Wilde planten in Nederland en België

Amerikaanse eik - Quercus rubra

Frysk: Amerikaanske iik

English: Red Oak

Français: Chêne rouge d'Amérique

Deutsch: Roteiche

Synoniemen: Quercus borealis, Rode eik

Familie: Fagaceae (Napjesdragersfamilie)

Naamgeving (Etymologie): Quercus komt mogelijk van het keltische quer (fraai) en cuex (boom). Het kan ook van het Griekse karkos of kartos (kracht) afkomstig zijn. omdat de eik als zinnebeeld van kracht werd beschouwd. Rubra betekent rood (vanwege de herfstkleuren).

Beschrijving (Klik op een afbeelding om te vergroten).

Levensduur: Overblijvend.

Plantvorm: Boom.

Winterknoppen: Fanerofyt.

Hoofdbloei: Mei.

Afmeting: 10-25 m.


Klaas Dijkstra -
CC BY-NC-SA 3.0 NL


Klaas Dijkstra -
CC BY-NC-SA 3.0 NL


Klaas Dijkstra -
CC BY-NC-SA 3.0 NL


Klaas Dijkstra -
CC BY-NC-SA 3.0 NL

Wortels: Een uitgebreid wortelstelsel.

Stam: Een brede, koepelvormige kroon. De boom heeft een korte, rechte stam. De schors is glad zilvergrijs, maar soms wrattig en gegroefd.


Klaas Dijkstra -
CC BY-NC-SA 3.0 NL


Klaas Dijkstra -
CC BY-NC-SA 3.0 NL


Klaas Dijkstra -
CC BY-NC-SA 3.0 NL


Klaas Dijkstra -
CC BY-NC-SA 3.0 NL

Takken: De glimmend roodbruine twijgen zijn kaal en wrattig, maar worden op latere leeftijd dof glimmend en grijsachtig. De spitse knoppen zijn donkerrood tot bruinachtig.


Klaas Dijkstra -
CC BY-NC-SA 3.0 NL


Klaas Dijkstra -
CC BY-NC-SA 3.0 NL


Klaas Dijkstra -
CC BY-NC-SA 3.0 NL


Klaas Dijkstra -
CC BY-NC-SA 3.0 NL

Bladeren: De bladeren zijn langwerpig en kunnen soms wel 20 cm lang worden. Ze hebben een wigvormige bladvoet en zijn van een derde tot bijna tot op de helft ingesneden met vier tot zes (soms meer) spitse, getande lobben. De bladstelen zijn geel en 2-5 cm lang. In de herfst zijn de bladeren dofrood of roodbruin. De strooiselvertering is matig en door de omvangrijke bladproduktie en de grote bladeren ligt er altijd een dikke laag van niet vergaan blad onder deze boom.


Klaas Dijkstra -
CC BY-NC-SA 3.0 NL


Klaas Dijkstra -
CC BY-NC-SA 3.0 NL


Klaas Dijkstra -
CC BY-NC-SA 3.0 NL


Klaas Dijkstra -
CC BY-NC-SA 3.0 NL

Bloemen: Eenslachtig. Eenhuizig. De hangende katjes zijn geelgroen.


AnRo0002 -
CC0


Imc -
CC BY-SA 3.0


AnRo0002 -
CC0


AnRo0002 -
CC0

Vruchten: Een eenzadige dopvrucht of noot. De Amerikaanse eik heeft donkere, roodbruine, eivormige eikels (1½-2 cm) met een scherpe punt en een afgeplatte voet. Ze zitten in ondiepe napjes. De napjes zijn voorzien van dunne schubben die aan de randen naar binnen gekromd zijn. De steeltjes zijn circa 1 cm lang. De eikels zijn pas in het tweede jaar na de bloei rijp en kiemen daarna na de winter als ze een koude periode achter de rug hebben. Tweezaadlobbig.


Klaas Dijkstra -
CC BY-NC-SA 3.0 NL


Klaas Dijkstra -
CC BY-NC-SA 3.0 NL


Klaas Dijkstra -
CC BY-NC-SA 3.0 NL


Klaas Dijkstra -
CC BY-NC-SA 3.0 NL

Biotoop

Bodem: Zonnige tot licht beschaduwde plaatsen op droge tot vrij vochtige, voedselarme tot matig voedselrijke, zwak zure tot matig zure grond (zand en leem).

Groeiplaatsen: Bossen (loofbossen) en bosranden. Een nadeel van de soort is dat deze boom een brede en dichte kroon vormt en daardoor andere boomsoorten verdringt en geen ondergroei toelaat.

Verspreiding

Wereld: Oorspronkelijk uit oostelijk Noord-Amerika. Ingeburgerd in Europa.

Nederland: Algemeen ingeburgerd op de hogere zandgronden in het noordoosten, oosten, midden en zuiden. Vrij zeldzaam in de binnenduinen.

Vlaanderen: Algemeen ingeburgerd in de Kempen en vrij algemeen in de Leemstreek en de Zand- en Zandleemstreek. Elders zeldzamer.
Wallonië:
Vrij algemeen ingeburgerd.

Toepassingen

Cultuur: De soort is in Nederland in gebruik sinds 1825 en ook in bossen op grote schaal aangeplant. Het hout is minder duurzaam en heeft een grovere structuur dan dat van de zomereik. Het harde en taaie kernhout heeft een roodbruine kleur. Het hout wordt gebruikt voor vloeren en meubels. Er zijn een aantal cultivars: Quercus rubra 'Aurea' heeft goudkleurige jonge bladeren. Quercus rubra 'Schrefeldii' heeft zeer diep ingesneden bladeren waarvan de lobben elkaar overlappen. Quercus rubra 'Splendens' heeft een felle rode herfstkleur.

Leer: In de Verenigde Staten gebruikte men vroeger de aan looistof rijke bast voor het looien van leer.

Vermeerderen: Zaaien.

Oude illustraties (Klik op een afbeelding om te vergroten).


Les chenes de l’Amérique septentrionale en Belgique, J. Houba, J., D. Anten (1887)


La Belgique horticole, journal des jardins et des vergers, deel 1 (1851-1885)


Flore des serres et des jardin de l’Europe, deel 17, L. van Houtte (1867-1868)


Unsere Waldbäume, Sträucher und Zwergholzgewächse, L. Klein (1910)


Die natürlichen Pflanzenfamilien, deel 3, A.G.H. Engler (1887)


A guide to the trees, A. Lounsberry, A. Rowan (1900)


A flora of the state of New York (handcoloured), deel 2, J. Torrey (1843)


The North American sylva, F.A. Michaux, deel 1 (1817-1819)

2001-2021 K.M. Dijkstra - CC BY-NC-SA 3.0 NL