Wilde planten in Nederland en België

Nederlandse namen

A

B

C

D

E

F

G

H

I

J

K

L

M

N

O

P

R

S

T

U

V

W

Z

Dicht havikskruid en Bochtig havikskruid - Hieracium vulgatum en Hieracium maculatum

Andere namen

Frysk: Haukkrûd

English: Common Hawkweed, Spotted Hawkweed

Français: Épervière vulgaire, Epervière tachée

Deutsch: Dünnstengeliges Habichtskraut, Gewöhnliches Habichtskraut, Geflecktes Habichtskraut

Verouderde of andere namen: Gewoon havikskruid, Hieracium lachenalii, Hieracium levicaule,
Hieracium maculatum, Hieracium argillaceum, Hieracium diaphanoides.
Hieracium vulgatum, Gevlekt havikskruid.

Classificatie

Klasse: Spermatopsida

Orde: Asterales

Familie: Asteraceae (Composietenfamilie)

Geslacht: Hieracium (Havikskruid)

Soort: Hieracium vulgatum en Hieracium maculatum

Naamgeving (Etymologie): Hieracium komt van het Griekse hierax (havik). De Oude Grieken meenden, dat de havik van deze planten gebruik maakte, om zijn gezichtsvermogen te versterken. Vulgatum betekent gewoon. Maculatum betekent gevlekt.

Opmerking: De verschillende soorten havikskruid zijn vaak erg lastig van elkaar te onderscheiden. Bochtig havikskruid (Hieracium maculatum) is tegenwoordig geen aparte soort meer, maar wordt beschouwd als een vorm van Dicht havikskruid.

Beschrijving (Klik op een afbeelding om te vergroten).

Levensduur: Overblijvend.

Plantvorm: Kruid.

Winterknoppen: Hemikryptofyt.

Bloeimaanden: Juni en juli.

Afmeting: 30-60 cm.

Dicht havikskruid


Konrad Lackerbeck - CC0


Marie Portas - CC BY-SA 2.0 FR


Lazaregagnidze - CC BY-SA 4.0


Krzysztof Ziarnek - CC BY-SA 3.0

Bochtig havikskruid


Klaas Dijkstra - CC BY-NC-SA 3.0 NL


Klaas Dijkstra - CC BY-NC-SA 3.0 NL


Klaas Dijkstra - CC BY-NC-SA 3.0 NL


Klaas Dijkstra - CC BY-NC-SA 3.0 NL

Wortels

Dicht havikskruid


storage.idigbio.org - CC BY-NC 3.0


storage.idigbio.org - CC BY-NC 3.0


hasbrouck.asu.edu - CC0-1.0


storage.idigbio.org - CC BY-NC 3.0

Bochtig havikskruid


Klaas Dijkstra - CC BY-NC-SA 3.0 NL


Klaas Dijkstra - CC BY-NC-SA 3.0 NL


herbariaunited.org


herbariaunited.org

Stengels: Dicht havikskruid: De donkergroene bloeiwijzestengel is begroeit met sterharenen zwarte klieren.
Bochtig havikskruid: De bloeiwijzetakken zijn vaak lang en bochtig.

Dicht havikskruid


Thierry Pernot - CC BY-SA 2.0 FR


Bertrant Bui - CC BY-SA 2.0 FR


Jerzy Opiola - CC BY-SA 3.0


Andrea Moro - CC BY-SA 4.0

Bochtig havikskruid


Klaas Dijkstra - CC BY-NC-SA 3.0 NL


Klaas Dijkstra - CC BY-NC-SA 3.0 NL


Klaas Dijkstra - CC BY-NC-SA 3.0 NL


Klaas Dijkstra - CC BY-NC-SA 3.0 NL

Bladeren: Dicht havikskruid: Het wortelrozet is nog aanwezig tijdens de bloei. Deze bladeren zijn langwerpig tot eirond en getand. De meestal niet meer dan zes stengelbladen zijn blauwachtig, niet gevlekt, van boven vrij sterk behaard, eirond tot langwerpig, zwak tot grof getand en naar de voet vaak vrij diep ingesneden. De bladvoet is wigvormig in de steel versmald met op de overgang van de bladvoet naar de steel vaak nog een paar zijslipjes. De bovenste bladeren zijn kleiner en zittend.
Bochtig havikskruid: De meeste bladeren vormen een rozet. De twee tot vier (zelden meer) stengelbladen zijn vaak paarsrood gevlekt. Ze zijn blauwgroen, van boven meestal kaal of weinig behaard, eirond tot langwerpig en hebben een zwak tot grof getande rand en een wigvormig in de steel versmalde bladvoet.

Dicht havikskruid


bertrant.bui - CC BY-SA 2.0 FR


Thierry Pernot - CC BY-SA 2.0 FR


Thierry Pernot - CC BY-SA 2.0 FR


Andrea Moro - CC BY-SA 4.0

Bochtig havikskruid


Klaas Dijkstra - CC BY-NC-SA 3.0 NL


Bjoertvedt - CC BY-SA 3.0


Klaas Dijkstra - CC BY-NC-SA 3.0 NL


Klaas Dijkstra - CC BY-NC-SA 3.0 NL

Bloemen: Tweeslachtig. De gele bloemhoofdjesvormen samen schermvormige pluimen. Het omwindsel draagt sterharen en zwarteklieren. Het omwindselblad is niet dakpansgewijs gerangschikt.

Dicht havikskruid

© Peter Meininger - verspreidingsatlas.nl


Alvesgaspar -CC BY-SA 3.0


Alvesgaspar - CC BY-SA 3.0


Andrea Moro - CC BY-SA 4.0

Bochtig havikskruid


Klaas Dijkstra - CC BY-NC-SA 3.0 NL


Klaas Dijkstra - CC BY-NC-SA 3.0 NL


Dominicus Johannes Bergsma - CC BY-SA 4.0


kuleuven-kulak.be

Vruchten: Een eenzadige dopvrucht of nootje. Tweezaadlobbig.

Dicht havikskruid


Dominique Remaud - CC BY-SA 2.0 FR


Alvesgaspar - CC BY-SA 3.0


Marie PORTAS - CC BY-SA 2.0 FR


dzn.eldoc.ub.rug.nl

Bochtig havikskruid


Klaas Dijkstra - CC BY-NC-SA 3.0 NL


Klaas Dijkstra - CC BY-NC-SA 3.0 NL


Bertrant Bui - CC BY-SA 2.0 FR


Jacques Maréchal - CC BY-SA 2.0 FR

Biotoop

Bodem: Dicht havikskruid: Zonnige tot licht beschaduwde, vaak grazige plaatsen op droge tot matig vochtige, voedselarme tot matig voedselrijke, humushoudende, zure tot neutrale, soms wat kalkrijkere, liefst lemige grond (zand, leem, löss, veen, grind en stenige plaatsen).
Bochtig havikskruid: Licht beschaduwde, vrij open plaatsen op matig droge, matig voedselarme tot matig voedselrijke, zwak zure, kalkarme en met niet te veel strooisel bedekte grond (zand, leem en stenige plaatsen).

Groeiplaatsen: Dicht havikskruid: Bossen (loofbossen, hellingbossen, bossen op droge, zure grond en langs bospaden), bosranden, houtwallen, hakhout, struwelen, bermen met bomen, grasland (schraal hooiland), langs spoorwegen (licht beschaduwde spoorbermen en spoorwegterreinen), grazige heide, oude muren, rotsen, afgravingen (steengroeven) en mijnsteenbergen.
Bochtig havikskruid: Bossen (grazige plaatsen in loofbossen), bosranden, struwelen, houtwallen, met bomen beplante schrale bermen, langs holle wegen, zeeduinen (beschaduwde hellingen in de binnenduinen), hellingen, afgravingen, stadswallen, muren, tussen stenen van rivierdijken en langs spoorwegen (spoordijken en spoorwegterreinen).

Verspreiding

Wereld: Dicht havikskruid: Een groot deel van Europa en aangrenzend Azië.
Bochtig havikskruid: West-, Midden- en Zuidoost-Europa.

Dicht havikskruid


gbif.org

Bochtig havikskruid


gbif.org

Nederland: Dicht havikskruid: Plaatselijk vrij algemeen in het oosten en midden van het land en in Zuid-Limburg en zeer zeldzaam in de Hollandse duinen.
Rode lijst 2012. Thans niet bedreigd. Trend sinds 1950: matig afgenomen. Algemeen. Oorspronkelijk inheems.
Bochtig havikskruid: Zeldzaam in het oosten en midden van het land en zeer zeldzaam in de Hollandse en Zeeuwse duinen. Vroeger ook in Zuid-Limburg.

Dicht havikskruid / Stijf havikskruid - Hieracium vulgatum / Hieracium laevigatum

Verspreidingsatlas.nl

Hieracium vulgatum / Hieracium maculatum / Hieracium argillaceum / Hieracium diaphanoides

Verspreidingsatlas.nl

Hieracium maculatum

Verspreidingsatlas.nl

Vlaanderen: Dicht havikskruid: Vrij zeldzaam in de Maasvallei, de Leemstreek en de Kempen. Elders zeldzaam tot zeer zeldzaam en (vrijwel) niet in het kustgebied. Sterk achteruitgaand.
Rode lijst. Kwetsbaar.
Bochtig havikskruid: Zeer zeldzaam. Het meest in de Leemstreek.
Rode lijst. Zeer zeldzaam.

Dicht havikskruid

Bochtig havikskruid

Wallonië: Dicht havikskruid: Vrij algemeen in Babant, in het Maasgebied en in de Ardennen. Elders zeldzaam tot zeer zeldzaam.
Bochtig havikskruid: Zeldzaam in het Maasgebied en in de Ardennen.

Toepassingen

Vermeerderen: Zaaien.

Oude illustraties (Klik op een afbeelding om te vergroten).


Flora Batava, deel 16, Jan Kops en F.W. van Eeden (1881)


English Botany, or Coloured Figures of British Plants, deel 5, J.E. Sowerby (1866)

© 2001-2019 K.M. Dijkstra