Wilde planten in Nederland en België

Nederlandse namen

A

B

C

D

E

F

G

H

I

J

K

L

M

N

O

P

R

S

T

U

V

W

Z

Blauwe waterereprijs - Veronica anagallis-aquatica

Andere namen

Frysk: Blau wettererf

English: Blue Water Speedwell

Français: Mouron d'eau

Deutsch: Gauchheil Ehrenpreis

Verouderde of andere namen:

Classificatie

Klasse: Spermatopsida

Orde: Lamiales

Familie: Plantaginaceae (Weegbreefamilie)

Geslacht: Veronica (Ereprijs)

Soort: Veronica anagallis-aquatica

Naamgeving (Etymologie): De naam ereprijs is mogelijk afkomstig van de Vlaamse botanist Dodoens, die de planten eer ende prijs oft loff gaf vanwege hun geneeskrachtige eigenschappen. Er zijn echter nog een tweetal verklaringen in omloop. Ereprijs zou zijn naam te danken hebben aan het feit dat in de Middeleeuwen winnaars van grote toernooien een krans kregen van deze bloemen. Een derde verklaring is dat een Frankische koning vele jaren aan huiduitslag leed en daarvoor, na goede raad van een jager, dit plantje gebruikte en genas van de huiduitslag. Toen gaf hij het plantje de naam ereprijs. Veronica is genoemd naar de heilige Veronica. Veronica zou in een zweetdoek de afdruk gekregen hebben van het aangezicht van Christus. Sommigen menen in de bloem een weergave te zien van die afdruk. Anagallis betekent guichelheil en aquatica is in het water levend.

Kruising: Blauwe waterereprijs kan een onvruchtbare bastaard vormen met Rode waterereprijs (Veronica x lackschewitchii).
De steriele hybride van Rode en Blauwe waterereprijs staat op plaatsen waar beide oudersoorten voorkomen, hetgeen betekent dat de bastaard staat op zonnige, soms licht beschaduwde plaatsen in ondiep, stromend zoet tot brak water en op open, natte, ± voedsel- en basenrijke, vaak kalkhoudende, ± stikstofrijke (grindige) zand-, leem-, veen- en kleibodems. Ze groeit in beken, in kwel- en weidesloten, in greppels en doorbraakkolken, in drinkpoelen en kleigroeven, in het zoetwatergetijdengebied en op rivierstrandjes. Verder op modderige plaatsen in uiterwaarden en op open plekken in natte weilanden, bij bronnen en kwelplekken. De hybride kan overal gevormd worden waar de arealen van beide ouders elkaar overlappen. Dat betekent voor Nederland dat het taxon in principe overal zou kunnen opduiken maar is toch hoofdzakelijk tot het rivierengebied beperkt en is daarbuiten slechts zelden gevonden. Ze lijkt het meeste op Blauwe waterereprijs maar valt op door steeds maar doorbloeiende bloemtrossen zonder tot vruchtzetting te komen.
CC BY-NC-SA 3.0 NL, René van Moorsel, 2015


Veronica x lackschewitchii
© Adrie van Heerden - verspreidingsatlas.nl


Veronica x lackschewitchii
© Adrie van Heerden - verspreidingsatlas.nl

Beschrijving (Klik op een afbeelding om te vergroten).

Levensduur: Eenjarig, meerjarig of overblijvend.

Plantvorm: Kruid.

Winterknoppen: Hemikryptofyt of helofyt.

Bloeimaanden: Mei, juni, juli, augustus en september.

Afmeting: 15-60 cm.


Panek - GFDL


Stan Shebs - CC BY-SA 3.0


Stan Shebs - CC BY-SA 3.0


Stan Shebs - CC BY-SA 3.0

Wortels


Stan Shebs - CC BY-SA 3.0


http://herbariaunited.org/


http://herbariaunited.org/


http://herbariaunited.org/

Stengels: De meestal rechtopstaande, groene, maar soms rood aangelopen stengels zijn vierkant, zelden afgerond en kaal of heel soms behaard.


Stan Shebs - CC BY-SA 3.0


Stan Shebs - CC BY-SA 3.0


Stan Shebs - CC BY-SA 3.0


https://www.kuleuven-kulak.be

Bladeren: De bladeren zijn lichtgroen. De onderste bladeren zijn eirond, gesteeld en zwak getand. De bovenste bladeren zijn langwerpig, halfstengelomvattend, gezaagd en met een spitse top. De schutbladen zijn lijnvormig en spits.


Stefan.lefnaer - CC BY-SA 4.0


Jeantosti - CC BY-SA 3.0


https://www.kuleuven-kulak.be


https://www.kuleuven-kulak.be

Bloemen: Tweeslachtig. De bloemen vormen samen lang gesteelde trossen in de bladoksels. De 0,5-1 cm grote bloemkroon is bleekblauw met paarse nerven. De bloemsteel is tijdens de bloei ten hoogste even lang als het schutblaadje.


Stan Shebs - CC BY-SA 3.0


Stan Shebs - CC BY-SA 3.0


Denis Barthel - CC BY-SA 3.0


Eugene Zelenko - GFDL

Vruchten: Een doosvrucht. De vruchten zijn eivormig tot rond, kaal en met rechtopstaande kelkslippen. Tweezaadlobbig.


kuleuven-kulak.be


Stefan.lefnaer - CC BY-SA 4.0


Jose Hernandez @ USDA-NRCS PLANTS Database


dzn.eldoc.ub.rug.nl

Biotoop

Bodem: Zonnige, zelden licht beschaduwde plaatsen in ondiep, stromend water en op open, natte, matig voedselrijke tot voedselrijke, vaak kalkhoudende grond (zand en klei). Vooral langs stromend water.

Groeiplaatsen: Water en waterkanten (o.a. beken, sloten, greppels, in het zoetwatergetijdengebied en op rivierstrandjes), grasland (nat weiland) en bij bronnen.

Verspreiding

Wereld: Wereldwijd in gematigde en warmere streken.


gbif.org

Nederland: Plaatselijk vrij algemeen in het rivierengebied. Elders zeldzaam tot zeer zeldzaam.
Rode lijst 2012. Thans niet bedreigd. Trend sinds 1950: stabiel of toegenomen. Algemeen. Oorspronkelijk inheems.

Blauwe waterereprijs

Verspreidingsatlas.nl

Blauwe waterereprijs x Rode waterereprijs (Veronica x lackschewitchii)

Verspreidingsatlas.nl

Vlaanderen: Vrij zeldzaam.
Rode lijst. Thans niet bedreigd.


Rode en Blauwe waterereprijs

Wallonië: Zeer zeldzaam in de Ardennen.
Rode lijst. Ernstig bedreigd.

Oude illustraties (Klik op een afbeelding om te vergroten).


Flora Batava, deel 2, Jan Kops (1807)


Flora Batava, deel 2, Jan Kops (1807)


Flora Danica, Georg Christian Oeder e.a. (1761-1888)


Illustrations of the British Flora, Walter Hood Fitch (1924)


English Botany, or Coloured Figures of British Plants, deel 6, J.E. Sowerby (1866)


Indian medicinal plants, Plates, deel 4, K.R. Kirtikar, B.D. Basu (1918)


Flora Londinensis, deel 5, William Curtis (1784-1788)


Flora Parisiensis, deel 6, P. Bulliard (1776-1781)

© 2001-2018 K.M. Dijkstra