Wilde planten in Nederland en België

Nederlandse namen

A

B

C

D

E

F

G

H

I

J

K

L

M

N

O

P

R

S

T

U

V

W

Z

Brede lathyrus - Lathyrus latifolius

Andere namen

Frysk: Brede skuontsjes

English: Perennial sweet pea

Français: Gesse à larges feuilles

Deutsch: Breitblättrige Platterbse

Verouderde of andere namen: Breedbladige layhyrus

Classificatie

Klasse: Spermatopsida

Orde: Fabales

Familie: Fabaceae (Vlinderbloemenfamilie)

Geslacht: Lathyrus

Soort: Lathyrus latifolius

Naamgeving (Etymologie): Lathyrus komt van het Griekse Lathyros: een erwtensoort die vroeger door arme mensen werd gegeten. Lathyrus is een samenstelling van la (zeer) en thuros (afvoerend, prikkelend, heftig en onstuimig), omdat twee Zuid-Europese lathyrussoorten als geslachtsdrift opwekkend bekend stonden. Latifolius betekent met brede bladen.

Beschrijving (Klik op een afbeelding om te vergroten).

Levensduur: Overblijvend.

Plantvorm: Kruid.

Winterknoppen: Hemikryptofyt.

Bloeimaanden: Juni, juli en augustus.

Afmeting: 90-180 cm.


Klaas Dijkstra - CC BY-NC-SA 3.0 NL


Klaas Dijkstra - CC BY-NC-SA 3.0 NL


Klaas Dijkstra - CC BY-NC-SA 3.0 NL


Klaas Dijkstra - CC BY-NC-SA 3.0 NL

Wortels: Soms met ondergrondse uitlopers.

Stengels: De blauwgroene, klimmende en breed gevleugelde stengels kunnen kaal of behaard zijn. De bloeiwijzestengel is veel langer dan het schutblad.


Klaas Dijkstra - CC BY-NC-SA 3.0 NL


Klaas Dijkstra - CC BY-NC-SA 3.0 NL


Klaas Dijkstra - CC BY-NC-SA 3.0 NL


Klaas Dijkstra - CC BY-NC-SA 3.0 NL

Bladeren: De verspreidstaande  bladeren zijn geveerd met één paar lijnvormige tot elliptische, 4-12 cm lange en 1-4 cm brede deelblaadjes met evenwijdig lopende nerven. De bladsteel is 0,8-1,2 cm breed. De plant lijkt op Boslathyrus, maar heeft breder gevleugelde bladstelen (de vleugels zijn 2-4 mm breed) en bredere, spiesvormige steunblaadjes en een vertakte rank. De bladrand is gaaf.


Klaas Dijkstra - CC BY-NC-SA 3.0 NL


Klaas Dijkstra - CC BY-NC-SA 3.0 NL


Klaas Dijkstra - CC BY-NC-SA 3.0 NL


Klaas Dijkstra - CC BY-NC-SA 3.0 NL

Bloemen: Tweeslachtig. De vrij grote bloemen vormen langgesteelde trossen met vijf tot vijftien bloemen. Ze zijn helderrood of zelden wit, 2-3 cm en met dikke kroonbladen. De bloemen hebben vijf kelktanden, vijf kroonbladen, tien met elkaar vergroeide meeldraden, één stijl met één stempel en een bovenstandig vruchtbeginsel.


Klaas Dijkstra - CC BY-NC-SA 3.0 NL


Klaas Dijkstra - CC BY-NC-SA 3.0 NL


Klaas Dijkstra - CC BY-NC-SA 3.0 NL


Klaas Dijkstra - CC BY-NC-SA 3.0 NL

Vruchten: Een doosvrucht. De kale peul is bruin en wordt 5-11 cm. Tweezaadlobbig.


Klaas Dijkstra - CC BY-NC-SA 3.0 NL


Klaas Dijkstra - CC BY-NC-SA 3.0 NL


Klaas Dijkstra - CC BY-NC-SA 3.0 NL


Klaas Dijkstra - CC BY-NC-SA 3.0 NL

Biotoop

Bodem: Zonnige plaatsen op matig vochtige tot matig droge, matig voedselrijke tot voedselrijke, kalkhoudende grond (leem, zand, zavel en stenige plaatsen).

Groeiplaatsen: Bermen, heggen, struwelen, bosranden, langs spoorwegen (spoordijken en spoorwegterreinen), zeeduinen, dijken, grazige ruigten, ruderale plaatsen, braakliggende grond en tegen hekwerken.

Verspreiding

Wereld: Oorspronkelijk uit Zuid-Europa en Noord-Afrika, oostwaarts tot de Balkan en noordelijk tot Midden-Frankrijk, Zuid-Duitsland, Oostenrijk en Hongarije. Ingeburgerd in o.a. Groot-Brittannië, Duitsland, België, Nederland, Noord-Amerika en Australië.


gbif.org

Nederland: Plaatselijk ingeburgerd.


Verspreidingsatlas.nl

Vlaanderen: Vrij zeldzaam ingeburgerd. Het meest in stedelijke gebieden
Rode lijst. Criteria niet van toepassing.

Wallonië: Plaatselijk ingeburgerd.

Toepassingen

Cultuur: De plant wordt als sierplant gekweekt. Als snijbloem is Brede lathyrus niet geschikt, omdat de bloemen in een vaas te snel verwelken.

Vermeerderen: Zaaien en scheuren.

Oude illustraties (Klik op een afbeelding om te vergroten).


Afbeeldingen en beschrijvingen van boomen, heesters, éénjarige planten, enz., voorkomende in de Nederlandsche tuinen, H. Witte, A.J. Wendel (1868)


Choix des plus belles fleurs et des plus beaux fruits, P.J. Redouté (1833)


Illustratio systematis sexualis Linnaei, J.S. Miller (Müller), M.B. Borckhausen (1770-1777)


Hortus Eystettensis, deel 3, Bessler, Basilius (1620)


English Botany, or Coloured Figures of British Plants, deel 3, J.E. Sowerby (1864)


Svensk botanik, deel 4, J.W. Palmstruch e.a. (1807)


Addisonia, deel 6 (1921)


Introductio generalis in rem herbariam, deel 3, A.Q. Rivinus (1690-1777)

© 2001-2018 K.M. Dijkstra