Wilde planten in Nederland en België

Nederlandse namen

A

B

C

D

E

F

G

H

I

J

K

L

M

N

O

P

R

S

T

U

V

W

Z

Beklierde kogeldistel - Echinops sphaerocephalus

Andere namen

Frysk:

English: Globe Thistle

Français: Echinops à tête ronde

Deutsch: Kugeldistel

Verouderde of andere namen:

Classificatie

Klasse: Spermatopsida

Orde: Asterales

Familie: Asteraceae (Composietenfamilie)

Geslacht: Echinops (Kogeldistel)

Soort: Echinops sphaerocephalus

Naamgeving (Etymologie): Echinops komt van van echinos (egel). Sphaerocephalus betekent met bolvormige hoofdjes.

Een andere soort: Stekelige kogeldistel (Echinops exaltatus). Deze plant komt oorspronkelijk uit Zuidoost- en Zuid-Europa en verwildert soms vanuit tuinen. De plant lijkt veel op Beklierde kogeldistel, wordt eveneens 60-200 cm hoog en bloeit in juli en augustus. De stengel heeft bovenaan geen klierharen. De bladeren hebben van boven eveneens geen klierharen, maar meer dan 0,5 mm lange stijve haren. Bladslippen met met dicht stekelig-getande randen. Aan de top lopen ze in een fijne stekel uit. De witte buitenomwindselbladen zijn tot ongeveer halverwege vergroeid. De 3-6 cm brede bloeiwijze bestaat uit vele, éénbloemige, lichtblauwe of iets witachtige hoofdjes.

Stekelige kogeldistel


Gertjan van Mill - CC BY-NC-SA 3.0 NL


Gertjan van Mill - CC BY-NC-SA 3.0 NL


Gertjan van Mill - CC BY-NC-SA 3.0 NL


Gertjan van Mill - CC BY-NC-SA 3.0 N


Niccolò Caranti - Syrio - CC BY-SA 4.0


Gertjan van Mill - CC BY-NC-SA 3.0 NL


Syrio - CC BY-SA 4.0


dzn.eldoc.ub.rug.nl

Beschrijving (Klik op een afbeelding om te vergroten).

Levensduur: Overblijvend.

Plantvorm: Kruid.

Winterknoppen: Hemikryptofyt.

Bloeimaanden: Juni, juli en augustus.

Afmeting: 60-200 cm.


Klaas Dijkstra - CC BY-NC-SA 3.0 NL


Le.Loup.Gris - CC BY-SA 3.0


AnRo0002 - CC0


Klaas Dijkstra - CC BY-NC-SA 3.0 NL

Wortels


mississippiplants.org - CC BY-NC 3.0


europeana.eu - CC BY-SA 3.0


europeana.eu - CC-BY-NC-SA-3.0


europeana.eu - CC BY-SA 3.0

Stengels: De rechtopstaande stengels zijn kleverig behaard (met name bovenaan), dicht witviltig, al of niet met enkelvoudige haren, geribbeldd en al of niet vertakt.


Epp - CC BY-SA 3.0


Georg Slickers - CC BY-SA 3.0


AnRo0002 - CC0


AnRo0002 - CC0

Bladeren: De bladen zijn distelachtig, langwerpig-elliptisch en veerspletig. Ze hebben een fijnstekelige rand. De bladslippen lopen in een fijne stekel uit. Aan de bovenkant groeien tot 0,5 mm lange klierharen en gewone haren, van onderen zijn ze witviltig.


Klaas Dijkstra - CC BY-NC-SA 3.0 NL


la la means I love you - CC BY-SA 3.0


Andrea Moro - CC BY-SA 4.0


Andrea Moro - CC BY-SA 4.0

Bloemen: Tweeslachtig. De alleenstaande, bolvormige bloeiwijze is 3-6 cm. Deze is samengesteld uit talrijke lichtblauwe, blauwgroene of iets witachtige hoofdjes. Alle bloemen zijn buisvormig (geen straalbloemen). De witte buitenomwindselharen staan vrij of zijn alleen aan de voet vergroeid.


Epp - CC BY-SA 3.0


Georg Slickers - CC BY-SA 3.0


Andrea Moro - CC BY-SA 4.0


Klaas Dijkstra - CC BY-NC-SA 3.0 NL

Vruchten: Een eenzadige dopvrucht of nootje. Het pappus bestaat uit schubben, die voor de helft of meer zijn vergroeid. Tweezaadlobbig.


AnRo0002 - CC0


AnRo0002 - CC0


AnRo0002 - CC0


dzn.eldoc.ub.rug.nl

Biotoop

Bodem: Zonnige, vrij open plaatsen op droge, matig voedselrijke grond (stenige en grazige plaatsen).

Groeiplaatsen: Struwelen, ruigten en grasland (uiterwaarden en open, grazige plaatsen).

Verspreiding

Wereld: West-Azië en Midden- en Zuid-Europa. Ingeburgerd op verscheidene plaatsen in West-Europa, evenals in o.a. Noord-Amerika.


gbif.org
Beklierde kogeldistel (Echinops sphaerocephalus)


gbif.org
Stekelige kogeldistel (Echinops exaltatus)

Nederland: Zeer zeldzaam. Min of meer ingeburgerd langs de Rijn en de Waal.


Beklierde kogeldistel
Verspreidingsatlas.nl


Stekelige kogeldistel
Verspreidingsatlas.nl

Vlaanderen: Niet in Vlaanderen.

Wallonië : Zeer zeldzaam ingeburgerd in het zuidoosten.

Toepassingen

Cultuur: Beklierde kogeldistel wordt ook gekweekt voor de siertuin.

Vermeerderen: Zaaien (april-juni) en wortelstekken (wortelstekken van de zijwortels afsnijden).

Oude illustraties (Klik op een afbeelding om te vergroten).


Cruijdeboek, deel 4, Rembert Dodoens. Corenen, Legumina, Distelen ende dyerghelijcke (1554)


Flora von Deutschland, Österreich und der Schweiz, Prof. Dr. Otto Wilhelm Thomé(1885-1905)


Flora Danica, Georg Christian Oeder e.a. (1761-1888)


Fig. 3
Botanische wandtafeln, A. Peter (1901)


Illustratio systematis sexualis Linnaei, J.S. Miller (Müller), M.B. Borckhausen (1770-1777)

Hortus Eystettensis, deel 2, Bessler, Basilius (1620)

New Kreüterbuch, L. Fuchs (1543)

© 2001-2018 K.M. Dijkstra