Bieslook

Namen

Wetenschappelijk: Allium schoenoprasum

Nederlands: Bieslook

Frysk: Bizelok

English: Chives (Wild Chive, Wild Chives)

Français: Ciboulette

Deutsch: Schnittlauch

Geslacht: Allium, Look

Familie: Lookfamilie, Alliaceae

Naamgeving: Allium komt van het Griekse aglis (knoflook), dat is ontstaan uit glis (iets kroms of rond), dat verwijst naar de bol van de looksoorten. Allium zou echter ook afkomstig kunnen zijn van het Keltische all (warm, scherp of brandend), dat slaat op de eigenschappen van de plant. Schoenoprasum komt van het Griekse schoinos (bies) en prason (look).

Beschrijving (Klik op een afbeelding om te vergroten).

Levensduur: Overblijvend.

Plantvorm: Kruid.

Winterknoppen: Geofyt.

Bloeimaanden: Mei, juni en juli.

Afmeting: 15-50 cm.


Klaas Dijkstra - CC BY-NC-SA 3.0 NL


Klaas Dijkstra - CC BY-NC-SA 3.0 NL


Klaas Dijkstra - CC BY-NC-SA 3.0 NL


Klaas Dijkstra - CC BY-NC-SA 3.0 NL

Wortels: Langwerpige bolletjes.


Klaas Dijkstra - CC BY-NC-SA 3.0 NL


Klaas Dijkstra - CC BY-NC-SA 3.0 NL


Klaas Dijkstra - CC BY-NC-SA 3.0 NL


Klaas Dijkstra - CC BY-NC-SA 3.0 NL

Stengels: Dichte, grasachtige pollen vormend. De rechtopstaande, 1-2 mm brede, rolronde stengels zijn hol en zonder bladen.


Klaas Dijkstra - CC BY-NC-SA 3.0 NL


Klaas Dijkstra - CC BY-NC-SA 3.0 NL


Klaas Dijkstra - CC BY-NC-SA 3.0 NL


Klaas Dijkstra - CC BY-NC-SA 3.0 NL

Bladeren: De aromatische bladen zijn wortelstandig. Ze zijn lijnvormig, grijsgroen, glanzend, rolrond, buisvormig, hol, niet geribd en niet gootvormig.


Klaas Dijkstra - CC BY-NC-SA 3.0 NL


Klaas Dijkstra - CC BY-NC-SA 3.0 NL


Klaas Dijkstra - CC BY-NC-SA 3.0 NL


Klaas Dijkstra - CC BY-NC-SA 3.0 NL

Bloemen: Tweeslachtig. Een bloeiwijze zonder bolletjes. De smal klokvormige, 7 tot soms 15 mm lange bloemen vormen samen een dicht, hoofdjesachtig, rijkbloemig en bolvormig scherm, dat meestal ongeveer even hoog als breed is. De bloemen zijn roze of lila met donkerder middennerven. De meeldraden zijn korter dan de bloemdekbladen en steken dus niet uit. De helmdraden zijn priemvormigen niet getand. De vliezige bloeischede bestaat uit twee, soms drie, spits eironde, vaak wat roodachtig getinte, niet afvallende kleppen, die hoogstens zo lang zijn als het scherm.


Klaas Dijkstra - CC BY-NC-SA 3.0 NL


Klaas Dijkstra - CC BY-NC-SA 3.0 NL


Klaas Dijkstra - CC BY-NC-SA 3.0 NL


Klaas Dijkstra - CC BY-NC-SA 3.0 NL

Vruchten: Een doosvrucht. Eenzaadlobbig.


Klaas Dijkstra - CC BY-NC-SA 3.0 NL


Klaas Dijkstra - CC BY-NC-SA 3.0 NL


Planteur - CC BY-SA 3.0


Sarefo - GFDL


dzn.eldoc.ub.rug.nl


Klaas Dijkstra - CC BY-NC-SA 3.0 NL


Klaas Dijkstra - CC BY-NC-SA 3.0 NL


Klaas Dijkstra - CC BY-NC-SA 3.0 NL

Biotoop

Bodem: Zonnige tot licht beschaduwde, vrij open plaatsen op droge tot vochtige, matig voedselrijke, neutrale tot kalkrijke grond (zand, leem, zavel, lichte klei, mergel en stenige plaatsen).

Groeiplaatsen: Zandige uiterwaarden, grasland (open plekken in 's winters overstroomde grond langs rivieren en beken en droog, neutraal grasland), rivierduinen, waterkanten (kribben), rivierdijken (dijkbeschoeiingen), licht beschaduwde, grazige plaatsen bij oude of afgebroken woningen, rotsachtige plaatsen en wegranden (langs asfaltwegen).

Verspreiding

Wereld: Koude en gematigde gebieden op het noordelijk halfrond.

Bieslook - Allium schoenoprasum

Nederland: Vrij zeldzaam in het rivierengebied. Elders verwilderd.
Rode lijst 2012. Thans niet bedreigd. Trend sinds 1950: stabiel of toegenomen. Vrij zeldzaam. Oorspronkelijk inheems.


Verspreidingsatlas.nl

Vlaanderen: Niet ingeburgerd, maar wel verwilderd vanuit tuinen.

Wallonië: Mogelijk op een paar plaatsen min of meer ingeburgerd.

Toepassingen

Keuken: Van de bieslook gebruikt men bij voedselbereiding vooral de jonge dunne stengels. De dikkere stengels hebben de neiging taai te worden. Fijngesneden blad is lekker in salades, ragouts, sauzen en dressings. Door het mee te koken verdwijnt de smaak. Ook gedroogd verliest het snel z'n aroma. Het kan fijngesneden, verpakt in een plasic bakje of zakje, heel goed worden ingevroren. Bloemen kunnen worden gebruikt als garnering van gerechten. Het kruid bevordert eetlust en spijsvertering en werkt vochtafdrijvend. De bollen die zich vormen aan de uiteinden van de stengels zijn niet voor consumptie geschikt. Zij hebben een hallucinerende werking en kunnen ernstige concentratie- en erectieproblemen veroorzaken.

Cultuur: Geschikt voor kruidentuin, wilde plantentuin en siertuin.

Vermeerdering: bolletjes en zaaien.

Wetenswaardigheden

Bieslook werd 300 jaar v. C. door de Chinezen al gebruikt en in cultuur gebracht. In oude kruidenboeken staat vermeld dat het 'te veel genuttigd slapeloosheid en troebele ogen veroorzaakt'. Men beweerde ook dat het dronkenschap verdrijft en aanspoort tot onkuisheid. Bieslook werd ook wel pijpgras genoemd.

Oude illustraties (Klik op een afbeelding om te vergroten).


Flora Batava, deel 10, Jan Kops en Johannes Everhardus van der Trappen (1849)


Flora Batava, deel 10, Jan Kops en Johannes Everhardus van der Trappen (1849)


Flora Batava, deel 12, Jan Kops, P. M. E. Gevers Deijnoot en F. A. Hartsen (1865)


Flora Batava, deel 12, Jan Kops, P. M. E. Gevers Deijnoot en F. A. Hartsen (1865)


Afbeeldingen der artseny-gewassen met derzelver Nederduitsche en Latynsche beschryvingen, deel 7, Adolphus Ypey (1813)


Afbeeldingen der artseny-gewassen met derzelver Nederduitsche en Latynsche beschryvingen, deel 7, Adolphus Ypey (1813)


Cruijdeboek, deel 5, Rembert Dodoens. Cruyden, wortelen ende vruchten, diemen in die spijse ghebruyckt (1554)


Cruijdeboek, deel 5, Rembert Dodoens. Cruyden, wortelen ende vruchten, diemen in die spijse ghebruyckt (1554)


Les Liliacées, deel 4, P.J. Redouté (1805-1816)

Icones plantarum medico-oeconomico-technologicarum, deel 3, F.B. Vietz (1806)

English Botany, or Coloured Figures of British Plants, deel 9, J.E. Sowerby (1869)

English Botany, or Coloured Figures of British Plants, deel 9, J.E. Sowerby (1869)

Svensk botanik, deel 2, J.W. Palmstruch e.a. (1803)

Flora regni borussici, deel 1, A.G. Dietrich (1832-1833)

Atlas de la flore alpine. Publié par le Club alpin allemand et autrichien, deel 5 (1899)

Sudetenflora, M. Winkler (1900)

New Kreüterbuch, L. Fuchs (1543)

Bilder ur Nordens Flora, deel 2, Carl Axel Magnus Lindman (1922-1926)

Flora Danica, Georg Christian Oeder e.a. (1761-1888)

Curtis's Botanical Magazine, deel 28, S.T. Edwards (1820)

Flora von Deutschland, Österreich und der Schweiz, Prof. Dr. Otto Wilhelm Thomé (1885 - 1905)


Illustrations of the British Flora, Walter Hood Fitch (1924)


Flora Londinensis, deel 3, William Curtis (1778-1781)


North American wild flowers, deel 5, Mary Vaux, Walcott (1925-1927)


Unkrauttaflen - Weed plates - Planches des mauvaises herbes - Ugressplansjer, E. Korsmo (1934-1938)


Iconographia botanica seu plantae criticae, H.G.L. Reichenbach (1823-1832)

© 2001-2017 K.M. Dijkstra