedselrijke, vaak verdichte grond (zand, leem, zavel, klei en grind). Goed bestand tegen betreding.
Groeiplaatsen: Tuinen (moestuinen), akkers, kwekerijen, tussen straatstenen, tussen grind, waterkanten (droogvallende strandjes langs rivieren en gegraven plassen), langs spoorwegen (spoorbermen en spoorwegterreinen), ruderale plaatsen, plantsoenen, begraafplaatsen en aan de voet van gebouwen.

Verspreiding
Wereld
Vreemde ereprijs - Veronica peregrina
Oorspronkelijk uit gematigde streken in Noord- en Zuid-Amerika. Sinds de 18e eeuw ingeburgerd in West- en Midden-Europa, Oost-Azië en Australië.

Nederland

Zeldzaam in het rivierengebied van Midden-Nederland, het zeekleigebied van Groningen en Friesland en in stedelijke gebieden. Elders zeer zeldzaam. Ingeburgerd sinds 1760.
Rode lijst 2012. Thans niet bedreigd. Trend sinds 1950: stabiel of toegenomen. Algemeen. Ingeburgerd in de 18de eeuw.

Vlaanderen
Vreemde ereprijs - Veronica peregrina
Vrij zeldzaam. De soort heeft zich vrij sterk uitgebreid. In ieder geval al sinds 1845 in Vlaanderen.
Rode lijst. Criteria niet van toepassing.

Wallonië: Zeldzaam.

Vreemde ereprijs - Veronica peregrina

Flora Batava, Jan Kops en Herman Christiaan van Hall. Deel 5 (1828)

Flora Danica Georg Christian Oeder e.a. (1761-1888)

© 2001-2014 Klaas Dijkstra