Wilde planten in Nederland en België

Nederlandse namen

A

B

C

D

E

F

G

H

I

J

K

L

M

N

O

P

R

S

T

U

V

W

Z

Aarddistel - Cirsium acaule

Andere namen

Frysk:

English:

Français: Cirse acaule

Deutsch: Stengellose Kratzdistel

Verouderde of andere namen: Cirsium acaulon

Classificatie

Klasse: Spermatopsida

Orde:Asterales

Familie: Asteraceae (Composietenfamilie)

Geslacht: Cirsium (Vederdistel)

Soort: Cirsium acaule

Naamgeving (Etymologie): Cirsium is afkomstig van het Griekse woord kirsos (gezwollen ader of spatader). Distels werden vroeger als remedie hiertegen gebruikt. Kirsion betekent distelsoort en acaule is stengelloos.

Kruising: Aarddistel kan een bastaard vormen met Moesdistel (Cirsium x rigens). Als een krijthellinggrasland, waar Aarddistel groeit, grenst aan een beekdal met Moesdistel, kan daar de hybride worden gevonden. De bloemen zijn meestal rozeachtig.

Beschrijving (Klik op een afbeelding om te vergroten).

Levensduur: Overblijvend.

Plantvorm: Kruid.

Winterknoppen: Hemikryptofyt.

Bloeimaanden: Juli, augustus en september.

Afmeting: 5-30 cm.


Klaas Dijkstra - CC BY-NC-SA 3.0 NL


Isidre blanc - CC BY-SA 4.0


Olivier Pichard - CC BY-SA 3.0


Bernd Haynold - CC BY 2.5

Wortels: Een kruipende, houtige, zich vertakkende wortelstok. Alleen de wortelstok overwintert.


herbariaunited.org


herbariaunited.org


herbariaunited.org


herbariaunited.org

Stengels: De bloemstengel is zeer kort (zeer zelden tot 30 cm), niet gevleugeld en niet gestekeld.


Olivier Pichard - CC BY-SA 3.0


Th.Voekler - CC BY-SA 3.0


Ivar Leidus - CC BY-SA 3.0


Th.Voekler - CC BY-SA 3.0

Bladeren: De sterk stekelige bladen vormen een rozet. De in omtrek lancetvormig-omgekeerd eironde bladen zijn veervormiggespleten tot gedeeld, met vrij korte en brede, hoekig drie- tot vierspletige, stekelig getande zijslippen. Van boven is het blad kaal en glanzend donkergroen. Van onderen zijn ze lichter groen en kort behaard. De rozetbladen sterven voor de winter af.


Klaas Dijkstra - CC BY-NC-SA 3.0 NL


Tiia Monto - CC BY-SA 3.0


Jirí Sedlácek - CC BY-SA 4.0


Salicyna - CC BY-SA 4.0

Bloemen: Tweeslachtig. Midden in het rozet groeit één (zelden twee tot vier), schijnbaar zittend bloemhoofdje. Het omwindsel is paarsachtig bruin, meer hoog dan breed en urnvormig (centaurieachtig) en nauwelijks stekelpuntig. De bloemen zijn 2-3 centimeter lang en roodpaars, zelden vleeskleurig of wit.


C T Johansson - CCBY-SA 3.0


C T Johansson - CCBY-SA 3.0


Isidre blanc - CC BY-SA 4.0


Th.Voekler - CC BY-SA 3.0

Vruchten: Een eenzadige dopvrucht of nootje. Vruchtjes met vruchtpluis aan de top. De zaden zijn kortlevend (één tot vijf jaar). Tweezaadlobbig.


Carstor - CC BY-SA 3.0


Giacomo Bellone - CC BY-NC-ND 4.0


Giacomo Bellone - CC BY-NC-ND 4.0


dzn.eldoc.ub.rug.nl

Biotoop

Bodem: Zonnige, warme plaatsen op droge tot matig vochtige, matig voedselarme, kalkrijke grond (mergel, duinzand en stenige grond) in een laagblijvende grasmat (b.v. door begrazing, lichte betreding of voedselarmoede).

Groeiplaatsen: Grasland (kalkgrasland, langs paden in kalkgrasland en weiland), bermen (schrale plaatsen), langs spoorwegen (spoorwegterreinen) en elders ook in zeeduinen (grazige duinvalleien).

Verspreiding

Wereld: In Midden-Europa, van het oosten van Spanje tot in Nederland, Midden-Engeland, Zuid-Scandinavië en het Oostzeegebied. Ook op enkele plaatsen in Zuidoost-Europa.


gbif.org

Nederland: Zeldzaam in Zuid-Limburg.
Rode lijst 2012. Kwetsbaar. Trend sinds 1950: matig afgenomen. Zeldzaam. Oorspronkelijk inheems.

Aarddistel (Cirsium acaule)

Verspreidingsatlas.nl

Aarddistel x Moesdistel (Cirsium x rigens)

Verspreidingsatlas.nl

Vlaanderen: Zeer zeldzaam.
Rode lijst. Zeer zeldzaam.

Wallonië: Vrij zeldzaam in het Maasgebied en plaatselijk vrij algemeen in Lotharingen (in de zuidelijke Ardennen). Elders zeldzaam tot zeer zeldzaam.

Toepassingen

Vermeerderen: Zaaien.

Oude illustraties (Klik op een afbeelding om te vergroten).


Flora Batava, deel 20, Jan Kops en F.W. van Eeden (1898)


English Botany, or Coloured Figures of British Plants, deel 5, J.E. Sowerby (1866)


Flora regni borussici, deel 8, A.G. Dietrich (1837-1844)


Plantarum indigenarum et exoticarum Icones ad vivum coloratae, deel 5 (1792-1794)


Flora Danica, Georg Christian Oeder e.a. (1761-1883)


British entomology, deel 3, J. Curtis (1823-1840)


Flora Parisiensis, deel 7, P. Bulliard (1776-1781)


La flore et la pomone francaises, deel 2, J.H. Jaume Saint-Hilaire (1829-1833)


New Kreüterbuch, P.A. Mattioli, (1563)

© 2001-2018 K.M. Dijkstra