Wilde planten in Nederland en België

Nederlandse namen

A

B

C

D

E

F

G

H

I

J

K

L

M

N

O

P

R

S

T

U

V

W

Z

Akkerereprijs - Veronica agrestis

Andere namen

Frysk: Nettelerf

English: Green Field-speedwell

Français: Véronique des campagnes

Deutsch: Ackerehrenpreis

Verouderde of andere namen:

Classificatie

Klasse: Spermatopsida

Orde: Lamiales

Familie: Plantaginaceae (Weegbreefamilie)

Geslacht: Veronica (Ereprijs)

Soort: Veronica agrestis

Naamgeving (Etymologie): De naam ereprijs is mogelijk afkomstig van de Vlaamse botanist Dodoens, die de planten eer ende prijs oft loff gaf vanwege hun geneeskrachtige eigenschappen. Er zijn echter nog een tweetal verklaringen in omloop. Ereprijs zou zijn naam te danken hebben aan het feit dat in de Middeleeuwen winnaars van grote toernooien een krans kregen van deze bloemen. Een derde verklaring is dat een Frankische koning vele jaren aan huiduitslag leed en daarvoor, na goede raad van een jager, dit plantje gebruikte en genas van de huiduitslag. Toen gaf hij het plantje de naam ereprijs. Veronica is genoemd naar de heilige Veronica. Veronica zou in een zweetdoek de afdruk gekregen hebben van het aangezicht van Christus. Sommigen menen in de bloem een weergave te zien van die afdruk. Agrestis betekent akkerbewonend.

Beschrijving (Klik op een afbeelding om te vergroten).

Levensduur: Eenjarig.

Plantvorm: Kruid.

Winterknoppen: Therofyt.

Bloeimaanden: April, mei, juni, juli, augustus, september en oktober.

Afmeting: 7-30 cm.


Fornax - CC BY-SA 3.0


kuleuven-kulak.be


© Peter Meininger - verspreidingsatlas.nl


kuleuven-kulak.be

Wortels


© Malcolm Storey - CC-BY-NC-SA-2.0 uk


© Malcolm Storey - CC-BY-NC-SA-2.0 uk


© Malcolm Storey - CC-BY-NC-SA-2.0 uk


herbariaunited.org

Stengels: Vaak liggende en behaarde stengels.


© Peter Meininger - verspreidingsatlas.nl


kuleuven-kulak.be


Thierry Pernot - CC BY-SA 2.0 FR


Thierry Pernot - CC BY-SA 2.0 FR

Bladeren: Bladen en schutbladen komen overeen in vorm en grootte. Ze zijn kort gesteeld, eirond, ondiep gekarteld-gezaagd, lichtgroen of soms roodbruin aangelopen, vaak enigszins vlezig, glanzend en staan meestal verspreid, behalve de onderste.


© Malcolm Storey - CC-BY-NC-SA-2.0 uk


Fornax - CC BY-SA 3.0


Thierry Pernot - CC BY-SA 2.0 FR


kuleuven-kulak.be

Bloemen: Tweeslachtig. De alleenstaande bloemen staan op lange, slanke stelen. De bloemkroon (5-8 mm breed) is witachtig en blauw geaderd, maar de bovenste kroonslip is blauw of soms roze, zelden is de kroon geheel wit.


Phil Sellens - CC BY 2.0


Fornax - CC BY-SA 3.0


Marinella Miglio - CC BY-NC-ND 4.0


Rorolinus - CC BY-SA 4.0

Vruchten: Een doosvrucht. Deze is iets meer breed dan hoog, tweelobbig, omgekeerd hartvormig met een scherpe insnijding, waar de stijl (1 mm) meestal niet buiten uitsteekt. De vrucht is alleen met ongeveer even lange klierharen begroeid. De kelkslippen zijn eirond tot langwerpig, stomp en zwak behaard. Onder de vrucht bedekken ze elkaar niet met de randen. Vruchthokjes twee- tot zevenzadig. Meestal staan de vruchten op teruggekromde stelen. De zaden hebben een oliehoudend aanhangseltje en worden door mieren verspreid. Ze zijn langlevend (langer dan vijf jaar). Tweezaadlobbig.


kuleuven-kulak.be


© Malcolm Storey - CC-BY-NC-SA-2.0 uk


© Malcolm Storey - CC-BY-NC-SA-2.0 uk


dzn.eldoc.ub.rug.nl

Biotoop

Bodem: Zonnige, open plaatsen (pionier) op droge tot vochtige, voedselrijke tot zeer voedselrijke, vaak zwak zure, meestal vrij zware grond (zand, grind, klei of löss).

Groeiplaatsen: Akkers (hakvruchtakkers), tuinen (moestuinen, vooral op klei), begraafplaatsen (vooral op zand en grind) en tussen straatstenen.

Verspreiding

Wereld: Oorspronkelijk uit Europa. Bijna heel Europa, maar weinig in het noorden en zuidoosten. Ook in Noordwest-Afrika en op enige eilanden in de Atlantische Oceaan. Ingeburgerd in Noord-Amerika en Nieuw-Zeeland.


gbif.org

Nederland: Plaatselijk vrij algemeen.
Rode lijst 2012. Thans niet bedreigd. Trend sinds 1950: matig afgenomen. Algemeen. Al voor 1500 ingevoerd (archeofyt).


Verspreidingsatlas.nl

Vlaanderen: Vrij algemeen. Het meest op de leembodems van Zuidoost-Vlaanderen en Zuid-Limburg en het minst op de arme zandgronden in de Kempen.
Rode lijst. Thans niet bedreigd.

Wallonië: Vrij algemeen, maar zeldzaam in de Ardennen.

Toepassingen

Vermeerderen: Zaaien.

Oude illustraties (Klik op een afbeelding om te vergroten).


Flora Batava, deel 6, Jan Kops en Herman Christiaan van Hall (1832)


Bilder ur Nordens Flora, Carl Axel Magnus Lindman (1901-1905)


Flora Danica, Georg Christian Oeder e.a. (1761-1888)


Flora Londinensis, deel 1, William Curtis (1775-1777)


Deutschlands Flora in Abbildungen, Jacob Sturm und Johann Georg Sturm


Deutschlands flora, deel 14, J. Sturm, J. en J.W. Sturm (1831-1833)


English Botany, or Coloured Figures ofBritish Plants, deel 6, J.E. Sowerby (1866)


British entomology, deel 3, J. Curtis (1823-1840)


Flora regni borussici, deel 5, A.G. Dietrich (1837-1844)


Iconographia botanica seu plantae criticae, H.G.L. Reichenbach (1823-1832)


Flora Parisiensis, deel 5, P. Bulliard (1776-1781)


New Kreüterbuch, L. Fuchs (1543)

© 2001-2018 K.M. Dijkstra