Wilde planten in Nederland en BelgiŽ

Nederlandse namen

A

B

C

D

E

F

G

H

I

J

K

L

M

N

O

P

R

S

T

U

V

W

Z

Akkermunt - Mentha arvensis

Andere namen

Frysk: Boerebalsem

English: Corn Mint

FranÁais: Menthe des champs

Deutsch: Ackerminze

Verouderde of andere namen:

Classificatie

Klasse: Spermatopsida

Orde: Lamiales

Familie: Lamiaceae (Lipbloemenfamilie)

Geslacht: Mentha (Munt)

Soort: Mentha arvensis

Naamgeving (Etymologie): Er zijn twee verklaringen voor de naam. Mentha komt van het Griekse MenthÍ, dochter van de watergod Cocytus, die door Hades, god van de onderwereld, bemind werd en door de jaloerse echtgenoot Persephone in een plant werd veranderd. Mentha kan echter ook afstammen van het Griekse Minthos (iets riekend), dat duidt op de geur van de plant. Arvensis betekent op akkers groeiend.

Kruising: De kruising van Akkermunt met Watermunt is Kransmunt (zie daar).

Beschrijving (Klik op een afbeelding om te vergroten).

Levensduur: Overblijvend.

Plantvorm: Kruid.

Winterknoppen: Hemikryptofyt.

Bloeimaanden: Juli, augustus en september.

Afmeting: 20-40 cm.


Ivar Leidus - CC BY-SA 3.0


Danny S. - CC BY-SA 3.0


Andrea Moro - CC BY-SA 4.0


Hajotthu - CC BY 3.0

Wortels: Zowel ondergrondse als bovengrondse uitlopers.


herbariaunited.org


herbariaunited.org


herbariaunited.org


herbariaunited.org

Stengels: De holle, vierkante, liggend-opstijgende tot rechtopstaande bloeistengels zijn behaard, met aan de top een bosje kleine bladen.


AnRo0002 - CC0


Michael Becker - CC BY-SA 3.0


Matt Lavin - CC BY-SA 2.0


Albert Herring - CC BY 2.0

Bladeren: De tegenoverstaande, 2-6 cm lange en 1-2 cm brede bladen zijn duidelijk gesteeld en zeer variabel (rondachtig tot langwerpig, maar meestal eirond), min of meer scherp gezaagd tot gekarteld, maar soms bijna gaafrandig. Aan de top dragen de bloeistengels enige bladparen zonder schijnkrans.


Matt Lavin - CC BY-SA 2.0


Andrea Moro - CC BY-SA 4.0


Andrea Moro - CC BY-SA 4.0


Matt Lavin - CC BY-SA 2.0

Bloemen: Tweeslachtig. De schijnkransen staan op afstand van elkaar in de oksels van gewone bladen. De behaarde kelk is klokvormig (2-3 mm lang) met korte driehoekige tanden (ongeveer even lang als breed). De paarse, soms roze of bijna witte kroon is 4-8 mm lang. De kroon is vaak wat donkerder dan bij andere inheemse Munten (behalve op schaduwrijke plaatsen). De meeldraden steken buiten de bloem.


Matt Lavin - CC BY-SA 2.0


AnRo0002 - CC0


Andrea Moro - CC BY-SA 4.0


Andrea Moro - CC BY-SA 4.0

Vruchten: Een vierdelige splitvrucht. De zaden zijn kortlevend (ťťn tot vijf jaar). Tweezaadlobbig.


Matt Lavin - CC BY-SA 2.0


Steve Hurst - USDA-NRCS PLANTS Database


AnRo0002 - CC0


dzn.eldoc.ub.rug.nl

Biotoop

Bodem: Zonnige tot half beschaduwde, open tot grazige plaatsen op vochtige tot natte, matig voedselrijke tot voedselrijke grond (op de meeste grondsoorten). Meestal op plaatsen met een wisselende waterstand.

Groeiplaatsen: Bermen, grasland (weiland en hooiland), heide (afgeplagde plekken op drassige leemgrond), waterkanten (droogvallende oevers van vennen en greppels), bossen (langs natte paden in loofbossen), verslempte akkers en tuinen (moestuinen).

Verspreiding

Wereld: Gematigde en koudere delen van het noordelijk halfrond. Ingeburgerd in Zuidoost-AziŽ en Nieuw-Zeeland.


gbif.org

Nederland: Vrij algemeen, maar zeldzaam in het noordelijk zeekleigebied, in Flevoland en op de Waddeneilanden.
Rode lijst 2012. Thans niet bedreigd. Trend sinds 1950: matig afgenomen. Algemeen. Oorspronkelijk inheems.


Verspreidingsatlas.nl

Vlaanderen: Vrij algemeen. Het meest in de Maasvallei, de Leemstreek en de lagere delen van de Kempen.
Rode lijst. Thans niet bedreigd.

WalloniŽ: Vrij algemeen.

Wetenswaardigheden

Medicinaal: Akkermunt heeft van alle muntsoorten het hoogste gehalte aan menthol. Het wordt in veel Aziatische landen verbouwd. Het wordt gebruikt voor de behandeling van reumatische pijnen, zenuwpijn en verkoudheid. Geplette bladeren worden op het voorhoofd gelegd om hoofdpijn te verlichten. In de Chinese geneeskunde wordt het gebruikt bij de behandeling van tumoren en huidaandoeningen. Bij de behandeling van luchtwegproblemen geeft Akkermuntolie verlichting en het inhaleren ervan wordt door veel astmapatiŽnten als aangenaam ervaren. De olie wordt gewonnen door waterdampdestillatie van het bloeiende kruid. Akkermuntolie wordt o.a. gebruikt bij: astma, zenuwpijn, maagklachten, hik, verkoudheid, koorts, spastische hoest, flauw vallen, slijmvliesontsteking, wintervoeten, vermoeidheid, tand- en kiespijn, misselijkheid, diarree, reisziekte, slechte adem, verstopte poriŽn, shock, acne, hoofdpijn en migraine. Het hoge mentholgehalte kan huidirritaties veroorzaken.

Vermeerderen: Scheuren (uitlopers), zaaien of stekken.

Oude illustraties (Klik op een afbeelding om te vergroten).


Flora Batava, deel 15, Jan Kops en F.W. van Eeden (1877)


Afbeeldingen der artseny-gewassen met derzelver Nederduitsche en Latynsche beschryvingen, deel 5, Johann Carl Krauss (1800)



Hertecruyt - Menta sativa quarta
Cruijdeboek, deel 2, Rembert Dodoens. Bloemen, welrieckende cruyden, saden, ende dyer ghelijcken (1554)


English Botany, or Coloured Figures of British Plants, deel 7, J.E. Sowerby (1867)


Svensk botanik, deel 4, J.W. Palmstruch e.a. (1807)


Bilder ur Nordens Flora, deel 1, Carl Axel Magnus Lindman (1917-1926)


Flora Danica, Georg Christian Oeder e.a. (1761-1888)


Flora regni borussici, deel 5, A.G. Dietrich (1835-1844)


Unkrauttaflen - Weed plates - Planches des mauvaises herbes - Ugressplansjer, E. Korsmo (1934-1938)


New KreŁterbuch, L. Fuchs (1543)

© 2001-2018 K.M. Dijkstra