Wilde planten in Nederland en België

Nederlandse namen

A

B

C

D

E

F

G

H

I

J

K

L

M

N

O

P

R

S

T

U

V

W

Z

Bont kroonkruid - Securigera varia

Andere namen

Frysk: Kroanklaver

English: Crown Vetch

Français: Coronille bigarrée

Deutsch: Bunte Kronwicke

Verouderde of andere namen: Coronilla varia

Classificatie

Klasse: Spermatopsida

Orde: Fabales

Familie: Fabaceae (Vlinderbloemenfamilie)

Geslacht: Securigera

Soort: Securigera varia

Naamgeving (Etymologie): Securigera is afgeleid van het Latijnse woord securis (bijl) of van secare (snijden). Varia betekent afwisselend (gevarieerd in kleur, vorm e.d.).

Beschrijving (Klik op een afbeelding om te vergroten).

Levensduur: Overblijvend.

Plantvorm: Kruid.

Winterknoppen: Hemikryptofyt.

Bloeimaanden: Juni, juli, augustus en september.

Afmeting: 30-120 cm.


Klaas Dijkstra - CC BY-NC-SA 3.0 NL


Klaas Dijkstra - CC BY-NC-SA 3.0 NL


Klaas Dijkstra - CC BY-NC-SA 3.0 NL


Klaas Dijkstra - CC BY-NC-SA 3.0 NL

Wortels: Een fors, vertakt wortelstelsel met uitlopers.


Klaas Dijkstra - CC BY-NC-SA 3.0 NL


Klaas Dijkstra - CC BY-NC-SA 3.0 NL


Neuchâtel Herbarium - CC BY-SA 3.0


Neuchâtel Herbarium - CC BY-SA 3.0

Stengels: De lange, geribde, liggende, klimmende of opstijgende stengels zijn meestal niet of weinig behaard en vaak sterk vertakt.


Klaas Dijkstra - CC BY-NC-SA 3.0 NL


Klaas Dijkstra - CC BY-NC-SA 3.0 NL


Klaas Dijkstra - CC BY-NC-SA 3.0 NL


Klaas Dijkstra - CC BY-NC-SA 3.0 NL

Bladeren: De verspreidstaande bladeren zijn eerst drietallig, maar later zijn ze oneven geveerd met zeven tot twaalf paar deelblaadjes die 0,6-1,6 cm lang zijn en altijd met een topblaadje. De deelblaadjes zijn elliptisch of langwerpig en zonder rank. De bladrand is gaaf. De steunblaadjes zijn klein, vliezig en niet vergroeid.


Klaas Dijkstra - CC BY-NC-SA 3.0 NL


Klaas Dijkstra - CC BY-NC-SA 3.0 NL


Klaas Dijkstra - CC BY-NC-SA 3.0 NL


Klaas Dijkstra - CC BY-NC-SA 3.0 NL

Bloemen: Tweeslachtig. De bloemen staan schermvormig bijeen met tien tot twintig bloemen per hoofdje. De bloeiwijzen staan op lange stelen in de bladoksels, die boven de rest van de plant uit komen. De bloemkroon is 1-1½ cm. De kroon heeft een roze, paars gestreepte vlag, witte zwaarden en een roze kiel, die uitloopt in een paarse, spitse punt, maar sommige planten hebben vrijwel witte bloemen. Elke bloem heeft tien meeldraden (de bovenste zijn vrij) en één stijl en stempel. Het vruchtbeginsel is bovenstandig.


Klaas Dijkstra - CC BY-NC-SA 3.0 NL


Klaas Dijkstra - CC BY-NC-SA 3.0 NL


Klaas Dijkstra - CC BY-NC-SA 3.0 NL


Klaas Dijkstra - CC BY-NC-SA 3.0 NL

Vruchten: Een doosvrucht. De vruchten staan handvormig bijeen. Rechtopstaande, 2-8 cm lange peulen met drie tot acht vierkantige leden (de insnoering tussen de zaden) en lopen uit in een kromme snavel (de stijlrest) zonder zaden. Tweezaadlobbig.


Klaas Dijkstra - CC BY-NC-SA 3.0 NL


Klaas Dijkstra - CC BY-NC-SA 3.0 NL


Klaas Dijkstra - CC BY-NC-SA 3.0 NL


dzn.eldoc.ub.rug.nl

Biotoop

Bodem: Zonnige, warme plaatsen op matig droge tot matig vochtige, matig voedselarme tot matig voedselrijke, kalkrijke, basische grond (zand, zavel, klei en stenige plaatsen).

Groeiplaatsen: Dijken, bermen, zeeduinen, ruderale plaatsen, grasland (weiland, hooiland en kalkgrasland), langs bosranden, struwelen en kreupelhout, langs spoorwegen (spoorwegterreinen), ruigten, bij meelfabrieken, mijnterreinen, industrieterreinen en haventerreinen.

Verspreiding

Wereld: Oorspronkelijk inheems in Zuid-, Midden- en Oost-Europa en Zuidwest-Azië. Ingeburgerd in o.a. Noordwest-Europa en Noord-Amerika.


gbif.org

Nederland: Zeldzaam. Voornamelijk in het rivierengebied, in de Hollandse en Zeeuwse duinen en in stedelijke omgeving.
Rode lijst 2012. Thans niet bedreigd. Trend sinds 1950: stabiel of toegenomen. Vrij zeldzaam. Oorspronkelijk inheems.


Verspreidingsatlas.nl

Vlaanderen: Zeer zeldzaam.
Rode lijst. Criteria niet van toepassing.

Wallonië: Zeer zeldzaam. Misschien oorspronkelijk inheems in Lotharingen.

Toepassingen

Medicinaal: De plant is giftig voor paarden door de aanwezigheid van nitroglycosiden. Thee gezet van de plant schijnt verlichting te bieden bij astma en nerveuze hartklachten.

Vermeerderen: Scheuren.

Oude illustraties (Klik op een afbeelding om te vergroten).


Flora Batava, deel 2, Jan Kops (1807)


Flora Batava, deel 2, Jan Kops (1807)


Cruijdeboek, deel 4, Rembert Dodoens. Corenen, Legumina, Distelen ende dyerghelijcke (1554)


Botanical Magazine, deel 8 (1794)


Flora von Deutschland, Österreich und der Schweiz, Prof. Dr. Otto Wilhelm Thomé (1885-1905)


Deutschlands flora, deel 12, J. Sturm, J.W. Sturm (1826-1827)


Botanischer Bilderatlas nach dem natürlichem Pflanzensystem, K. Hoffmann, E. Dennert (1911)

Botanischer Bilderatlas nach De Candolle's Natürlichem Pflanzensystem, Carl Hoffmann (1884)

Pflanzenleben des Schwarzwaldes, Friedrich Oltmanns (1927)

Nouvelle iconographie fourragère, Atlas, J. Gourdon, P. Naudin (1865-1871)


Introductio generalis in rem herbariam, deel 3, A.Q. Rivinus (1690-1777)


Atlas des plantes de France, deel 2, Amédée Masclef (1890)


Flora regni borussici, deel 6, A.G. Dietrich (1838)

Rariorum plantarum historia, deel 2, C. Clusius (1601)


Flora Parisiensis, deel 8, P. Bulliard (1776-1781)

© 2001-2018 K.M. Dijkstra