Wilde planten in Nederland en België

Nederlandse namen

A

B

C

D

E

F

G

H

I

J

K

L

M

N

O

P

R

S

T

U

V

W

Z

Boksdoorn - Lycium barbarum

Andere namen

Frysk: Gojibei

English: Goji Berry

Français: Lyciet de Barbarie

Deutsch: Bocksdorn

Verouderde of andere namen:

Classificatie

Klasse: Spermatopsida

Orde: Solanales

Familie: Solanaceae (Nachtschadefamilie)

Geslacht: Lycium (Boksdoorn)

Soort: Lycium barbarum

Naamgeving (Etymologie): Lycium komt van Lycië, een provincie in Klein-Azië. Lykion betekent doorn en barbarum vreemd.

Beschrijving (Klik op een afbeelding om te vergroten).

Levensduur: Overblijvend.

Plantvorm: Struik.

Winterknoppen: Fanerofyt.

Bloeimaanden: Mei, juni, juli, augustus en september.

Afmeting: 1-3 m.


Klaas Dijkstra - CC BY-NC-SA 3.0 NL


Klaas Dijkstra - CC BY-NC-SA 3.0 NL


AnRo0002 - CC0


Klaas Dijkstra - CC BY-NC-SA 3.0 NL

Wortels


Tarsonis - CC BY-SA 3.0

Takken: De dunne takken hangen vaak boogvormig over. Meestal zijn ze gedoornd.


Klaas Dijkstra - CC BY-NC-SA 3.0 NL


Klaas Dijkstra - CC BY-NC-SA 3.0 NL


AnRo0002 - CC0


AnRo0002 - CC0

Bladeren: De kale, niet getande bladeren staan verspreid of in kleine groepjes. Ze zijn langwerpig en in het midden het breedst.


Klaas Dijkstra - CC BY-NC-SA 3.0 NL


Klaas Dijkstra - CC BY-NC-SA 3.0 NL


Klaas Dijkstra - CC BY-NC-SA 3.0 NL


Stefan.lefnaer - CC BY-SA 3.0 at

Bloemen: Tweeslachtig. De gesteelde, iets hangende bloemen staan met één tot vier bij elkaar in de bladoksels. Ze zijn lichtpaars, later bruin, 8-9 mm, trompetvormig en voor minder dan de helft gespleten. De meeldraden en stijl steken buiten de kroon. De bloemkelk is klokvormig en onregelmatig in drie tot vijf slippen verdeeld.


Klaas Dijkstra - CC BY-NC-SA 3.0 NL


Pancrat - CC BY-SA 3.0


Pancrat - CC BY-SA 3.0


AnRo0002 - CC0

Vruchten: Een bes. De rode, soms roze, langwerpige, enigszins giftige bessen zijn sappig en bevatten veel zaden. Tweezaadlobbig.


Klaas Dijkstra - CC BY-NC-SA 3.0 NL


Paul144 - Public Domain


AnRo0002 - CC0


dzn.eldoc.ub.rug.nl

Biotoop

Bodem: Zonnige, open plaatsen op droge, voedselarme tot matig voedselrijke, stikstofrijke, kalkrijke, soms zwak zure, humusarme grond (stuivend zand en stenige plaatsen).

Groeiplaatsen: Zeeduinen (duinstruweel), heggen, struwelen en oude muren.

Verspreiding

Wereld: Oorspronkelijk uit China. Sinds de 18de eeuw ingeburgerd in Europa en later ook in Noord-Amerika, Australië en Nieuw-Zeeland.


gbif.org

Nederland: Vrij algemeen in de Hollandse en Zeeuwse duinen en zeldzaam op de Waddeneilanden en in het rivierengebied. Elders zeer zeldzaam.
Rode lijst 2012. Thans niet bedreigd. Trend sinds 1950: stabiel of toegenomen. Zeldzaam. Ingeburgerd in de 19de eeuw.


Verspreidingsatlas.nl

Vlaanderen: Plaatselijk ingeburgerd langs de kust. Elders zeer zeldzaam.
Rode lijst. Criteria niet van toepassing.

Wallonië: Plaatselijk ingeburgerd, met name in de valleien van de Samber en de Maas.

Toepassingen

Cultuur: Vanwege de doorns wordt de plant (sinds de 18e eeuw) gebruikt als heg en als afscheiding, met name in kustgebieden.

Medicinaal: Boksdoorn zou moeten werken bij vervroegde verouderingsklachten en verzwakking, zoals b.v. verminderd gezichtsvermogen, duizeligheid, pijnlijke of droge ogen en luchtwegaandoeningen.

Keuken: De plant en vooral de vrucht ervan bevat verschillende vitaminen en andere organische stoffen als aminozuren, caroteen, polysachariden en rutine. De bessen worden onder de naam gojibes geteeld voor consumptie op plantages aan de Gele Rivier in de provincie Ninxia in China. Ze worden handmatig geplukt en in China geconsumeerd en op kleine schaal geëxporteerd. De bessen worden onder meer in vruchtensappen verwerkt. Deze roze-rode vruchtjes houden volgens de Chinese Filosofie de essentie van de jeugd vast, vandaar dat ze dagelijks gegeten worden, bijv. door de soep, bij de vis, in de thee of gewoon als tussendoortje.

Oude illustraties (Klik op een afbeelding om te vergroten).


Flora Batava, deel 11, Jan Kops en P. M. E. Gevers Deijnoot (1853)


Flora Batava, deel 11, Jan Kops en P. M. E. Gevers Deijnoot (1853)


Ierste gheslacht van Rhamnus (met cleyne langachtighe vettachtighe weecke bladerkens).
Cruijdeboek, deel 6, Rembert Dodoens. Van der boomen, haghen, ende alle houtachtighe gewassen, en van huerder vruchten, gummen ende sapen ondersceet, fatsoen, naem, natuere, cracht ende werkinghe (1554)


Flora von Deutschland, Österreich und der Schweiz, Prof. Dr. Otto Wilhelm Thomé (1885-1905)


Traité des arbres et arbustes, Nouvelle édition, deel 1, H.L. Duhamel du Monceau, P.J. Redouté (1800-1803)
Lycium turbinatum


Traité des arbres et arbustes, Nouvelle édition, deel 1, H.L. Duhamel du Monceau, P.J. Redouté (1800-1803)
Lycium lanceolatum


Dictionnaire des sciences naturelles, Plates Botanique, deel 3 (1816-1830)


Addisonia, deel 18, M.E. Eaton (1933-1934)


English Botany, or Coloured Figures of British Plants, deel 6, J.E. Sowerby (1866)


Plantae selectae, deel 3, C.J. Trew, G.D. Ehret (1752)
Lycium vulgare


Plantae selectae, deel 7, C.J. Trew, G.D. Ehret (1765)


Traité des arbrisseaux et des arbustes cultivés en France, J.H. Jaume Saint-Hilaire (1825)

© 2001-2018 K.M. Dijkstra