Wilde planten in Nederland en België

Bergnachtorchis - Platanthera chlorantha

Frysk:

English: Greater Butterfly-orchid

Français: Orchis verdâtre

Deutsch: Grünliche Waldhyazinthe

Synoniemen: Platanthera bifolia subsp. chlorantha, Platanthera montana

Familie: Orchidaceae (Orchideeënfamilie)

Naamgeving (Etymologie): Platanthera komt van het Griekse platus (breed) en anthera (helmknop), vanwege de brede helmknop. Chloranta betekent groene bloemen en montana betekent van de bergen.

Kruising: Bergnachtorchis kan een bastaard (Platanthera x hybrida) vormen met Welriekende nachtorchis (Platanthera bifolia).

Beschrijving (Klik op een afbeelding om te vergroten).

Levensduur: Overblijvend.

Plantvorm: Kruid.

Winterknoppen: Geofyt.

Hoofdbloei: Mei en juni.

Afmeting: 20-50 cm.


Bernd Haynold -
CC BY 2.5


Mars 2002 -
CC BY-SA 3.0


Joachim Lutz -
CC BY-SA 4.0


kuleuven-kulak.be/bioweb

Wortels: De plant heeft twee meest langwerpig- spilvormige knollen (een oude en een jonge voor de opslag van reservevoedsel) en met korte, meest spits uitlopende bijwortels.


Neuchâtel Herbarium - CC BY-SA 3.0


Neuchâtel Herbarium - CC BY-SA 3.0


Neuchâtel Herbarium - CC BY-SA 3.0


Neuchâtel Herbarium - CC BY-SA 3.0

Stengels: Een stijf rechtopstaande, kantige bloemstengel met aan de voet enkele schubachtige bladen (lancetvormige, bruinrode scheden).


Arnstein Rønning -
CC BY-SA 3.0


Olei -
GFDL 1.2


Teun Spaans -
CC BY 3.0


Mars 2002 -
CC BY-SA 3.0

Bladeren: Meestal zijn er twee, maar soms drie langwerpig omgekeerd-eironde en iets gegolfde en meest stompe wortelbladen. De stengelbladen zijn schubachtig.


Père Igor -
CC BY-SA 3.0


Orchi -
CC BY-SA 3.0


kuleuven-kulak.be/bioweb


Salicyna -
CC BY-SA 4.0

Bloemen: Tweeslachtig. De vrij lange aar is losbloemig. De bloemlip is 0,8-1,6 mm lang, smal en ongedeeld. De lip is voor meer dan de helft groen aangelopen. De knotsvormige, stompe spoor is twee tot drie keer zo lang als het vruchtbeginsel en voor de top meestal verbreed en iets korter dan die van Welriekende orchis (1,8-2,7 cm). De bloemen hebben vaak een wat geelgroenig-witte tint, geuren 's nachts (een zwakke vanillegeur), maar zijn overdag vrijwel reukloos. De zuil is forser dan die van Welriekende nachtorchis. Het helmbindsel (de groene strook tussen beide de beide helmhokjes) is, van de voorzijde gezien, minder dan twee keer zo lang als breed. De helmhokjes staan bovenaan dichter bij elkaar dan onderaan en daar zijn ze 3-4 mm van elkaar geplaatst (de helmhokjes neigen bovenaan samen).


Orchi -
CC BY-SA 3.0


Joachim Lutz -
CC BY-SA 4.0


kuleuven-kulak.be/bioweb


Enrico Blasutto -
CC BY-SA 3.0

Vruchten: Een doosvrucht. Eenzaadlobbig.


Digitale zadenatlas

Biotoop

Bodem: Zonnige tot licht beschaduwde plaatsen op matig vochtige, vrij voedselarme, kalkrijke, meestal humeuze grond (mergel, leem, zavel, lichte klei en rivier- of duinzand).

Groeiplaatsen: Bossen (lichtrijke loofbossen en essenhakhout), struwelen, bosranden, grasland (kalkgrasland, lemig blauwgrasland en soms in matig voedselrijk, vochtig en humeus weiland), zeeduinen (duinvalleien) en soms in het winterbed van rivieren.

Verspreiding

Wereld: Zuidwest-Azië, Noordwest-Afrika en Europa (hoofdzakelijk in West- en Midden-Europa). Noordelijk tot in Midden-Scandinavië.

Nederland: Zeldzaam in Zuid-Limburg en zeer zeldzaam in het oosten van Gelderland, langs de Overijsselse Vecht en in Zeeland.

Vlaanderen: Zeer zeldzaam.
Wallonië:
Vrij zeldzaam.

Oude illustraties (Klik op een afbeelding om te vergroten).


Flora Batava, deel 20, Jan Kops en F.W. van Eeden (1898)


Flora von Deutschland, Österreich und der Schweiz, Prof. Dr. Otto Wilhelm Thomé (1885-1905)


Flora Danica, Georg Christian Oeder e.a. (1761-1888)


English Botany, or Coloured Figures of British Plants, deel 9, J.E. Sowerby (1869)


Die Orchidaceen Deutschlands, Deutsch-Oesterreichs und der Schweiz, M. Schulze (1894)


Pflanzenleben des Schwarzwaldes, Friedrich Oltmanns (1927)


Flore illustré de Nice et des Alpes-maritimes. Iconographie des Orchidées, J.B. Barla (1868)


Iconographia botanica seu plantae criticae, H.G.L. Reichenbach (1823-1832)

2001-2021 K.M. Dijkstra - CC BY-NC-SA 3.0 NL