Wilde planten in Nederland en België

Nederlandse namen

A

B

C

D

E

F

G

H

I

J

K

L

M

N

O

P

R

S

T

U

V

W

Z

Beklierde basterdwederik - Epilobium ciliatum

Andere namen

Frysk: Kleverige tieneblom

English: American willowherb

Français: Epilobe ciliée

Deutsch: Drüsiges Weidenröschen

Verouderde of andere namen: Epilobium adenocaulon, Beklierd wilgenroosje

Classificatie

Klasse: Spermatopsida

Orde: Myrtales

Familie: Onagraceae (Teunisbloemfamilie)

Geslacht: Epilobium (Basterdwederik)

Soort: Epilobium ciliatum

Naamgeving (Etymologie): De Nederlandse naam basterdwederik dankt de plant aan het feit dat de bladen lijken op die van de wederik. Epilobium is van oorsprong een Oud-Griekse naam epi (op), lobos betekent hauw of peul en ion is een viool. De zaaddoos lijkt op een hauw en de bloem lijkt op Viola matronalis (Hesperis matronalis - Damastbloem), maar verschilt daarvan doordat de bloem op het vruchtbeginsel (de zaaddoos) is geplaatst. Ciliatum betekent met wimpers of haartjes.

Beschrijving (Klik op een afbeelding om te vergroten).

Levensduur: Overblijvend, maar soms eenjarig.

Plantvorm: Kruid.

Winterknoppen: Hemikryptofyt of therofyt.

Bloeimaanden: Juni, juli en augustus.

Afmeting: 30-90 cm, zelden hoger.


Stefan.lefnaer - CC BY-SA 4.0


Konrad Lackerbeck - CC0


Matt Lavin - CC BY-SA 2.0


Olivier Pichard - CC BY-SA 3.0

Wortels: Een wortelstok met ondergrondse bladrozetten. De bovenste bladeren van dit rozet overwinteren boven de grond.


Dean Wm. Taylor - CC BY 2.0


cotram.org - CC BY-NC 3.0


herbariaunited.org


hasbrouck.asu.edu - CC BY-NC 3.0

Stengels: Rechtopstaande stengels met 2 of 4 lijsten. Ze zijn naar boven toe begroeid met veel klierharen, naast gewone, gekromde haren. De stengel is vaak rood aangelopen.


Rainer Burkard - CC BY-SA 4.0


R. A. Nonenmacher - CC BY-SA 3.0


kuleuven-kulak.be


© Julia Kruse - CC BY-SA 3.0

Bladeren: De eironde tot langwerpig-lancetvormige bladen zijn vaak tegenoverstaand. Ze hebben een onregelmatig getande rand (kleine tanden), een afgeronde of zwak hartvormige voet en zijn in een korte steel (2-5 mm) versmald.


R. A. Nonenmacher - CC BY-SA 4.0


R. A. Nonenmacher - CC BY-SA 4.0


Walter Siegmund - CC BY-SA 3.0


© Julia Kruse - CC BY-SA 3.0

Bloemen: Tweeslachtig. In knop staan de bloemen rechtop. De kleine (2½-6 mm), roze, zelden witte kroonbladen zijn diep ingesneden. De stempel is knotsvormig.


© Julia Kruse - CC BY-SA 3.0


kuleuven-kulak.be


kuleuven-kulak.be


Walter Siegmund - CC BY-SA 3.0

Vruchten: Een doosvrucht. Aan de top van het zaad zit een doorschijnend aanhangsel, waarop de haarkuif (vruchtpluis) zit. De zaden zijn lang levend (langer dan vijf jaar). Tweezaadlobbig.


kuleuven-kulak.be


Randy A. Nonenmacher - CC BY-SA 3.0


Stefan.lefnaer - CC BY-SA 4.0


dzn.eldoc.ub.rug.nl

Biotoop

Bodem: Zonnige, soms licht beschaduwde, open plaatsen op vochtige tot natte, voedselrijke of soms brakke, vaak omgewerkte grond (vrijwel alle grondsoorten).

Groeiplaatsen: Bermen, wallen, muren, akkers, zandplaten in bedijkte zeearmen, braakliggende grond, ruderale plaatsen, grasland (open plekken in uiterwaarden), langs spoorwegen (spoorbermen en spoorwegterreinen), haventerreinen, industrieterreinen, bouwterreinen, afgravingen (zandgroeven), plantsoenen, bloembakken, tussen straatstenen, moerassen, waterkanten (drooggevallen oevers en aanspoelselgordels langs rivieren), kapvlakten, verwaarloosde tuinen, grinddaken en dakgoten.

Verspreiding

Wereld: Oorspronkelijk komt de soort uit Noord-Amerika. Sinds het eind van de 19de eeuw is de plant ingeburgerd in Engeland. In Nederland werd Beklierde basterdwederik voor het eerst gevonden in 1915. Inmiddels heeft de plant zich over een groot deel van Noord-, West- en Midden-Europa uitgebreid.


gbif.org

Nederland: Plaatselijk vrij algemeen in Limburg, in Noord-Brabant, in het rivierengebied, in stedelijke gebieden en in het westen van het land. Zeldzaam in het noorden en noordoosten en zeer zeldzaam op de Waddeneilanden.
Rode lijst 2012. Thans niet bedreigd. Trend sinds 1950: stabiel of toegenomen. Algemeen. Ingeburgerd tussen 1900 en 1924.


Verspreidingsatlas.nl

Vlaanderen: Plaatselijk algemeen. De soort heeft zich sterk uitgebreid.
Rode lijst. Criteria niet van toepassing.

Wallonië: Plaatselijk vrij algemeen.

© 2001-2018 K.M. Dijkstra