Wilde planten in Nederland en BelgiŽ

Nederlandse namen

A

B

C

D

E

F

G

H

I

J

K

L

M

N

O

P

R

S

T

U

V

W

Z

Behaarde boterbloem - Ranunculus sardous

Andere namen

Frysk: RŻge bŻterblom

English: Hairy Buttercup

FranÁais: Renoncule sarde

Deutsch: Sardischer HahnenfuŖ

Verouderde of andere namen:

Classificatie

Klasse: Spermatopsida

Orde: Ranunculales

Familie: Ranunculaceae (Ranonkelfamilie)

Geslacht: Ranunculus (Boterbloem)

Soort: Ranunculus sardous

Naamgeving (Etymologie): De Nederlandse naam is te danken aan de boterkleurige bloemblaadjes. Ranunculus is het verkleinwoord van het Latijnse rana (kikker). Ranonkels groeien vaak in of langs het water en in vochtige weiden, de plek waar veel kikkers voor komen. Sardous betekent uit SardininiŽ. Sardous komt van Herba sardoa, bij Virgilius een gifplant, die op SardiniŽ groeide, waar ook de Behaarde boterbloem veel voorkomt. Herba sardoa kon verkramping van het aangezicht veroorzaken (dit is eveneens het geval bij Blaartrekkende boterbloem).

Beschrijving (Klik op een afbeelding om te vergroten).

Levensduur: Eenjarig, zelden overblijvend.

Plantvorm: Kruid.

Winterknoppen: Therofyt, zelden hemikryptofyt.

Bloeimaanden: Mei, juni, juli, augustus en september.

Afmeting: 15-50 cm.


Meneerke bloem - CC BY-SA 3.0


Stefan.lefnaer - CC BY-SA 4.0


Andrea Moro - CC BY-SA 4.0


kuleuven-kulak.be

Wortels


herbariaunited.org


herbariaunited.org


herbariaunited.org


herbariaunited.org

Stengels: De bleekgroene stengels zijn tot bovenaan afstaand behaard. De stengelvoet is niet of nauwelijks knolvormig verdikt. De polletjes worden naar boven toe breder.


kuleuven-kulak.be


kuleuven-kulak.be


Stefan.lefnaer - CC BY-SA 4.0


Andrea Moro - CC BY-SA 4.0

Bladeren: De vaak glanzende, lichtgroene bladen zijn tot de voet in drieŽn gedeeld. Geregeld met lichtere vlekken.


kuleuven-kulak.be


kuleuven-kulak.be


Stefan.lefnaer - CC BY-SA 4.0


Andrea Moro -
CC BY-SA 4.0

Bloemen: Tweeslachtig. De bloemstelen zijn gegroefd. De kroonbladen zijn meestal licht goudgeel. De kelkbladen zijn teruggeslagen. De bloemen worden 1,2-2,5 cm in doorsnee. De bloembodem is behaard.


kuleuven-kulak.be


kuleuven-kulak.be


kuleuven-kulak.be


Stefan.lefnaer - CC BY-SA 4.0

Vruchten: Een eenzadige dopvrucht of nootje. De vruchtjes zijn langs de rand gewoonlijk geknobbeld, zelden zijn ze glad. Ze hebben een zeer korte, vrijwel rechte snavel. Tweezaadlobbig.


kuleuven-kulak.be


Stefan.lefnaer - CC BY-SA 4.0


Stefan.lefnaer - CC BY-SA 4.0


dzn.eldoc.ub.rug.nl

Biotoop

Bodem: Zonnige, min of meer open plaatsen (pionier) op vochtige tot vrij natte, voedselrijke tot zeer voedselrijke, kalkhoudende tot vrij kalkarme, maar niet te zure, dichtgeslagen grond (leem, lŲss, klei en kleiig veen). Ook op brakke plaatsen.

Groeiplaatsen: Grasland (open plekken, vaak in nat en brak weiland), dijken, akkers (wintergraanakkers op leem of lŲss en bij ingangen van akkers), braakliggende grond, langs spoorwegen, wegranden en in de zeeduinen (langs duinpaden).

Verspreiding

Wereld: West-, Midden- en Zuid-Europa en Noord-Afrika. Ingeburgerd in o.a. Noord-Amerika.


gbif.org

Nederland: Plaatselijk vrij algemeen in Zeeland, Noord- en Zuid-Holland en in het Waddengebied en vrij zeldzaam in Zuid-Limburg en langs het IJsselmeer. Elders zeer zeldzaam.
Rode lijst 2012. Thans niet bedreigd. Trend sinds 1950: stabiel of toegenomen. Algemeen. Oorspronkelijk inheems.


Verspreidingsatlas.nl

Vlaanderen: Algemeen, maar zeer zeldzaam in de Kempen.
Rode lijst. Thans niet bedreigd.

WalloniŽ: Vrij algemeen in Brabant en in het Maasgebied. Elders zeldzaam tot zeer zeldzaam.
Rode lijst. Thans niet bedreigd.

Toepassingen

Vermeerderen: Zaaien.

Oude illustraties (Klik op een afbeelding om te vergroten).


Flora Batava, deel 8, Jan Kops en Herman Christiaan van Hall (1844)


Flora regni borussici, deel 10, A.G. Dietrich (1842)


Deutschlands flora, deel 18, J. Sturm, J. en J.W. Sturm (1839-1840)



Flora Danica, Georg Christian Oeder e.a. (1761-1888)

© 2001-2018 K.M. Dijkstra