Wilde planten in Nederland en België

Nederlandse namen

A

B

C

D

E

F

G

H

I

J

K

L

M

N

O

P

R

S

T

U

V

W

Z

Borstelgras - Nardus stricta

Andere namen

Frysk: Harregers

English: Mat-grass

Français: Nard raide

Deutsch: Borstgras

Verouderde of andere namen:

Classificatie

Klasse: Spermatopsida

Orde: Poales

Familie: Poaceae (Grassenfamilie)

Geslacht: Nardus (Borstelgras)

Soort: Nardus stricta

Naamgeving (Etymologie): De ruwe bladen zijn borstelvormig opgerold, vandaar de Nederlandse naam. De Latijnse naam Nardus betekent zalf, balsem of olie. Nardus was zeer lang geleden de naam van vele welriekende planten, vooral de Indische Nardus. Omdat in de oudheid een grassoort Nardus werd genoemd werd deze naam op het huidige geslacht overgedragen. Stricta betekent stijf.

Beschrijving (Klik op een afbeelding om te vergroten).

Levensduur: Overblijvend.

Plantvorm: Kruid.

Winterknoppen: Hemikryptofyt.

Bloeimaanden: Mei en juni.

Afmeting: 10-40 cm.


Andrea Moro - CC BY-SA 4.0


Kenraiz - CC BY-SA 3.0


Krzysztof Golik - CC BY-SA 4.0


Konrad Lackerbeck - CC0

Wortels: Korte, sterk vertakte wortelstokken.


europeana.eu - CC BY-SA 3.0


europeana.eu - CC-BY-NC-SA-3.0


herbariaunited.org


herbariaunited.org

Stengels:   De onderste scheden zijn vezelig bruin. De rechtopstaande stengels hebben één knoop bij de voet. De soort vormt dichte pollen of lage horsten.


Andrea Moro - CC BY-SA 4.0


Petr Filippov - CC BY-SA 3.0


Alain Bigou - CC BY-SA 2.0 FR


Franco Caldarado - CC BY-NC-ND 4.0

Bladeren: De ruwe, stijve en grijsgroene bladeren zijn zeer smal en borstelvormig opgerold. Ze hebben een scherpe punt en zijn aan de voet omgeven door dicht op elkaar staande, strokleurige bladscheden. Het tongetje is vrij kort en afgeknot, met drie nerven.


Andrea Moro - CC BY-SA 4.0


Conny - CC BY-SA 3.0


Andrea Moro - CC BY-SA 4.0


Franco Caldarado - CC BY-NC-ND 4.0

Bloemen: Tweeslachtig. De groene of soms paarsachtige, naar één kant gekeerde bloeiwijze is 3-8 cm lang. De aartjes bevatten één bloem en zijn 0,7-1½ cm lang. Ze zijn genaald en staan in twee rijen aan één kant van de aaras (eerst staan ze er tegenaan gedrukt). De aaras is ongeveer even hoog als de top van de bovenste bloem. Het onderste, driehoekige kelkkafje is ongeveer 1 mm lang en is aan de voet over de breedte van de aaras vergroeid. Het bovenste kelkkafje is zeer klein of afwezig. De kroonkafjes zijn duidelijk langer. Het onderste kroonkafje (lemma) is 5-9 mm lang en het bovenste is iets korter. Aan de top van het onderste kroonkafje zit een kafnaald van 1-3 mm. Op de rug zie je twee of drie gekielde nerven.


Andrea Moro - CC BY-SA 4.0


Liliane Roubaudi - CC BY-SA 2.0 FR


Franco Caldarado - CC BY-NC-ND 4.0


Valentine Kalwij - verspreidingsatlas.nl

Vruchten: Een graanvrucht. De zaden zijn zeer kortlevend (korter dan één jaar). Eenzaadlobbig.


Dominique Jacquin - CC BY-SA 3.0


Peter Meininger - verspreidingsatlas.nl


dzn.eldoc.ub.rug.nl

Biotoop

Bodem: Zonnige plaatsen op droge tot matig vochtige, voedselarme, zwak zure tot zure, humushoudende grond (zand en leem, zelden op verdroogd veen).

Groeiplaatsen: Heide (langs heidepaden), grasland (schraal hooiland, heischraal grasland en schraal weiland), bermen en dijken (zandige plekken), zeeduinen (duinvalleien) en aan de bovenrand van hellingen op grinderig-lemige afzettingen.

Verspreiding

Wereld: Koude en gematigde streken in West-Azië, Noordwest-Afrika en in het grootste deel van Europa (in het zuiden alleen in gebergten). Ook op Groenland en in het oosten van Noord-Amerika. Ingeburgerd in Nieuw-Zeeland.


gbif.org

Nederland: Vrij zeldzaam in het oosten en midden van het land, op de Waddeneilanden en in de duinen van noordelijk Noord-Holland en zeer zeldzaam in Zuid-Limburg en in laagveengebieden. Niet in kleistreken.
Rode lijst 2012. Gevoelig. Trend sinds 1950: sterk afgenomen. Algemeen. Oorspronkelijk inheems.


Verspreidingsatlas.nl

Vlaanderen: Vrij algemeen in de Kempen. Elders zeldzaam tot zeer zeldzaam.
Rode lijst. Achteruitgaand.

Wallonië: Vrij algemeen in de Ardennen. Elders zeldzaam tot zeer zeldzaam.

Oude illustraties (Klik op een afbeelding om te vergroten).


Flora Batava, deel 7, Jan Kops en Herman Christiaan van Hall (1836)


Flora von Deutschland, Österreich und der Schweiz, Prof. Dr. Otto Wilhelm Thom (1885-1905)


Deutschlands Flora in Abbildungen, Jacob Sturm und Johann Georg Sturm


Flora Danica, Georg Christian Oeder e.a. (1761-1888)


Svensk botanik, deel 3, J.W. Palmstruch e.a. (1807)


British entomology, deel 2, J. Curtis (1823-1840)


Pflanzenleben des Schwarzwaldes, Friedrich Oltmanns (1927)


Plantarum indigenarum et exoticarum Icones ad vivum coloratae, deel 3 (1790)


Unkrauttaflen - Weed plates - Planches des mauvaises herbes - Ugressplansjer, E. Korsmo (1934-1938)


Icones plantarum sponte nascentium in episcopatu Monasteriensi, deel 1, F. Wernekinck (1798)


Icones et descriptiones plantarum, deel 3, A.J. Cavanilles (1794)

© 2001-2019 K.M. Dijkstra