Wilde planten in Nederland en België

Nederlandse namen

A

B

C

D

E

F

G

H

I

J

K

L

M

N

O

P

R

S

T

U

V

W

Z

Bijenorchis - Ophrys apifera

Andere namen

Frysk: Bijekaaiblom

English: Bee Orchid

Français: Ophrys abeille

Deutsch: Bienenragwurz

Verouderde of andere namen:

Classificatie

Klasse: Spermatopsida

Orde: Asparagales

Familie: Orchidaceae (Orchideeënfamilie)

Geslacht: Ophrys (Spiegelorchis)

Soort: Ophrys apifera

Naamgeving (Etymologie): De naam wordt ontleend aan het feit dat onderste lip op een honingbij lijkt. Ophrys komt van het Griekse ophrys (wenkbrauw). Waarschijnlijk slaat dat op de stijve beharing op de bloemlip. Apifera betekent een bij dragend.

Beschrijving (Klik op een afbeelding om te vergroten).

Levensduur: Overblijvend.

Plantvorm: Kruid.

Winterknoppen: Geofyt.

Bloeimaanden: April, mei, juni en juli.

Afmeting: 20-50 cm.


Bernd Haynold - CC BY-SA 3.0


Bernd Haynold - CC BY-SA 2.5


Bernd Haynold - CC BY-SA 3.0


© Hans Hillewaert - CC BY-SA 3.0

Wortels


herbariaunited.org


Neuchâtel Herbarium - CC BY-SA 3.0


Neuchâtel Herbarium - CC BY-SA 3.0


Neuchâtel Herbarium - CC BY-SA 3.0

Stengels: Een rechtopstaande stengel.


Joachim Lutz - CC BY-SA 4.0


Bernd Haynold - CC BY-SA 3.0


Bernd Haynold - CC BY-SA 3.0


Luis nunes alberto - CC BY-SA 3.0

Bladeren: De bladen zijn eirond tot lancetvormig.


Björn S... - CC BY-SA 2.0


Joachim Lutz - CC BY-SA 4.0


Andrea Moro - CC BY-SA 4.0


© Koen van Zoest - verspreidingsatlas.nl

Bloemen: Tweeslachtig. De bloemen zijn 1-1,3 cm en groeien met twee tot elf bijeen in slanke, losse aren. De buitenste bloemdekbladen zijn wit, roze of roodachtig. De lip is drielobbig, donkerpurper met gele tekeningen, aan de voet van de middenlob met twee kleine glanzende uitsteeksels, aan de top met een naar achteren gericht aanhangseltje en met teruggebogen, van onderen samenneigende, behaarde zijlobben. De binnenste schildvormige bloemdekbladen zijn groen of roodachtig en behaard.


Bernd Haynold - CC BY-SA 3.0


Bernd Haynold - CC BY-SA 3.0


© Hans Hillewaert - CC BY-SA 3.0


Anevrisme - CC BY-SA 3.0

Vruchten: Een doosvrucht. Meestal treedt er zelfbestuiving op. Eenzaadlobbig.


Richard Avery - CC0


Hectonichus - CC BY-SA 3.0


AnRo0002 - CC0


dzn.eldoc.ub.rug.nl

Biotoop

Bodem: Zonnige, soms licht beschaduwde plaatsen op matig droge tot matig vochtige, voedselarme tot matig voedselrijke, kalkrijke, relatief humusarme grond (klei, leem en zand, zeer zelden op veen). Ook in iets brak milieu.

Groeiplaatsen: Struwelen, bosranden, kapvlakten, opgespoten grond met struweel van Grauwe wilg, begraafplaatsen, bermen, langs spoorwegen, afgravingen, grasland (kalkgrasland en hooiland langs kreken), waterkanten (slootkanten), op kalk bij kalkovens, industrieterreinen in de mijnstreek (aan de rand van berken- en wilgenopslag), mijnsteenbergen en zeeduinen.

Verspreiding

Wereld: In het Middellandse-Zeegebied en in West- en Midden-Europa. Noordelijk tot in Ierland, Noord-Engeland en Noordoost-Duitsland.


gbif.org

Nederland: Vrij zeldzaam in Zeeland, Zuid-Limburg, de Rijnmond, de Hollandse duinen en Noord-Holland. Elders zeer zeldzaam.
Rode lijst 2012. Thans niet bedreigd. Trend sinds 1950: stabiel of toegenomen. Vrij zeldzaam. Oorspronkelijk inheems.
Beschermd.


Verspreidingsatlas.nl

Vlaanderen: Zeer zeldzaam. Verspreid door het land. Het meest in het kustgebied en in stedelijke omgeving.
Rode lijst. Zeer zeldzaam.
Beschermd.

Wallonië: Zeldzaam in Brabant, in het Maasgebied en in de zuidelijke Ardennen.
Rode lijst. Kwetsbaar.
Beschermd.

Oude illustraties (Klik op een afbeelding om te vergroten).


Flora Batava, deel 24, Jan Kops, F.W. van Eeden en L.Vuyck (1915)


Triorchis foemina, Ragwortel wijfken.
Cruijdeboek, deel 2, Rembert Dodoens. Bloemen, welrieckende cruyden, saden, ende dyer ghelijcken (1554)


Flora von Deutschland, Österreich und der Schweiz, Prof. Dr. Otto Wilhelm Thomé (1885-1905)


English Botany, or Coloured Figures of British Plants, deel 9, J.E. Sowerby (1869)


British entomology, deel 2, J. Curtis (1823-1840)

Flora regni borussici, deel 1, A.G. Dietrich (1832-1833)

Flora regni borussici, deel 11, A.G. Dietrich (1843)


Flora Londinensis, deel 1, William Curtis (1775-1777)


Die Orchidaceen Deutschlands, Deutsch-Oesterreichs und der Schweiz, M. Schulze (1894)


Flore illustré de Nice et des Alpes-maritimes. Iconographie des Orchidées, J.B. Barla (1868)


Atlas des plantes de France, deel 3, Amédée Masclef (1893)


Pflanzenleben des Schwarzwaldes, Friedrich Oltmanns (1927)

Hortus Eystettensis, deel 2, Bessler, Basilius (1620)

© 2001-2018 K.M. Dijkstra