Wilde planten in Nederland en België

Nederlandse namen

A

B

C

D

E

F

G

H

I

J

K

L

M

N

O

P

R

S

T

U

V

W

Z

Blaasvaren - Cystopteris fragilis

Andere namen

Frysk:

English: Fragile Fern

Français: Cystoptéris fragile

Deutsch: Zerbrechlicher Blasenfarn

Verouderde of andere namen: Cystopteris filix-fragilis

Classificatie

Klasse: Pteropsida

Orde: Filicales

Familie: Athyriaceae (Wijfjesvarenfamilie)

Geslacht: Cystopteris (Blaasvaren)

Soort: Cystopteris fragilis

Naamgeving (Etymologie): Blaasvaren dankt zijn Nederlandse naam aan de blaasvormige dekvliesjes waarmee de onrijpe sporenhoopjes bedekt zijn. Cystopteris komt van het Griekse cystis (blaas) en pteris (varen), hetgeen eveneens slaat op de gewelfde vorm van het dekvliesje. Fragilis betekent bros.

Beschrijving (Klik op een afbeelding om te vergroten).

Levensduur: Overblijvend.

Plantvorm: Sporenplant.

Winterknoppen: Geofyt.

Rijpe sporen: Juni, juli en augustus.

Afmeting: 10-35 cm.


Jason Hollinger - CC BY 2.0


Stan Shebs - CC BY-SA 3.0


Matti Virtala - CC0


Stan Shebs - CC BY-SA 3.0

Wortels: Een korte, horizontale tot opstijgende, vaak vertakte wortelstok  met bruine schubben.


herbariaunited.org


herbariaunited.org


Neuchâtel Herbarium - CC BY-SA 3.0


herbariaunited.org

Stengels: De breekbare bladsteel is groen tot strokleurig en ongeveer half zo lang tot bijna net zo lang als de bladschijf.


Matt Lavin - CC BY-SA 2.0


Matt Lavin - CC BY-SA 2.0


Muriel Bendel - CC BY-SA 4.0


Jason Hollinger - CC BY 2.0

Bladeren: De lichtgroene, langwerpige bladeren worden tot 40 cm lang. Ze zitten dicht bijelkaar in een onregelmatige bundel en overwinteren niet. De grootste breedte zit onder het midden. Ze zijn tot drievoudig geveerd en hebben aan beide kanten tien tot zestien vrij ver uit elkaar staande kort gesteelde blaadjes. De onderste paren zijn wat korter dan de hogere. Aan de zijsteeltjes zitten de eerste bladdelen op enige afstand van de hoofdsteel.


Johan Neegers - Public Domain


Anneli Salo - CC BY-SA 3.0


Muriel Bendel - CC BY-SA 4.0


Muriel Bendel - CC BY-SA 4.0

Vruchten: Sporen. De sporenhoopjes (sporendoosjes) zitten in de buurt van de rand op de zijnerven. Ze bedekken niet de hele onderkant. Ze zijn rond tot eirond en worden bedekt door een gewelfd, eirond, toegespitst en later teruggeslagen, vroeg afvallend dekvliesje.


Stan Shebs - CC BY-SA 3.0


Muriel Bendel - CC BY-SA 4.0


Anneli Salo - CC BY-SA 3.0


Muriel Bendel - CC BY-SA 4.0

Biotoop

Bodem: Beschaduwde plaatsen op vochtige, niet te voedselarme tot niet te voedselrijke, kalkrijke muren of rotsen, zelden op humeuze grond.

Groeiplaatsen: Oude, vochtige muren (grachtmuren en kademuren), beschaduwde hellingen, rotsen, bossen (hellingbossen, loofbossen, hellingen langs holle wegen, op de voet van bomen en langs bosgreppels).

Verspreiding

Wereld: In alle werelddelen.


gbif.org

Nederland: Zeldzaam in Zuid-Limburg. Elders zeer zeldzaam (o.a. in Flevoland en in stedelijke gebieden).
Rode lijst 2012. Bedreigd. Trend sinds 1950: zeer sterk afgenomen. Zeldzaam. Oorspronkelijk inheems.
Beschermd.


Verspreidingsatlas.nl

Vlaanderen: Zeer zeldzaam.
Rode lijst. Zeer zeldzaam.

Wallonië: Vrij algemeen in het Maasgebied, in Lotharingen en in de Ardennen.
Niet bedreigd. in Wallonië.

Oude illustraties (Klik op een afbeelding om te vergroten).


Flora Batava, deel 14, Jan Kops en F.W. van Eeden (1872)


Flora Danica, Georg Christian Oeder e.a. (1761-1888)


Bilder ur Nordens Flora, deel 3, Carl Axel Magnus Lindman (1922-1926)


Flora von Deutschland, Österreich und der Schweiz, Prof. Dr. Otto Wilhelm Thomé (1885-1905)


English Botany, or Coloured Figures of British Plants, deel 12, J.E. Sowerby (1886)


The ferns of Great Britain and Ireland, T. Moore (1855)


Pflanzenleben des Schwarzwaldes, Friedrich Oltmanns (1927)


Genera filicum, W.J. Hooker, Franz Bauer (1838-1842)


Plantarum indigenarum et exoticarum Icones ad vivum coloratae, deel 4 (1791)


Botanischer Bilderatlas nach De Candolle's Natürlichem Pflanzensystem, Carl Hoffmann (1884)


Botanischer Bilderatlas nach dem natürlichem Pflanzensystem, K. Hoffmann, E. Dennert (1911)


3: Cystopteris fragilis var. dentata
Ferns (a history of Ferns): British and exotic, deel 7, E.J. Lowe (1839)

© 2001-2018 K.M. Dijkstra