Wilde planten in Nederland en België

Nederlandse namen

A

B

C

D

E

F

G

H

I

J

K

L

M

N

O

P

R

S

T

U

V

W

Z

Brede waterpest - Elodea canadensis

Andere namen

Frysk: Breed wetterflok

English: Canadian Pondweed

Français: Elodée du Canada

Deutsch: Kanadische Wasserpest

Verouderde of andere namen:

Classificatie

Klasse: Spermatopsida

Orde: Alismatales

Familie: Hydrocharitaceae (Waterkaardefamilie)

Geslacht: Elodea (Waterpest)

Soort: Elodea canadensis

Naamgeving (Etymologie): Waterpest kan zich explosief uitbreiden en zorgde vroeger voor verstopte waterwegen, vandaar de naam waterpest. Elodea komt van het Griekse helodes (moerassig). Canadensis verwijst naar Canada.

Beschrijving (Klik op een afbeelding om te vergroten).

Levensduur: Overblijvend.

Plantvorm: Kruid.

Winterknoppen: Hydrofyt.

Bloeimaanden: Mei, juni, juli en augustus.

Afmeting: 30-300 cm.


Frank Vincentz - CC BY-SA 3.0


Krzysztof Ziarnek - GFDL


David Sands - CC BY-SA 2.0


Royonx - CC0

Wortels


Neuchâtel Herbarium - CC BY-SA 3.0


Ursus sapien - CC BY-SA 3.0


Neuchâtel Herbarium - CC BY-SA 3.0


Neuchâtel Herbarium - CC BY-SA 3.0

Stengels: De stengels zijn sterk vertakt. Een deel van de stengelleden is langer dan 2 cm. De bladeren drijven vlak onder het wateroppervlak. Ze wortelen en de planten treden vaak massaal op. Als de plant uit het water wordt gehaald valt hij niet samen.


Kristian Peters - CC BY-SA 3.0


Frank Vincentz - CC BY-SA 3.0


Robert H. Mohlenbrock - USDA-NRCS Plants Database


© Adrie van Heerden - verspreidingsatlas.nl

Bladeren: Aan de stengeltop liggen de bladeren als dakpannen tegen elkaar. Ze groeien in kransen van drie, maar de onderste bladeren staan tegenover elkaar. Ze zijn smal langwerpig en worden tot 1,7 cm lang. Een deel van de bladeren is breder dan drie mm. Ze hebben een stompe tot afgeronde top met een zeer klein topspitsje. Aan elke kant zitten 21-23 tandjen (te zien bij sterke vergroting) en aan de voet zitten kleine schubben.


Kristian Peters - CC BY-SA 3.0


Frank Vincentz - CC BY-SA 3.0


Kristian Peters - CC BY-SA 3.0


Radio Tonreg - CC BY 2.0

Bloemen: Eenslachtig. Tweehuizig. De bloemen zijn 4-5 mm. De witte of vaak roze kroonbladen zijn zestallig. De mannelijke bloemen staan op lange draaddunne stelen. In onze omgeving komen echter alleen vrouwelijke planten voor. De stempels zijn 2-4 mm lang en de bloemdek-buis wordt tot 10 cm.


Christian Fischer - CC BY-SA 3.0


© Biopix: JC Schou


© Biopix: JC Schou


© Biopix: JC Schou

Vruchten: Een bes. De gladde zaden zijn spoelvormig. De planten krijgen in onze omgeving echter geen vruchten. Er is dus geen geen zaadproductie. De planten verspreiden zich hier alleen vegetatief (via afgebroken stengeldelen).

Biotoop

Bodem: Zonnige plaatsen in helder, ondiep, stilstaand of rustig stromend, matig voedselrijk tot voedselrijk, zwak zuur tot kalkhoudend, bij voorkeur hard, zoet of zelden zwak brak water (vrijwel alle grondsoorten, zowel venig als humusarm, maar liefst boven een minerale bodem).

Groeiplaatsen: Water (vijvers, grachten, brede sloten, kanalen, afgesneden, oude rivierarmen, plassen, afgravingen en wielen) en zeeduinen (duinplassen).

Verspreiding

Wereld: Oorspronkelijk uit Noord-Amerika. Omstreeks 1820 ingeburgerd in Engeland. Rond 1900 in bijna heel Europa.


gbif.org

Nederland: Vrij algemeen in laagveengebieden en plaatselijk in het rivierengebied. Zeldzaam in het oosten en midden van het land en in de Hollandse duinen. Elders zeer zeldzaam. Voor het eerst gevonden in 1859 bij Utrecht.
Rode lijst 2012. Gevoelig. Trend sinds 1950: zeer sterk afgenomen. Algemeen. Ingeburgerd in de 19de eeuw.


Verspreidingsatlas.nl

Vlaanderen: Plaatselijk vrij algemeen, maar elders zeldzaam of ontbrekend. Voor het eerst gevonden in 1861.
Rode lijst. Criteria niet van toepassing.

Wallonië: Vrij zeldzaam tot zeldzaam.

Wetenswaardigheden

Sinds1820 is Brede waterpest in het Verenigd Koninkrijk bekend en het rukte vanaf 1835 snel op door heel Europa, geholpen door botanici die de plant uitzetten om haar groeikracht te kunnen bewonderen. Brede waterpest breidde zich explosief uit en zorgde voor verstopte watergangen (vandaar de naam waterpest). De plant wordt veel toegepast in aquaria en vissenkommen om het water van meer zuurstof te voorzien. Als je een omgekeerde trechter boven de plant zet kun je de zuurstofbelletjes opvangen die geproduceerd worden in het zonlicht. Als de plant in het donker gezet wordt, zal ze stoppen met het produceren van belletjes.

Oude illustraties (Klik op een afbeelding om te vergroten).


Flora Batava, deel 12, Jan Kops, P. M. E. Gevers Deijnoot en F. A. Hartsen (1865)


Flora Batava, deel 12, Jan Kops, P. M. E. Gevers Deijnoot en F. A. Hartsen (1865)


Bilder ur Nordens Flora, deel 3, Carl Axel Magnus Lindman (1922-1926)


English Botany, or Coloured Figures of British Plants, deel 9, J.E. Sowerby (1869)


Illustrations of the British Flora, Walter Hood Fitch (1924)


A flora of the state of New York (handcoloured), deel 2, J. Torrey (1843)


Water-color sketches of American plants, especially New England, Helen Sharp (1888-1910)


The garden. An illustrated weekly journal of horticulture in all its branches, deel 18 William Robinson (1880)


Annales des sciences naturelles. Botanique. Serie 3, deel 11 (1849)

© 2001-2018 K.M. Dijkstra