Wilde planten in Nederland en België

Nederlandse namen

A

B

C

D

E

F

G

H

I

J

K

L

M

N

O

P

R

S

T

U

V

W

Z

Bergnachtorchis - Platanthera montana

Andere namen

Frysk:

English: Greater Butterfly-orchid

Français: Orchis verdâtre

Deutsch: Grünliche Waldhyazinthe

Verouderde of andere namen: Platanthera bifolia subsp. chlorantha, Platanthera chlorantha

Classificatie

Klasse: Spermatopsida

Orde: Asparagales

Familie: Orchidaceae (Orchideeënfamilie)

Geslacht: Platanthera (Nachtorchis)

Soort: Platanthera montana

Naamgeving (Etymologie): Platanthera komt van het Griekse platus (breed) en anthera (helmknop), vanwege de brede helmknop. Montana betekent van de bergen.

Kruising: Bergnachtorchis kan een bastaard (Platanthera x hybrida) vormen met Welriekende nachtorchis (Platanthera bifolia).

Beschrijving (Klik op een afbeelding om te vergroten).

Levensduur: Overblijvend.

Plantvorm: Kruid.

Winterknoppen: Geofyt.

Bloeimaanden: Juni en juli.

Afmeting: 20-50 cm.


Bernd Haynold - CC BY 2.5


Mars 2002 - CC BY-SA 3.0


Joachim Lutz - CC BY-SA 4.0


kuleuven-kulak.be

Wortels: De plant heeft twee knollen, een oude en een jonge voor de opslag van reservevoedsel.


Neuchâtel Herbarium - CC BY-SA 3.0


Neuchâtel Herbarium - CC BY-SA 3.0


Neuchâtel Herbarium - CC BY-SA 3.0


Neuchâtel Herbarium - CC BY-SA 3.0

Stengels: Een rechtopstaande, kantige bloemstengel met enkele schubachtige bladen.


Arnstein Rønning - CC BY-SA 3.0


Olei - GFDL 1.2


Teun Spaans - CC BY 3.0


Mars 2002 - CC BY-SA 3.0

Bladeren: Meestal zijn er twee langwerpig omgekeerd eironde en iets gegolfde wortelbladen. De stengelbladen zijn schubachtig.


Père Igor - CC BY-SA 3.0


Orchi - CC BY-SA 3.0


kuleuven-kulak.be


Salicyna - CC BY-SA 4.0

Bloemen: Tweeslachtig De vrij lange aar is losbloemig. De bloemlip is 0,8-1,6 mm lang, smal en ongedeeld. De 2-4 cm lange, knotsvormige en stompe spoor is twee tot drie keer zo lang als het vruchtbeginsel en voor de top meestal verbreed. De bloemen hebben vaak een wat geelgroenig-witte tint, geuren 's nachts (een zwakke vanillegeur), maar zijn overdag vrijwel reukloos. De spoor is naar de punt iets verdikt en iets korter dan die van Welriekende orchis (1,8-2,7 cm). De zuil is forser dan bij Welriekende nachtorchis. De helmhokjes staan wijd uiteen en wijken aan de voet verder uit elkaar dan aan de top (de helmhokjes neigen bovenaan samen). De groene strook tussen beide, het helmbindsel, is minder dan twee keer zo hoog als breed. De staartjes zijn meestal minstens zo lang als de stuifmeelklompjes.


Orchi - CC BY-SA 3.0


Joachim Lutz - CC BY-SA 4.0


kuleuven-kulak.be


Enrico Blasutto - CC BY-SA 3.0

Vruchten: Een doosvrucht. Eenzaadlobbig.


dzn.eldoc.ub.rug.nl

Biotoop

Bodem: Zonnige tot licht beschaduwde plaatsen op matig vochtige, matig voedselarme, kalkrijke, meestal humeuze grond (mergel, leem, zavel, lichte klei en rivier- of duinzand).

Groeiplaatsen: Bossen (lichtrijke loofbossen en essenhakhout), struwelen, bosranden, grasland (kalkgrasland, lemig blauwgrasland en soms in matig voedselrijk, vochtig en humeus weiland), zeeduinen (duinvalleien) en soms in het winterbed van rivieren.

Verspreiding

Wereld: Zuidwest-Azië, Noordwest-Afrika en Europa (hoofdzakelijk in West- en Midden-Europa). Noordelijk tot in Midden-Scandinavië.


gbif.org

Nederland: Zeldzaam in Zuid-Limburg en zeer zeldzaam in het oosten van Gelderland, langs de Overijsselse Vecht en in Zeeland.
Rode lijst 2012. Kwetsbaar. Trend sinds 1950: matig afgenomen. Zeer zeldzaam. Oorspronkelijk inheems. Beschermd.

Bergnachtorchis

Verspreidingsatlas.nl

Platanthera x hybrida (Bergnachtorchis x Welriekende nachtorchis)

Verspreidingsatlas.nl

Vlaanderen: Zeer zeldzaam in de Leemstreek en de Voerstreek.
Rode lijst. Bedreigd.
Beschermd.

Wallonië: Vrij zeldzaam in de Famenne en Lotharingen.
Rode lijst: Bijna bedreigd.
Beschermd.

Oude illustraties (Klik op een afbeelding om te vergroten).


Flora Batava, deel 20, Jan Kops en F.W. van Eeden (1898)


Flora von Deutschland, Österreich und der Schweiz, Prof. Dr. Otto Wilhelm Thomé (1885-1905)


Flora Danica, Georg Christian Oeder e.a. (1761-1888)


English Botany, or Coloured Figures of British Plants, deel 9, J.E. Sowerby (1869)


Die Orchidaceen Deutschlands, Deutsch-Oesterreichs und der Schweiz, M. Schulze (1894)


Pflanzenleben des Schwarzwaldes, Friedrich Oltmanns (1927)


Flore illustré de Nice et des Alpes-maritimes. Iconographie des Orchidées, J.B. Barla (1868)


Iconographia botanica seu plantae criticae, H.G.L. Reichenbach (1823-1832)

© 2001-2018 K.M. Dijkstra