Wilde planten in Nederland en België

Nederlandse namen

A

B

C

D

E

F

G

H

I

J

K

L

M

N

O

P

R

S

T

U

V

W

Z

Bosorchis - Dactylorhiza fuchsii

Andere namen

Frysk:

English: Common spotted orchid

Français: Orchis de Fuchs

Deutsch: Fuchs Knabenkraut

Verouderde of andere namen: Dactylorhiza fuchsii

Classificatie

Klasse: Spermatopsida

Orde: Asparagales

Familie: Orchidaceae (Orchideeënfamilie)

Geslacht: Dactylorhiza (Handekenskruid)

Soort: Dactylorhiza fuchsii

Naamgeving (Etymologie): Dactylorhiza is afgeleid van het Oud-Griekse dactylus (teen of vinger) en rhiza (wortel). Het slaat op de vingervormige wortelknollen. Maculata betekent gevlekt en fuchsii is genoemd naar de Tübinger dokter Leonhard Fuchs, schrijver van medische werken en kruidboeken (1501-1566).

Ondersoort: In Nederland wordt Bosorchis beschouwd als een ondersoort van Gevlekte orchis.

Kruising: Bosorchis en Rietorchis kunnen een bastaard vormen (Dactylorhiza x grandis).

Beschrijving (Klik op een afbeelding om te vergroten).

Levensduur: Overblijvend.

Plantvorm: Kruid.

Winterknoppen: Geofyt.

Bloeimaanden: Juni en juli.

Afmeting: 15 tot 70 cm.


Joachim Lutz - CC BY-SA 4.0


Atamari - CC BY-SA 3.0


Thomas Huntke - CC BY-SA 3.0 de


© Hans Hillewaert - CC BY-SA 3.0

Wortels: Een vingervormige wortelknol.


Neuchâtel Herbarium - CC BY-SA 3.0


Neuchâtel Herbarium - CC BY-SA 3.0


Neuchâtel Herbarium - CC BY-SA 3.0


Neuchâtel Herbarium - CC BY-SA 3.0

Stengels: De stengel staat rechtop.


Ivar Leidus - CC BY-SA 3.0


Uoaei1 - CC BY-SA 4.0


Pijnack - CC BY-SA 3.0


Huhulenik - CC BY 3.0

Bladeren: Meestal heeft elke plant zeven tot twaalf gekielde, meestal donker gevlekte bladen, die vaak merendeels klein zijn. Het onderste blad is breed elliptisch tot omgekeerd eirond, stomp en meestal boven het midden het breedst. Vaak zie je op dit blad langwerpige, dwarse vlekken. Van onderen is het blad glanzend. De schutbladen zijn meestal korter dan de bloemen.


Juandev - CC BY-SA 3.0


Adrian198cm - Public Domain


Borealis55 - Public Domain


Enrico Blasutto - CC BY-SA 3.0

Bloemen: Tweeslachtig. De witte tot roodpaarse bloemen vormen samen een dichtbloemige, kegelvormige, later rolronde aar. De diep drielobbige lip heeft donkerder lussen en vlekjes en wordt 0,7 tot 1,1 cm. De middelste lob is langwerpig, toegespitst en ongeveer even lang of iets langer dan de afstaande zijlobben. De spoor is kegelvormig en 5,5 tot 8,5 mm lang, even lang als het vruchtbeginsel.


Bernd Haynold - CC BY 2.5


bernd gliwa - CC BY-SA 2.5


Thomas Huntke - CC BY-SA 3.0 de


Chrizzles - CC BY-SA 3.0

Vruchten: Een doosvrucht. Eenzaadlobbig.


bernd gliwa - CC BY-SA 2.5


dzn.eldoc.ub.rug.nl

Biotoop

Bodem: Meestal licht beschaduwde, zelden zonnige plaatsen op vochtige, matig voedselrijke, leemachtige of kalkrijke grond.

Groeiplaatsen: Bossen (loofbossen, kalkrijke bossen), bosranden, struwelen, grasland (grazige plaatsen en kalkgrasland, met name in de overgangszone naar eiken-haagbeukenbos), heide en soms tussen riet.

Verspreiding

Wereld: Vrijwel heel Europa, maar niet in het hoge noorden en in gebieden rond de Middellandse Zee.


gbif.org

Nederland: Zeldzaam in Zuid-Limburg, Noord-Brabant, Zeeland en in de Hollandse en Zeeuwse duinen. Elders zeer zeldzaam.
Rode lijst 2012. Thans niet bedreigd. Trend sinds 1950: stabiel of toegenomen. Zeldzaam. Oorspronkelijk inheems.
Beschermd.

Bosorchis

Verspreidingsatlas.nl

Bosorchis x Rietorchis (Dactylorhiza x grandis)

Verspreidingsatlas.nl

Vlaanderen: Zeldzaam. Het aantal vindplaatsen is de afgelopen tientallen jaren sterk toegenomen. Dat komt doordat de Bosorchis pas in 1983 als aparte soort werd afgesplitst van Gevlekte orchis.
Rode lijst. Zeldzaam.

Wallonië: Zeldzaam, maar plaatselijk algemeen.
Rode lijst. Kwetsbaar. Beschermd.

© 2001-2018 K.M. Dijkstra