Wilde planten in Nederland en België

Nederlandse namen

A

B

C

D

E

F

G

H

I

J

K

L

M

N

O

P

R

S

T

U

V

W

Z

Blauwe druifjes - Muscari botryoides en Langbladige druifhyacint - Muscari armeniacum

Andere namen

Frysk: Blaukraaltsje

English: Grape Hyacinth

Français: Muscari en grappe

Deutsch: Traubenhyazinthe

Verouderde of andere namen:

Classificatie

Klasse: Spermatopsida

Orde: Asparagales

Familie: Asparagaceae (Aspergefamilie)

Geslacht: Muscari (Druifhyacint)

Soort: Muscari botryoides en Muscari armeniacum

Naamgeving (Etymologie): Muscari komt van het Griekse moschos of van het Latijnse moschus (muskus), naar de muskusgeur van de planten. Botryoides betekent trosvormig. Armeniacum betekent uit Armenië.

Langbladige druifhyacint
Langbladige druifhyacint staat in het gebied van herkomst op zonnige tot half beschaduwde, ± voedselrijke, kalkhoudende en doorlatende leisteen- en serpentijnbodems. Ze groeit binnen dat heuvel- en bergachtig gebied in rotsachtige bossen en bosranden, in idem grasvlakten en Jeneverbesstruwelen. De plant stamt uit de zuidoost Europa en aangrenzend Azië, is al sinds 1870 als sierplant in gebruik in Europa en Noord-Amerika en is ingeburgerd in Midden-Europa. In Nederland wordt de plant her en der aangetroffen, met een dichtere concentratie van vindplaatsen in het oosten en westen van Noord-Brabant en in het duingebied. Die concentraties zijn het resultaat van de inspanningen van enkele lokale floristen. De 3 tot 6 liggende bladeren zijn langer dan de bloeistengels die dichtbloemige trossen van steriele (de bovenste) en fertiele bloemen dragen. De bloemen zijn urnvormig met witte slippen, zwak geurend, niet berijpt en hemelsblauw. Bestuiving geschiedt door bijen en hommels en de eivormige tot ronde zaden zijn zwart.
René van Moorsel, 2014 -
CC BY-SA 3.0

Beschrijving (Klik op een afbeelding om te vergroten).

Levensduur: Overblijvend.

Plantvorm: Kruid.

Winterknoppen: Geofyt.

Bloeimaanden: Maart, april en mei.

Afmeting: 7-30 cm.

Opmerking: De foto's kunnen van Blauwe druifjes of Langbladige druifhyacint zijn.


Klaas Dijkstra - CC BY-NC-SA 3.0 NL


Klaas Dijkstra - CC BY-NC-SA 3.0 NL


Klaas Dijkstra - CC BY-NC-SA 3.0 NL


Klaas Dijkstra - CC BY-NC-SA 3.0 NL

Wortels: Een bol.


Umberto Ferrando - CC BY-NC-ND 4.0


Langbladige druifhyacint
storage.idigbio.org - CC BY-NC 3.0


Neuchâtel Herbarium - CC BY-SA 3.0


Neuchâtel Herbarium - CC BY-SA 3.0

Stengels: De rechtopstaande stengels zijn niet behaard.


Klaas Dijkstra - CC BY-NC-SA 3.0 NL


Benjamin Zwittnig - CC BY 2.5 si


Andrew Butko - CC BY-SA 3.0


Andrew Butko - CC BY-SA 3.0

Bladeren: Elke plant heeft twee of drie bladen. Ze zijn ongeveer even lang als de bloemsteel, breed lijnvormig, 5-25 cm lang en 0,5-1,2 cm breed. Aan de bovenkant zijn ze lichter grijsgroen. Bij de kapvormige top zijn ze het breedst. Vaak hebben ze verhoogde nerven.
Langbladige druifhyacint: De bladen zijn 10-30 cm lang en 1-10 mm breed.


Klaas Dijkstra - CC BY-NC-SA 3.0 NL


Orjen - CC BY-SA 3.0


Andrew Butko - CC BY-SA 3.0


Andrew Butko - CC BY-SA 3.0

Bloemen: Tweeslachtig. De bloemen vormen samen vrij dichtbloemige, aarvormige trossen, die later uitgroeien tot vrij losbloemige trossen van maximaal 7 cm lang. De blauwe, 3½-5 mm grote bloemen hebben witte tanden. Ze zijn bijna bolvormig. Onvruchtbare bloemen zijn kleiner en lichter blauw.
Langbladige druifhyacint: De vruchtbare bloemen zijn omgekeerd-eivormig tot langwerpig en urnvormig met een blauwe kroonbuis. De weinige, steriele bloemen zijn kort gesteeld en hebben ongeveer dezelfde kleur als de vruchtbare bloemen. De tot 5 cm lange bloeiwijze wordt later tamelijk dichtbloemig.


Klaas Dijkstra - CC BY-NC-SA 3.0 NL


Klaas Dijkstra - CC BY-NC-SA 3.0 NL


Klaas Dijkstra - CC BY-NC-SA 3.0 NL


Klaas Dijkstra - CC BY-NC-SA 3.0 NL

Vruchten: Een doosvrucht. Eenzaadlobbig.


Klaas Dijkstra - CC BY-NC-SA 3.0 NL


Klaas Dijkstra - CC BY-NC-SA 3.0 NL


Blauwe druifjes (Muscari botryoides)
dzn.eldoc.ub.rug.nl


Langbladige druifhyacint (Muscari armeniacum)
dzn.eldoc.ub.rug.nl

Biotoop

Bodem: Zonnige tot licht beschaduwde plaatsen op matig droge tot matig vochtige, matig voedselrijke, zwak zure tot kalrijke, humeuze grond (lemig zand, lichte leem en stenige bodems).

Groeiplaatsen: Grasland (hooiland, bergweiden en kalkgrasland), braakliggende grond, akkers, wijngaarden, parken, landgoederen, zeeduinen, langs spoorwegen, bossen (lichte loofbossen) en struwelen.

Verspreiding

Wereld: Oorspronkelijk uit Zuidwest-Azië en Zuid-Europa. Ingeburgerd in Denemarken, Zuid-Scandinavië, Midden- en West-Europa, Noord-Amerika, Noord-Afrika en Centraal-Azië.


gbif.org
Blauwe druifjes


gbif.org
Langbladige druifhyacint

Nederland: Zeldzaam ingeburgerd als stinsenplant.
Rode lijst 2012. Thans niet bedreigd. Trend sinds 1950: stabiel of toegenomen. Algemeen. Ingeburgerd in de 16de eeuw.

Blauwe druifjes (Muscari botryoides)

Verspreidingsatlas.nl

Langbladige druifhyacint (Muscari armeniacum)

Verspreidingsatlas.nl

Vlaanderen: Zeer zeldzaam ingeburgerd.
Rode lijst. Criteria niet van toepassing.

Wallonië: Zeer zeldzaam inheems in de regio Han-sur Lesse. Elders plaatselijk ingeburgerd.

Toepassingen

Cultuur: Blauwe druifjes word3n veel gekweekt. Ze worden vaak gerekend tot de stinsenplanten.

Vermeerderen: Bolletjes.

Oude illustraties (Klik op een afbeelding om te vergroten).


Flora Batava, deel 5, Jan Kops en Herman Christiaan van Hall (1828)


Flora Batava, deel 5, Jan Kops en Herman Christiaan van Hall (1828)


Botanische wandplaten


Album van Eeden, Haarlem’s flora, afbeeldingen in kleurendruk van verschillende bol- en knolgewassen, A.C van Eeden (1872-1881)


Deutschlands flora, deel 2, J. Sturm, J.W. Sturm (1801-1802)


Water-color sketches of American plants, especially New England, Helen Sharp (1888-1910)


Hortus Eystettensis, deel 1, Bessler, Basilius (1620)

Hortus Eystettensis, deel 1, Bessler, Basilius (1620)

Unsere Unkräuter, Zweite Auflage, L. Klein (1926)


Botanical Magazine, deel 5 (1792)


Flora regni borussici, deel 1, A.G. Dietrich (1832-1833)


Les Liliacées, deel 7, P.J. Redouté (1805-1816)


La flore et la pomone francaises, deel 3, J.H. Jaume Saint-Hilaire (1830-1833)


Hortus floridus, fasicle pars altera, C. van de Passe (1614)


Gartenflora, deel 12, E. von Regel (1863)


Pflanzenleben des Schwarzwaldes, Friedrich Oltmanns (1927)

© 2001-2018 K.M. Dijkstra