Wilde planten in Nederland en België

Nederlandse namen

A

B

C

D

E

F

G

H

I

J

K

L

M

N

O

P

R

S

T

U

V

W

Z

Bonte wikke en Zachte wikke - Vicia villosa

Andere namen

Frysk: Bûnt wikje

English: Hairy vetch

Français: Vesce velue

Deutsch: Zottel-Wicke

Verouderde of andere namen: Vicia dasycarpa, Vicia villosa subsp. varia

Classificatie

Klasse: Spermatopsida

Orde: Fabales

Familie: Fabaceae (Vlinderbloemenfamilie)

Geslacht: Vicia (Wikke)

Soort: Vicia villosa

Naamgeving (Etymologie): Vicia komt van het Latijnse woord vincere of vincio (binden of winden), dus een sterk rankende groeiwijze, maar misschien ook van het Griekse bikion of bicion (vaatje), dus een peulvrucht. Villosa betekent harig of ruig.

Ondersoorten: Vicia villosa is een veelvormige soort. Vaak onderscheidt men twee ondersoorten: subsp. villosa (Zachte wikke) en subsp. varia (Bonte wikke). Bonte wikke heeft een minder dichte, meer aanliggende beharing en kortere, meer roodachtige bloemen dan Zachte wikke. De meeste planten die hier worden aangetroffen, staan echter in kenmerken min of meer tussen beide vormen in.

Beschrijving (Klik op een afbeelding om te vergroten).

Levensduur: Eenjarig of overblijvend.

Plantvorm: Kruid.

Winterknoppen: Therofyt of hemikryptofyt.

Bloeimaanden: Mei, juni, juli en augustus.

Afmeting: 50-150 cm.


Dawn Endico - CC BY-SA 2.0


Harry Rose - CC BY 2.0


Harry Rose - CC BY 2.0


Harry Rose - CC BY 2.0

Wortels: Met wortelknolletjes.


wisflora.herbarium.wisc.edu - CC0-1.0


wisflora.herbarium.wisc.edu - CC0-1.0


wisflora.herbarium.wisc.edu - CC0-1.0


symbiota.math.wisc.edu - CC0-1.0

Stengels: De klimmende stengels zijn geribd en sterk afstaand tot aangedrukt behaard.


Zachte wikke (subsp. villosa)
kuleuven-kulak.be


Bonte wikke (subsp. varia)
kuleuven-kulak.be


AnRo0002 - CC0


Rolf Engstrand - CC BY-SA 3.0

Bladeren: De verspreidstaande bladeren zijn even geveerd met vier tot twaalf paar lijnvormige tot smal elliptische, 1-3 cm lange deelblaadjes (iets breder dan die van Vogelwikke). Ze eindigen in een rank (dus geen topblaadje). De bladrand is gaaf.


Harry Rose - CC BY 2.0


Harry Rose - CC BY 2.0


Harry Rose - CC BY 2.0


Harry Rose - CC BY 2.0

Bloemen: Tweeslachtig. De trossen zijn meestal rijkbloemig. De steel is korter dan het bijbehorende blad. De bloemkroon is 1-2 cm. De zwaarden zijn lichtblauw tot vrijwel wit. De vlag is dieppaars of zelden vrijwel wit en alleen aan de top verbreed en omhoog gebogen. Het smallere deel (de nagel) is ongeveer dubbel zo lang als het brede deel (de plaat). De vijftandige kelk is aan de voet verwijd. de tien meeldraden zijn met elkaar vergroeid. Het vruchtbeginsel is bovenstandig.


Harry Rose - CC BY 2.0


Harry Rose - CC BY 2.0


AnRo0002 - CC0


Stefan.lefnaer - CC BY-SA 4.0

Vruchten: Een doosvrucht. De kale, bruine peul is 2-4 cm lang en is aan de voet versmald tot een steeltje, dat minstens even lang is als de kelkbuis. De zaden zijn zeer kortlevend (korter dan één jaar). Tweezaadlobbig.


Harry Rose - CC BY 2.0


Fabelfroh - CC BY-SA 3.0


dzn.eldoc.ub.rug.nl

Biotoop

Bodem: Zonnige, open tot grazige plaatsen (ook als pionier) op droge tot matig vochtige, matig voedselrijke, vaak omgewerkte grond (zand, zavel en lichte klei).

Groeiplaatsen: Bermen (kanaalbermen), langs spoorwegen (spoorwegterreinen en spoorbermen), industrieterreinen, braakliggende grond, akkers (kalkarme graanakkers), ruigten, bij molenbelten, plantsoenen en omgewerkte grond.

Verspreiding

Wereld: Oorspronkelijk uit Zuidwest-Azë, Noord-Afrika en Midden- en Zuid-Europa. Ingeburgerd elders in Europa, in Amerika, Australië en Nieuw-Zeeland.


gbif.org

Nederland: Plaatselijk vrij algemeen in Zuid-Limburg, in het oostelijk rivierengebied en in stedelijke gebieden. Elders zeldzaam tot zeer zeldzaam.
Rode lijst 2012. Thans niet bedreigd. Trend sinds 1950: stabiel of toegenomen. Algemeen. Ingeburgerd in de 19de eeuw.

Bonte wikke

Verspreidingsatlas.nl

Bonte wikke subsp. varia

Verspreidingsatlas.nl

Vlaanderen: Vrij zeldzaam. Het meest in stedelijke gebieden.
Rode lijst. Criteria niet van toepassing.

Wallonië: Zeldzaam tot zeer zeldzaam.

Toepassingen

Vermeerderen: Zaaien.

Oude illustraties (Klik op een afbeelding om te vergroten).


Flora Batava, deel 9, Jan Kops en Johannes Everhardus van der Trappen (1846)


Flora Batava, deel 9, Jan Kops en Johannes Everhardus van der Trappen (1846)


Flora Batava, deel 23, Jan Kops, F.W. van Eeden en L.Vuyck (1911)


Flora Batava, deel 23, Jan Kops, F.W. van Eeden en L.Vuyck (1911)


Deutschlands Flora in Abbildungen, Jacob Sturm und Johann Georg Sturm


Deutschlands flora, deel 8, J. Sturm, J.W. Sturm (1810-1812)


Bilder ur Nordens Flora, deel 2, Carl Axel Magnus Lindman (1922-1926)


Unkrauttaflen - Weed plates - Planches des mauvaises herbes - Ugressplansjer, E. Korsmo (1934-1938)


Flora Danica, Georg Christian Oeder e.a. (1761-1888)

Flora Graeca, deel 7, J. Sibthrop, J.E. Smith (1830)

Unsere Unkräuter, Zweite Auflage, L. Klein (1926)

Flora regni borussici, deel 9, A.G. Dietrich (1841)

© 2001-2018 K.M. Dijkstra