Beklierde kogeldistel - Echinops sphaerocephalus

Andere namen

Frysk:

English: Globe Thistle

Français: Echinops à tête ronde

Deutsch: Kugeldistel

Verouderde namen:

Classificatie

Klasse: Spermatopsida

Orde: Asterales

Familie: Asteraceae (Composietenfamilie)

Geslacht: Echinops (Kogeldistel)

Soort: Echinops sphaerocephalus

Naamgeving (Etymologie): Echinops komt van van echinos (egel). Sphaerocephalus betekent met bolvormige hoofdjes.

Een andere soort: Stekelige kogeldistel (Echinops exaltatus). Deze plant komt oorspronkelijk uit Zuidoost- en Zuid-Europa en verwildert soms vanuit tuinen. De plant lijkt veel op Beklierde kogeldistel, wordt eveneens 60-200 cm hoog en bloeit in juli en augustus. De stengel heeft bovenaan geen klierhatren. De bladeren hebben van boven eveneens geen klierharen, maar meer dan 0,5 mm lange stijve haren. De bladslippen hebben met dicht stekelig-getande randen. Aan de top lopen ze in een fijne stekel uit. De witte buitenomwindselbladen zijn tot ongeveer halverwege vergroeid. De 3-6 cm brede bloeiwijze bestaat uit vele, éénbloemige, lichtblauwe of iets witachtige hoofdjes.


Gertjan van Mill - CC BY-NC-SA 3.0 NL


Gertjan van Mill - CC BY-NC-SA 3.0 NL


Gertjan van Mill - CC BY-NC-SA 3.0 NL


Gertjan van Mill - CC BY-NC-SA 3.0 NL

Beschrijving (Klik op een afbeelding om te vergroten).

Levensduur: Overblijvend.

Plantvorm: Kruid.

Winterknoppen: Hemikryptofyt.

Bloeimaanden: Juni, juli en augustus.

Afmeting: 60-200 cm.


Dezidor - CC BY 3.0


Le.Loup.Gris - CC BY-SA 3.0


Isidre blanc - CC BY-SA 4.0


AnRo0002 - CC0

Wortels


mississippiplants.org - CC BY-NC 3.0


europeana.eu - CC BY-SA 3.0


europeana.eu - CC-BY-NC-SA-3.0


europeana.eu - CC BY-SA 3.0

Stengels: De rechtopstaande stengels zijn kleverig behaard (met name bovenaan), dicht witviltig, al of niet met enkelvoudige haren, geribbeldd en al of niet vertakt.


Epp - CC BY-SA 3.0


Georg Slickers - CC BY-SA 3.0


AnRo0002 - CC0


AnRo0002 - CC0


AnRo0002 - CC0


AnRo0002 - CC0


Werner1122 - CC BY-SA 3.0


Salicyna - CC BY-SA 4.0

Bladeren: De bladen zijn distelachtig, langwerpig-elliptisch en veerspletig. Ze hebben een fijnstekelige rand. De bladslippen lopen in een fijne stekel uit. Aan de bovenkant groeien tot 0,5 mm lange klierharen en gewone haren, van onderen zijn ze witviltig.


la la means I love you - CC BY-SA 3.0


Hectonichus - CC BY-SA 3.0


Dezidor - CC BY 3.0


@ Antonino Messina - CC BY-NC-ND 4.0

Bloemen: Tweeslachtig. De alleenstaande, bolvormige bloeiwijze is 3-6 cm. Deze is samengesteld uit talrijke lichtblauwe, blauwgroene of iets witachtige hoofdjes. Alle bloemen zijn buisvormig (geen straalbloemen). De witte buitenomwindselharen staan vrij of zijn alleen aan de voet vergroeid.


Epp - CC BY-SA 3.0


Sandra Fauconnier - CC BY-SA 4.0


Isidre blanc - CC BY-SA 4.0


Isidre blanc - CC BY-SA 4.0


AnRo0002 - CC0


AnRo0002 - CC0


Andrea Moro - CC BY-SA 4.0


Adamantios - CC BY-SA 3.0

Vruchten: Een eenzadige dopvrucht of nootje. Het pappus bestaat uit schubben, die voor de helft of meer zijn vergroeid. Tweezaadlobbig.


AnRo0002 - CC0


AnRo0002 - CC0


AnRo0002 - CC0


Beklierde kogeldistel
dzn.eldoc.ub.rug.nl


Stekelige kogeldistel
dzn.eldoc.ub.rug.nl

     

Biotoop

Bodem: Zonnige, vrij open plaatsen op droge, matig voedselrijke grond (stenige en grazige plaatsen).

Groeiplaatsen: Struwelen, ruigten en grasland (uiterwaarden en open, grazige plaatsen).

Verspreiding

Wereld: West-Azië en Midden- en Zuid-Europa. Ingeburgerd op verscheidene plaatsen in West-Europa, evenals in o.a. Noord-Amerika.

Beklierde kogeldistel - Echinops sphaerocephalus

Nederland: Zeer zeldzaam. Min of meer ingeburgerd langs de Rijn en de Waal.

Beklierde kogeldistel

Verspreidingsatlas.nl

Stekelige kogeldistel

Verspreidingsatlas.nl

Vlaanderen: Niet in Vlaanderen.

Wallonië : Zeer zeldzaam ingeburgerd in het zuidoosten.

Toepassingen

Cultuur: Beklierde kogeldistel wordt ook gekweekt voor de siertuin.

Vermeerderen: Zaaien (april-juni) en wortelstekken (wortelstekken van de zijwortels afsnijden).

Oude illustraties (Klik op een afbeelding om te vergroten).


Cruijdeboek, deel 4, Rembert Dodoens. Corenen, Legumina, Distelen ende dyerghelijcke (1554)


Cruijdeboek, deel 4, Rembert Dodoens. Corenen, Legumina, Distelen ende dyerghelijcke (1554)


Flora von Deutschland, Österreich und der Schweiz, Prof. Dr. Otto Wilhelm Thomé(1885 - 1905)


Flora Danica, Georg Christian Oeder e.a. (1761-1888)

Phytanthoza iconographia, deel 2, J.W. Weinmann (1739)

Phytanthoza iconographia, deel 2, J.W. Weinmann (1739)

The vegetable system, A history of the aggregates, or cluster-headed plants, deel 5, John Hill (1772)

Institutiones rei herbariæ, deel 3, J.P. de Tournefort (1700)

Illustratio systematis sexualis Linnaei, J.S. Miller (Müller), M.B. Borckhausen (1770-1777)


The new botanic garden, deel 1, R.W. Dickson, S.T. Edwards (1812)


New Kreüterbuch, L. Fuchs (1543)

Hortus Eystettensis, deel 2, Bessler, Basilius (1620)


Histoire des plantes, deel 8, H.E. Baillon, A. Faguet (1877-1880)


Botanische wandtafeln, A. Peter (1901)
Fig. 3

© 2001-2018 K.M. Dijkstra