Wilde planten in Nederland en België

Nederlandse namen

A

B

C

D

E

F

G

H

I

J

K

L

M

N

O

P

R

S

T

U

V

W

Z

Bosbingelkruid - Mercurialis perennis

Andere namen

Frysk: Boskbingelkrűd

English: Dog's Mercury

Français: Mercuriale des bois

Deutsch: Wald-Bingelkraut

Verouderde of andere namen: Overblijvend bingelkruid

Classificatie

Klasse: Spermatopsida

Orde: Malpighiales

Familie: Euphorbiaceae (Wolfsmelkfamilie)

Geslacht: Mercurialis (Bingelkruid)

Soort: Mercurialis perennis

Naamgeving (Etymologie): Mercurialis is naar de God Mercurius genoemd. Perennis betekent overblijvend.

Beschrijving (Klik op een afbeelding om te vergroten).

Levensduur: Overblijvend.

Plantvorm: Kruid.

Winterknoppen: Geofyt.

Bloeimaanden: April en mei.

Afmeting: 20-40 cm.


Klaas Dijkstra - CC BY-NC-SA 3.0 NL


Klaas Dijkstra - CC BY-NC-SA 3.0 NL


Klaas Dijkstra - CC BY-NC-SA 3.0 NL


Klaas Dijkstra - CC BY-NC-SA 3.0 NL

Wortels: Een wortelstok met lange uitlopers, die dicht onder de oppervlakte groeien. Bosbingelkruid groeit vaak in grote groepen.


herbariaunited.org


herbariaunited.org


herbariaunited.org


herbariaunited.org

Stengels: De stengels staan dicht opeen. Ze zijn niet vertakt. Eerst zijn ze donkergroen, later worden ze donker blauwachtig en bij het drogen zwart.


Klaas Dijkstra - CC BY-NC-SA 3.0 NL


Klaas Dijkstra - CC BY-NC-SA 3.0 NL


Klaas Dijkstra - CC BY-NC-SA 3.0 NL


Klaas Dijkstra - CC BY-NC-SA 3.0 NL

Bladeren: De langwerpige, 4-12 cm lange bladeren zijn stomp getand. Naar de top staan ze dichter bij elkaar. De onderste bladeren zijn schubvormig. De bladsteel is langer dan 0,5 cm.


Klaas Dijkstra - CC BY-NC-SA 3.0 NL


Klaas Dijkstra - CC BY-NC-SA 3.0 NL


Klaas Dijkstra - CC BY-NC-SA 3.0 NL


Klaas Dijkstra - CC BY-NC-SA 3.0 NL

Bloemen: Eenslachtig. Tweehuizig. De alleenstaande of met twee of drie bij elkaar staande vrouwelijke bloemen zijn groenachtig. Ze staan op lange stelen en zijn 4-5 mm lang. Ze hebben een driedelige, groene kelk. De mannelijke bloemen groeien in lange katjesachtige aren.


Klaas Dijkstra - CC BY-NC-SA 3.0 NL


BerndH - CC BY-SA 3.0


Petr Filippov - CC BY-SA 3.0


Andrea Moro - CC BY-SA 4.0

Vruchten: Een kluisvrucht. De sterk behaarde vruchten zijn 5-8 mm. De zaden zijn zeer kortlevend (korter dan één jaar). Tweezaadlobbig.


kuleuven-kulak.be


Emma Silviana Mauri - CC BY-NC-ND 4.0


Emma Silviana Mauri - CC BY-NC-ND 4.0


dzn.eldoc.ub.rug.nl

Biotoop

Bodem: Beschaduwde plaatsen op vochtige tot soms vrij natte, matig voedselarme tot matig voedselrijke, neutrale tot kalkrijke grond met een goed verterende strooisellaag (leem, zavel, klei, löss en mergel).

Groeiplaatsen: Bossen (loofbossen, gemengde bossen, hellingbossen, kalkrijke bossen, bergbossen en bronbossen), kapvlakten, struwelen en langs resten van houtwallen, waterkanten (beschaduwde beekoeverwallen) en zeeduinen.

Verspreiding

Wereld: In Europa, noordelijk tot in Zuid-Scandinavië en zuidelijk tot in het noorden van Spanje, Italië, de Balkan en de Kaukasus tot in Iran Ook in Noord-Afrika. Ingeburgerd in Australië.


gbif.org

Nederland: Zeldzaam in Zuid-Limburg en zeer zeldzaam in het oosten van het land, in het rivierengebied, in de Kempen en in de kalkrijke duinen.
Rode lijst 2012. Thans niet bedreigd. Trend sinds 1950: stabiel of toegenomen. Zeldzaam. Oorspronkelijk inheems.


Verspreidingsatlas.nl

Vlaanderen: Vrij algemeen in de Leemstreek. Elders zeldzaam tot zeer zeer zeldzaam of ontbrekend.
Rode lijst. Thans niet bedreigd.

Wallonië: Algemeen in het Maasgebied en in Lotharingen (de zuidelijke Ardennen) en vrij zeldzaam in Brabant. Elders zeer zeldzaam.

Toepassingen

Medicinaal: Zowel voor vee als voor de mens is de plant giftig. In de volksgeneeskunde werd Bosbingelkruid gebruikt als laxeermiddel in kleine hoeveelheden. In de apotheek wordt het sap soms toegevoegd aan zalven voor bepaalde eczemen en schilferende huidaandoeningen.

Vermeerderen: Scheuren.

Oude illustraties (Klik op een afbeelding om te vergroten).


Flora Batava, deel 18, Jan Kops en F.W. van Eeden (1889)


Flora Batava, deel 18, Jan Kops en F.W. van Eeden (1889)


wildt Bingelcruyt
Cruijdeboek, deel 1, Rembert Dodoens. Gheslacht, onderscheet, fatsoen, naemen, cracht ende werckinghe (1554)


wildt Bingelcruyt
Cruijdeboek, deel 1, Rembert Dodoens. Gheslacht, onderscheet, fatsoen, naemen, cracht ende werckinghe (1554)


wildt Bingelcruyt
Cruijdeboek, deel 1, Rembert Dodoens. Gheslacht, onderscheet, fatsoen, naemen, cracht ende werckinghe (1554)


Deutschlands Flora in Abbildungen, Jacob Sturm und Johann Georg Sturm


Flora von Deutschland, Österreich und der Schweiz, Prof. Dr. Otto Wilhelm Thomé (1885-1905)


Atlas des plantes de France, deel 3, Amédée Masclef (1893)


Svensk botanik, deel 7, J.W. Palmstruch e.a. (1812)


Flora Parisiensis, deel 5, P. Bulliard (1776-1781)


British phaenogamous botany, deel 2: W. Baxter (1834-1843)


Herbier de la France, deel 5, P. Bulliard (1776-1783)


Flora Danica, Georg Christian Oeder e.a. (1761-1888)


Illustratio systematis sexualis Linnaei, J.S. Miller (Mueller, Müller), M.B. Borckhausen, (1770-1777)

Pflanzenleben des Schwarzwaldes, Friedrich Oltmanns (1927)

English Botany, or Coloured Figures of British Plants, deel 8, J.E. Sowerby (1868)

Flora regni borussici, deel 10, A.G. Dietrich (1842)

Flora Londinensis, deel 2, William Curtis (1777-1778)

New Kreüterbuch, L. Fuchs (1543)

British entomology, deel 1, J. Curtis (1823-1840)

© 2001-2018 K.M. Dijkstra