Wilde planten in Nederland en België

Nederlandse namen

A

B

C

D

E

F

G

H

I

J

K

L

M

N

O

P

R

S

T

U

V

W

Z

Bosereprijs - Veronica montana

Andere namen

Frysk:

English: Wood Speedwell

Français: Veronique des montagnes

Deutsch: Berg-Ehrenpreis

Verouderde of andere namen:

Classificatie

Klasse: Spermatopsida

Orde: Lamiales

Familie: Plantaginaceae (Weegbreefamilie)

Geslacht: Veronica (Ereprijs)

Soort: Veronica montana

Naamgeving (Etymologie): De naam ereprijs is mogelijk afkomstig van de Vlaamse botanist Dodoens, die de planten eer ende prijs oft loff gaf vanwege hun geneeskrachtige eigenschappen. Er zijn echter nog een tweetal verklaringen in omloop. Ereprijs zou zijn naam te danken hebben aan het feit dat in de Middeleeuwen winnaars van grote toernooien een krans kregen van deze bloemen. Een derde verklaring is dat een Frankische koning vele jaren aan huiduitslag leed en daarvoor, na goede raad van een jager, dit plantje gebruikte en genas van de huiduitslag. Toen gaf hij het plantje de naam ereprijs. Veronica is genoemd naar de heilige Veronica. Veronica zou in een zweetdoek de afdruk gekregen hebben van het aangezicht van Christus. Sommigen menen in de bloem een weergave te zien van die afdruk. Montana betekent van de bergen.

Beschrijving (Klik op een afbeelding om te vergroten).

Levensduur: Overblijvend.

Plantvorm: Kruid.

Winterknoppen: Chamaefyt.

Bloeimaanden: Mei, juni en juli.

Afmeting: 10-45 cm.


Klaas Dijkstra - CC BY-NC-SA 3.0 NL


Klaas Dijkstra - CC BY-NC-SA 3.0 NL


Klaas Dijkstra - CC BY-NC-SA 3.0 NL


Klaas Dijkstra - CC BY-NC-SA 3.0 NL

Wortels: Worteldiepte tot 10 cm.


Klaas Dijkstra - CC BY-NC-SA 3.0 NL


Klaas Dijkstra - CC BY-NC-SA 3.0 NL


Klaas Dijkstra - CC BY-NC-SA 3.0 NL


Klaas Dijkstra - CC BY-NC-SA 3.0 NL

Stengels: De opstijgende of liggende stengels zijn behaard. Ze wortelen aan de voet en vormen vaak vrij grote plakkaten.


Klaas Dijkstra - CC BY-NC-SA 3.0 NL


Klaas Dijkstra - CC BY-NC-SA 3.0 NL


Klaas Dijkstra - CC BY-NC-SA 3.0 NL


Klaas Dijkstra - CC BY-NC-SA 3.0 NL

Bladeren: De wintergroene, aan beide kanten verspreid behaarde bladeren zijn eirond tot rond en vrij bleekgroen. Ze worden 2-3,5 cm lang. Ze hebben groffe tanden en een lange steel van 0,5-1½ cm.


Klaas Dijkstra - CC BY-NC-SA 3.0 NL


Klaas Dijkstra - CC BY-NC-SA 3.0 NL


Klaas Dijkstra - CC BY-NC-SA 3.0 NL


Klaas Dijkstra - CC BY-NC-SA 3.0 NL

Bloemen: Tweeslachtig. De bloemen groeien in losse, armbloemige trossen. Ze zijn bleekblauw of lila met paarse aderen en 0,8-1 cm. De kelk bestaat uit vier slippen. Aan de voet van de bloem zit een klein, lijnvormig schutblad.


Klaas Dijkstra - CC BY-NC-SA 3.0 NL


Klaas Dijkstra - CC BY-NC-SA 3.0 NL


Klaas Dijkstra - CC BY-NC-SA 3.0 NL


Klaas Dijkstra - CC BY-NC-SA 3.0 NL

Vruchten: Een doosvrucht. De bleekgroene, beklierde, 4 tot 8 mm grote vruchten zijn sterk zijdelings afgeplat, breed gevleugeld, omgekeerd hartvormig en langer dan de kelk. De zaden zijn langlevend (langer dan vijf jaar). Tweezaadlobbig.


https://www.kuleuven-kulak.be


dzn.eldoc.ub.rug.nl


dzn.eldoc.ub.rug.nl

Biotoop

Bodem: Beschaduwde plaatsen op vochtige, matig voedselrijke tot voedselrijke, zwak zure tot neutrale, humeuze grond (leem en leemhoudend zand) met een goed verterende strooisellaag.

Groeiplaatsen: Bossen (loofbossen, natte bossen, bronbossen en langs bospaden), bosranden, zeeduinen (zeer zeldzaam) en waterkanten (zandige oeverwallen van bosbeken).

Verspreiding

Wereld: Midden- en West-Europa en op enkele plaatsen in Zuid-Europa en Noordwest-Afrika (Atlasgebied).


gbif.org

Nederland: Vrij zeldzaam in Zuid-Limburg, zeldzaam in Twente en de Achterhoek en zeer zeldzaam in de Kempen, in Drenthe, in de Hollandse duinen en bij Amsterdam.
Rode lijst 2012. Thans niet bedreigd. Trend sinds 1950: stabiel of toegenomen. Zeldzaam. Oorspronkelijk inheems.


Verspreidingsatlas.nl

Vlaanderen: Vrij algemeen in de Leemstreek. Elders zeer zeldzaam.
Rode lijst. Thans niet bedreigd.

Wallonië: Vrij zeldzaam in Brabant, in het Maasgebied en in de zuidelijke Ardennen. Elders zeer zeldzaam.

Toepassingen

Vermeerderen: Scheuren.

Oude illustraties (Klik op een afbeelding om te vergroten).


Flora Batava, deel 9, Jan Kops en Johannes Everhardus van der Trappen (1846)


Flora Batava, deel 9, Jan Kops en Johannes Everhardus van der Trappen (1846)


Deutschlands Flora in Abbildungen, Jacob Sturm und Johann Georg Sturm


Deutschlands flora, deel 14, J. Sturm, J.W. Sturm (1831-1833)


Flora Danica, Georg Christian Oeder e.a. (1761-1888)


English Botany, or Coloured Figures of British Plants, deel 6, J.E. Sowerby (1866)

Flora Londinensis, deel 4, William Curtis (1781-1784)

British entomology, deel 2, J. Curtis (1823-1840)


Illustrations of the British Flora, Walter Hood Fitch (1924)


Ecphrasis minus cognitarum stirpium, deel 1, F. Colonna (1616)


Florae Austriaceae, deel 2, N.J. von Jacquin (1774)


Introductio generalis in rem herbariam, deel 2, A.Q. Rivinus (1690-1777)

© 2001-2018 K.M. Dijkstra