Wilde planten in Nederland en België

Nederlandse namen

A

B

C

D

E

F

G

H

I

J

K

L

M

N

O

P

R

S

T

U

V

W

Z

Bonte krokus - Crocus vernus

Andere namen

Frysk: Krookje

English: Dutch Crocus

Français: Crocus printanier

Deutsch: Frühlings-Krokus

Verouderde of andere namen: Bonte crocus

Classificatie

Klasse: Spermatopsida

Orde: Asparagales

Familie: Iridaceae (Lissenfamilie)

Geslacht: Crocus (Krokus)

Soort: Crocus vernus

Naamgeving (Etymologie): Crocus is oorspronkelijk een Arabisch woord en betekent saffraan. Vernus betekent van de lente.

Opmerking: De plant is nauw verwant aan de Boerenkrokus (Crocus tommasinianus). Beide soorten kunnen met elkaar kruisen.

Beschrijving (Klik op een afbeelding om te vergroten).

Levensduur: Overblijvend.

Plantvorm: Kruid.

Winterknoppen: Geofyt.

Bloeimaanden: Februari, maart en april.

Afmeting: 10-20 cm.


Klaas Dijkstra - CC BY-NC-SA 3.0 NL


Klaas Dijkstra - CC BY-NC-SA 3.0 NL


Klaas Dijkstra - CC BY-NC-SA 3.0 NL


Klaas Dijkstra - CC BY-NC-SA 3.0 NL

Wortels: Een stengelknol.


Klaas Dijkstra - CC BY-NC-SA 3.0 NL


Klaas Dijkstra - CC BY-NC-SA 3.0 NL


Klaas Dijkstra - CC BY-NC-SA 3.0 NL


Klaas Dijkstra - CC BY-NC-SA 3.0 NL

Stengels: Een rechtopstaande bloeistengel.


Klaas Dijkstra - CC BY-NC-SA 3.0 NL


Klaas Dijkstra - CC BY-NC-SA 3.0 NL


Klaas Dijkstra - CC BY-NC-SA 3.0 NL


Klaas Dijkstra - CC BY-NC-SA 3.0 NL

Bladeren: Twee tot vier grondstandige bladen. Deze zijn lijnvormig, 4-9 cm en met een witte middenstreep. Tijdens de bloei zijn ze nog maar half ontwikkeld.


Klaas Dijkstra - CC BY-NC-SA 3.0 NL


Klaas Dijkstra - CC BY-NC-SA 3.0 NL


Klaas Dijkstra - CC BY-NC-SA 3.0 NL


Klaas Dijkstra - CC BY-NC-SA 3.0 NL

Bloemen: Tweeslachtig. De alleenstaande, bekervormige, 3-5½ cm grote bloemen zijn wit, paars, of wit met paarse strepen of vlekken. De bloem heeft rechtopstaande slippen en een stompe of afgeronde top. Het bloemdekblad is aan de voet tot een lange buis vergroeid. De helmdraden zijn kaal. De helmknoppen zijn geel. De stijl heeft drie oranjerode stempeltakken en is langer dan de meeldraden. Aan de voet zitten witachtige bloeischeden.


Klaas Dijkstra - CC BY-NC-SA 3.0 NL


Klaas Dijkstra - CC BY-NC-SA 3.0 NL


Klaas Dijkstra - CC BY-NC-SA 3.0 NL


Klaas Dijkstra - CC BY-NC-SA 3.0 NL

Vruchten: Een doosvrucht, die eerst onder de grond zit, maar later in het seizoen boven de grond komt. Eenzaadlobbig.


Tracey Slotta, USDA-NRCS PLANTS Database


dzn.eldoc.ub.rug.nl

Biotoop

Bodem: Zonnige tot half beschaduwde plaatsen op vochtige, matig voedselrijke tot voedselrijke grond.

Groeiplaatsen: Bossen (bij buitenplaatsen, parkbossen en lichte loofbossen in berggebieden), gazons, bermen, zeeduinen (grazige plaatsen) en grasland (weiland, vloeiweiden in de Kempen, bergweiden en veenweiden).

Verspreiding

Wereld: Oorspronkelijk uit gebergten in Zuid- en Midden-Europa. Ingeburgerd in o.a. Groot-Brittannië, België en Nederland.


gbif.org

Nederland: Vrij zeldzaam, maar plaatselijk algemeen ingeburgerd als stinsenplant op verspreide plaatsen. Het meest in Fryslân, bij de Utrechtse Vecht en in de duinstreek.
Rode lijst 2012. Thans niet bedreigd. Trend sinds 1950: stabiel of toegenomen. Vrij zeldzaam. Ingeburgerd in de 19de eeuw.

Bonte krokus

Verspreidingsatlas.nl

Bonte krokus x Boerenkrokus (Crocus vernus x tommasinianus)

Verspreidingsatlas.nl

Vlaanderen: Zeer zeldzaam ingeburgerd in de Kempen.
Rode lijst. Criteria niet van toepassing.

Wallonië: Niet in Wallonië.

Toepassingen

Cultuur: Bonte krokus wordt veel gekweekt en behoort tot de stinsenplanten. De grootbloemige krokussen met witte, paarse of gestreepte bloemen zijn afgeleid uit selecties van Crocus vernus.

Vermeerderen: Bolletjes planten en zaaien.

Oude illustraties (Klik op een afbeelding om te vergroten).


Flora Batava, deel 6, Jan Kops en Herman Christiaan van Hall (1832)


Flora Batava, deel 6, Jan Kops en Herman Christiaan van Hall (1832)


Album van Eeden, Haarlem’s flora, afbeeldingen in kleurendruk van verschillende bol- en knolgewassen, A.C van Eeden (1872-1881)


Crocus sativus
Flora von Deutschland, Österreich und der Schweiz, Prof. Dr. Otto Wilhelm Thomé (1885-1905)


Deutschlands flora, deel 6, J. Sturm, J.W. Sturm (1806-1808)


Deutschlands flora, deel 6, J. Sturm, J.W. Sturm (1806-1808)


Gottorfer Codex (1649-1659)


Les Liliacées, deel 5, P.J. Redouté (1805-1816)


Atlas de la flore alpine. Publié par le Club alpin allemand et autrichien, deel 5 (1899)


Florae Austriaceae, deel 5, N.J. von Jacquin (1778)


Botanical Magazine, deel 22. S.T. Edwards (1805)

Botanical Magazine, deel 48. S.T. Edwards (1821)

Flora Danica, Georg Christian Oeder e.a. (1761-1883)

English Botany, or Coloured Figures of British Plants, deel 9, J.E. Sowerby (1869)

Die Alpenpflanzen nach der Natur gemalt, deel 2, J. Seboth, F. Graf (1839)

Die Alpenpflanzen nach der Natur gemalt, deel 4, J. Seboth, F. Graf (1839)


Atlas des plantes de France, deel 3, Amédée Masclef (1893)


New Kreüterbuch, L. Fuchs (1543)

Flora regni borussici, deel 1, A.G. Dietrich (1832-1833)

Hortus floridus, fasicle pars altera, C. van de Passe (1614)


Edwards’s Botanical Register, deel 17, S.A. Drake (1831)


Edwards’s Botanical Register, deel 17, S.A. Drake (1831)


Edwards’s Botanical Register, deel 30, S.A. Drake (1844)


Addisonia, deel 16, M.E. Eaton (1928)


Hortus Romanus juxta Systema Tournefortianum, deel 6, Giorgio Bonelli (1783-1816)


Hortus Eystettensis, deel 1, Bessler, Basilius (1620)


Flore des serres et des jardin de l’Europe, deel 16, L. van Houtte (1865-1857)


Flore des serres et des jardin de l’Europe, deel 16, L. van Houtte (1865-1857)

© 2001-2018 K.M. Dijkstra