Wilde planten in Nederland en België

Nederlandse namen

A

B

C

D

E

F

G

H

I

J

K

L

M

N

O

P

R

S

T

U

V

W

Z

Akkerdoornzaad - Torilis arvensis

Andere namen

Frysk:

English: Spreading Hedge-parsley

Français: Torilis des moissons

Deutsch: Acker-Klettenkerbel

Verouderde of andere namen: Zeeuws doornzaad, Torilis infesta

Classificatie

Klasse: Spermatopsida

Orde: Apiales

Familie: Apiaceae (Schermbloemenfamilie)

Geslacht: Torilis (Doornzaad)

Soort: Torilis arvensis

Naamgeving (Etymologie): Torilis is afkomstig van torulus, het verkleinwoord van torus (gezwel), naar de gezwollen stengelknopen. Arvensis betekent op akkers groeiend.

Beschrijving (Klik op een afbeelding om te vergroten).

Levensduur: Eenjarig.

Plantvorm: Kruid.

Winterknoppen: Therofyt.

Bloeimaanden: Juli en augustus.

Afmeting: 30-90 cm.


Stefan.lefnaer - CC BY-SA 3.0


Andrea Moro - CC BY-SA 4.0


Stefan.lefnaer - CC BY-SA 3.0


Stefan.lefnaer - CC BY-SA 3.0

Wortels: Een penwortel.


Bildoj - CC BY-SA 3.0


Neuchâtel Herbarium - CC BY-SA 3.0


Neuchâtel Herbarium - CC BY-SA 3.0


Neuchâtel Herbarium - CC BY-SA 3.0

Stengels: Een behaarde, geribde stengel en vaak wijd vertakt.


Stefan.lefnaer - CC BY-SA 3.0


Stefan.lefnaer - CC BY-SA 3.0


Stefan.lefnaer - CC BY-SA 3.0


Stefan.lefnaer - CC BY-SA 3.0

Bladeren: De bladen zijn enkel- tot dubbel geveerd. De deelblaadjes zijn lancetvormig, veerspletig of grof gezaagd.


Michael Becker - CC BY-SA 3.0


Stefan.lefnaer - CC BY-SA 3.0


Andrea Moro - CC BY-SA 4.0


Andrea Moro - CC BY-SA 4.0

Bloemen: Tweeslachtig. De witte of soms roodachtige bloemen groeien in schermen met drie tot vijf stralen (kleinere schermpjes). De bloempjes hebben vijf kroonbladen. Het omwindsel ontbreekt of is eenbladig.


Stefan.lefnaer - CC BY-SA 3.0


Stefan.lefnaer - CC BY-SA 3.0


Stefan.lefnaer - CC BY-SA 3.0


Andrea Moro - CC BY-SA 4.0

Vruchten: Een splitvrucht. De 3-6 mm lange vruchten zijn min of meer cilindervormig. De deelvruchtjes zijn op de rug iets afgeplat. De stekels zijn aan de top haakvormig omgebogen (als een weerhaakje). Tweezaadlobbig.


Stefan.lefnaer - CC BY-SA 3.0


Stefan.lefnaer - CC BY-SA 3.0


Andrea Moro - CC BY-SA 4.0


Stefan.lefnaer - CC BY-SA 3.0

Biotoop

Bodem: Zonnige, warme, open plaatsen (pionier) op vochtige, matig voedselrijke, kalkrijke kleigrond.

Groeiplaatsen: Begraasde zeedijken en rivierdijken, waterkanten (grindafzettingen langs rivieroevers), puinhellingen en akkers (graanakkers).

Verspreiding

Wereld: Oorspronkelijk uit Zuid-Europa (het Middellandse Zeegebied). Nu ook in West- en Midden-Europa en in andere werelddelen.


gbif.org

Nederland: Zeer zeldzaam in Zeeland, Noord-Brabant en Zuid-Limburg.
Rode lijst 2012. Bedreigd. Trend sinds 1950: sterk afgenomen. Zeer zeldzaam. Al voor 1500 ingevoerd (archeofyt).


Verspreidingsatlas.nl

Vlaanderen: Zeer zeldzaam in het Maasgebied. Elders meestal alleen tijdelijk.
Rode lijst. Zeer zeldzaam. Beschermd.

Wallonië: Zeer zeldzaam in het Maasgebied en in de zuidelijke Ardennen. Sinds 1980 nog maar op één plaats waargenomen.
Rode lijst. Ernstig bedreigd. Beschermd.

Toepassingen

Vermeerderen: Zaaien.

Oude illustraties (Klik op een afbeelding om te vergroten).


Flora Batava, deel 16, Jan Kops en F.W. van Eeden (1881)


Deutschlands flora, deel 20, J. Sturm, J. en J.W. Sturm (1845-1849)


Flora regni borussici, deel 11, A.G. Dietrich (1843)


British entomology, deel 4, J. Curtis (1823-1840)


English Botany, or Coloured Figures of British Plants, deel 4, J.E. Sowerby (1865)


Flora Londinensis, deel 6, William Curtis (1789-1798)


Hortus botanicus Vindobonensis, deel 3, N.J. von Jacquin (1776)

© 2001-2018 K.M. Dijkstra