Wilde planten in Nederland en België

Nederlandse namen

A

B

C

D

E

F

G

H

I

J

K

L

M

N

O

P

R

S

T

U

V

W

Z

Bosrank - Clematis vitalba

Andere namen

Frysk: Boskklematis

English: Traveller's Joy

Français: Clématite des haies

Deutsch: Gewöhnliche Waldrebe

Verouderde of andere namen:

Classificatie

Klasse: Spermatopsida

Orde: Ranunculales

Familie: Ranunculaceae (Ranonkelfamilie)

Geslacht: Clematis

Soort: Clematis vitalba

Naamgeving (Etymologie): Clematis is ontleend aan het Griekse woord clema (rankende plant). Vitalba is afgeleid van het Latijnse woorden vitis en alba (witte wijnstok). Clematis heeft deze naam gekregen vanwege de lange, zilverwitte haren aan de snavel van de vruchtjes.

Beschrijving (Klik op een afbeelding om te vergroten).

Levensduur: Overblijvend.

Plantvorm: Struik (liaan).

Winterknoppen: Fanerofyt.

Bloeimaanden: Juni, juli en augustus.

Afmeting: 3-30 meter.


Klaas Dijkstra - CC BY-NC-SA 3.0 NL


Klaas Dijkstra - CC BY-NC-SA 3.0 NL


Klaas Dijkstra - CC BY-NC-SA 3.0 NL


Klaas Dijkstra - CC BY-NC-SA 3.0 NL

Wortels

Stengels: De houtige, strobruine stengels kunnen klimmen, winden of kruipen. Ze zijn sterk vezelig geribd en worden soms polsdik. Het sap is giftig door protoanemonine. De stengels kunnen hele struiken en andere planten of voorwerpen bedekken.


Klaas Dijkstra - CC BY-NC-SA 3.0 NL


Klaas Dijkstra - CC BY-NC-SA 3.0 NL


Klaas Dijkstra - CC BY-NC-SA 3.0 NL


Klaas Dijkstra - CC BY-NC-SA 3.0 NL

Bladeren: De tegenoverstaande bladeren zijn verdeeld in drie of vijf lang gesteelde eivormige of hartvormige grof getande deelblaadjes. Ze hebben een spitse top en vaak een gebogen steel. Eerst zijn ze lichtgroen, maar later worden ze donkerder vanm kleur.


Klaas Dijkstra - CC BY-NC-SA 3.0 NL


Klaas Dijkstra - CC BY-NC-SA 3.0 NL


Klaas Dijkstra - CC BY-NC-SA 3.0 NL


Klaas Dijkstra - CC BY-NC-SA 3.0 NL

Bloemen: Tweeslachtig. De bloemen vormen samen grote pluimen in de bladoksels of aan het eind van de stengels. Ze zijn wit en 2-3 cm. De vier kruisvormig geplaatste en afstaande viltige bloemdekbladen, zijn aan de top achterover gerold. De stijlen groeien baardachtig uit tijdens de vruchtzetting. Er zijn veel witte meeldraden en het vruchtbeginsel is bovenstandig.


Klaas Dijkstra - CC BY-NC-SA 3.0 NL


Klaas Dijkstra - CC BY-NC-SA 3.0 NL


Klaas Dijkstra - CC BY-NC-SA 3.0 NL


Klaas Dijkstra - CC BY-NC-SA 3.0 NL

Vruchten: Een eenzadige dopvrucht of nootje. De dopvruchtjes zijn voorzien van lange geveerde vruchtsnavels. Ze zijn zilverwit behaard en worden tot 4 cm lang. Tweezaadlobbig.


AnRo0002 - CC0


AnRo0002 - CC0


Roger Culos - CC BY-SA 3.0


dzn.eldoc.ub.rug.nl

Biotoop

Bodem: Zonnige tot licht beschaduwde plaatsen op matig droge tot vochtige, matig voedselarme tot voedselrijke, kalkhoudende, basische grond (mergel, löss, rivierzand, zavel, lichte klei en op stenige plaatsen).

Groeiplaatsen: Bossen (lichte plekken in loofbossen), bosranden, heggen, houtwallen, struwelen, kreupelhout, zeeduinen (duindoorn- en ligusterstruweel), langs spoorwegen (spoorbermen), waterkanten (op kribben), rivierdijken, hogere delen in uiterwaarden en plantsoenen in steden.

Verspreiding

Wereld: Zuidwest-Azië en Zuid- en Midden-Europa. Oostelijk tot aan de Kaspische Zee en noordelijk tot in Nederland en Midden-Engeland. Ingeburgerd op aantal plaatsen in Noord-Amerika, Australië en Nieuw-Zeeland.


gbif.org

Nederland: Vrij algemeen in Zuid-Limburg en in het oostelijk rivierengebied. Zeldzaam langs de binnenduinrand en in stedelijke gebieden. Elders zeer zeldzaam.
Rode lijst 2012. Thans niet bedreigd. Trend sinds 1950: stabiel of toegenomen. Algemeen. Oorspronkelijk inheems.


Verspreidingsatlas.nl

Vlaanderen: Vrij algemeen. Het meest in de Leemstreek, de Maasvallei en in de duinen. De soort breidt zich uit.
Rode lijst. Thans niet bedreigd.

Wallonië: Algemeen in het Maasgebied, Lotharingen en de Leemstreek. Zeldzaam in de Ardennen. Elders zeer zeldzaam.

Toepassingen

Vermeerderen: Zaaien en scheuren.

Oude illustraties (Klik op een afbeelding om te vergroten).


Flora Batava, deel 12, Jan Kops, P. M. E. Gevers Deijnoot en F. A. Hartsen (1865)


Flora Batava, deel 12, Jan Kops, P. M. E. Gevers Deijnoot en F. A. Hartsen (1865)


Cruijdeboek, deel 6, Rembert Dodoens. Van der boomen, haghen, ende alle houtachtighe gewassen, en van huerder vruchten, gummen ende sapen ondersceet, fatsoen, naem, natuere, cracht ende werkinghe (1554)


Cruijdeboek, deel 6, Rembert Dodoens. Van der boomen, haghen, ende alle houtachtighe gewassen, en van huerder vruchten, gummen ende sapen ondersceet, fatsoen, naem, natuere, cracht ende werkinghe (1554)


Flora von Deutschland, Österreich und der Schweiz, Prof. Dr. Otto Wilhelm Thomé (1885-1905)


British entomology, deel 2, J. Curtis (1823-1840)


Flore médicale, deel 3, F.P. Chaumeton (1830)

Phytanthoza iconographia, deel 2, J.W. Weinmann (1739)

Hortus Eystettensis, deel 2, Bessler, Basilius (1620)

Hortus Romanus juxta Systema Tournefortianum, deel 5, Giorgio Bonelli (1783-1816)

English Botany, or Coloured Figures of British Plants, deel 1, J.E. Sowerby (1863)

Flora Londinensis, deel 4, William Curtis (1781-1784)

Unsere Waldbäume, Sträucher und Zwergholzgewächse, L. Klein (1910)

New Kreüterbuch, L. Fuchs (1543)

Flora medico-farmaceutica, deel 1, F. Cassone (1847)

Florae Austriaceae, deel 4, N.J. von Jacquin (1776)

Vollständige Beschreibung und Abbildung der Sämmtlichen Holzarten, F.L. Krebs (1826)

Rariorum plantarum historia, deel 1, C. Clusius (1601)

Traité des arbres forestiers, J.H. Jaume Saint-Hilaire (1825)


Atlas des plantes de France, deel 2, Amédée Masclef (1890)


Pflanzenleben des Schwarzwaldes, Friedrich Oltmanns (1927)

Botanischer Bilderatlas nach De Candolle's Natürlichem Pflanzensystem, Carl Hoffmann (1884)

Botanischer Bilderatlas nach De Candolle's Natürlichem Pflanzensystem, Carl Hoffmann (1884)


Botanischer Bilderatlas nach dem natürlichem Pflanzensystem, K. Hoffmann, E. Dennert (1911)


Herbier de la France, deel 2, P. Bulliard (1776-1783)


Grandes Heures Anne de Bretagne, Jean (Jehan) Bourdichon (1503-1508)

© 2001-2018 K.M. Dijkstra