Wilde planten in Nederland en België

Nederlandse namen

A

B

C

D

E

F

G

H

I

J

K

L

M

N

O

P

R

S

T

U

V

W

Z

Duinroos - Rosa pimpinellifolia

Andere namen

Frysk: Dúnroaske

English: Burnet rose

Français: Rosier pimprenelle

Deutsch: Bibernell-Rose

Verouderde of andere namen: Rosa spinosissima, Duinroosje

Classificatie

Klasse: Spermatopsida

Orde: Rosales

Familie: Rosaceae (Rozenfamilie)

Geslacht: Rosa (Roos)

Soort: Rosa pimpinellifolia

Naamgeving (Etymologie): Rosa is het Latijnse woord voor roos. De naam komt komt via het Griekse rodon van het Oudperzische wurdo, waar het doornstruik betekende. Pimpinellifolia betekent bladen als Pimpinella (Bevernel).

Beschrijving (Klik op een afbeelding om te vergroten).

Levensduur: Overblijvend.

Plantvorm: Struik.

Winterknoppen: Fanerofyt.

Bloeimaanden: Mei en juni, soms ook in augustus, september en oktober.

Afmeting: 50-100 cm, maar soms lager blijvend.


Klaas Dijkstra - CC BY-NC-SA 3.0 NL


Klaas Dijkstra - CC BY-NC-SA 3.0 NL


Klaas Dijkstra - CC BY-NC-SA 3.0 NL


Klaas Dijkstra - CC BY-NC-SA 3.0 NL

Wortels: Met uitlopers.


Klaas Dijkstra - CC BY-NC-SA 3.0 NL


Klaas Dijkstra - CC BY-NC-SA 3.0 NL


Klaas Dijkstra - CC BY-NC-SA 3.0 NL


Klaas Dijkstra - CC BY-NC-SA 3.0 NL

Takken: De rechtopstaande, zwartbruine takken zijn niet of weinig vertakt, met rechte, dunne, dicht bij elkaar staande stekels, die niet allemaal even hoog zijn.


Klaas Dijkstra - CC BY-NC-SA 3.0 NL


Klaas Dijkstra - CC BY-NC-SA 3.0 NL


Klaas Dijkstra - CC BY-NC-SA 3.0 NL


Klaas Dijkstra - CC BY-NC-SA 3.0 NL

Bladeren: De verspreidstaande bladeren zijn zeven-, negen- of soms elftallig. De donkergroene deelblaadjes zijn klein, rondachtig tot eivormig, enkel gezaagd, kaal en ongeveer ½-2½ cm.


Klaas Dijkstra - CC BY-NC-SA 3.0 NL


Klaas Dijkstra - CC BY-NC-SA 3.0 NL


Klaas Dijkstra - CC BY-NC-SA 3.0 NL


Klaas Dijkstra - CC BY-NC-SA 3.0 NL

Bloemen: Tweeslachtig. De alleenstaande bloemen hebben geen steelblaadjes. De vijf 1-2½ cm grote kroonbladen zijn meestal wit, maar soms roze. De vijf kelkbladen zijn meestal niet gedeeld en staan na de bloei schuin omhoog. Ze vallen niet af. Het vruchtbeginsel is halfonderstandig.


Klaas Dijkstra - CC BY-NC-SA 3.0 NL


Klaas Dijkstra - CC BY-NC-SA 3.0 NL


Klaas Dijkstra - CC BY-NC-SA 3.0 NL


Klaas Dijkstra - CC BY-NC-SA 3.0 NL

Vruchten: Een vlezige schijnvrucht. De bolvormige bottels zijn vrij klein, glanzend paarszwart en niet behaard. Tweezaadlobbig.


Klaas Dijkstra - CC BY-NC-SA 3.0 NL


Klaas Dijkstra - CC BY-NC-SA 3.0 NL


dzn.eldoc.ub.rug.nl

Biotoop

Bodem: Zonnige plaatsen op droge tot matig vochtige, voedselarme tot matig voedselrijke, zwak zure tot meestal kalkhoudende grond (zand en kalksteen).

Groeiplaatsen: Zeeduinen (kalkrijke zomen, hellingen, duinvalleien, duingrasland, heggen en struwelen) en heide.

Verspreiding

Wereld: West-, Midden- en Zuidoost-Europa en Zuidwest- en Midden-Azië. In Noordwest-Europa voornamelijk in kustgebieden (tot op IJsland). Ook in Noord-Amerika.


gbif.org

Nederland: Plaatselijk vrij algemeen in de duinen en langs het IJsselmeer en zeer zeldzaam in Zeeland, in laagveengebieden, in Flevoland en in Oost- en Midden-Nederland.
Rode lijst 2012. Thans niet bedreigd. Trend sinds 1950: stabiel of toegenomen. Vrij zeldzaam. Oorspronkelijk inheems.


Verspreidingsatlas.nl

Vlaanderen: Zeer zeldzaam, maar plaatselijk vrij algemeen in de duinen.
Rode lijst. Zeer zeldzaam. Beschermd.

Wallonië: Zeldzaam in het Maasdistrict en in Lotharingen.
Rode lijst. Bedreigd. Beschermd.

Toepassingen

Cultuur: Ook gekweekt als sierplant.

Keuken: De rozenbottels zijn zeer rijk aan vitamine C en kunnen gebruikt worden voor onder meer marmelade, confiture, gelei, sap, siroop en gebakvulling.

Vermeerderen: Zaaien en scheuren.

Oude illustraties (Klik op een afbeelding om te vergroten).


Flora Batava, deel 2, Jan Kops (1807)
Rosa spinosissima


Flora Batava, deel 2, Jan Kops (1807)
Rosa spinosissima


Deutschlands Flora in Abbildungen, Jacob Sturm und Johann Georg Sturm


Flora von Deutschland, Österreich und der Schweiz, Prof. Dr. Otto Wilhelm Thomé (1885-1905)


Cruijdeboek, deel 6, Rembert Dodoens. Van der boomen, haghen, ende alle houtachtighe gewassen, en van huerder vruchten, gummen ende sapen ondersceet, fatsoen, naem, natuere, cracht ende werkinghe (1554)


Cruijdeboek, deel 6, Rembert Dodoens. Van der boomen, haghen, ende alle houtachtighe gewassen, en van huerder vruchten, gummen ende sapen ondersceet, fatsoen, naem, natuere, cracht ende werkinghe (1554)


Cruijdeboek, deel 6, Rembert Dodoens. Van der boomen, haghen, ende alle houtachtighe gewassen, en van huerder vruchten, gummen ende sapen ondersceet, fatsoen, naem, natuere, cracht ende werkinghe (1554)


Cruijdeboek, deel 6, Rembert Dodoens. Van der boomen, haghen, ende alle houtachtighe gewassen, en van huerder vruchten, gummen ende sapen ondersceet, fatsoen, naem, natuere, cracht ende werkinghe (1554)


Traité des arbres et arbustes, Nouvelle édition, deel 7, H.L. Duhamel du Monceau, P.J. Redouté, P. Bessa (1819)


Traité des arbrisseaux et des arbustes cultivés en France, J.H. Jaume Saint-Hilaire (1825)


Traité des arbrisseaux et des arbustes cultivés en France, J.H. Jaume Saint-Hilaire (1825)


Traité des arbrisseaux et des arbustes cultivés en France, J.H. Jaume Saint-Hilaire (1825)


Botanical Register, deel 5, S. Edwards (1819)
Rosa spinosissima var. reversa


Botanical Register, deel 11, M. Hart (1825)
Rosa grandiflora


Flora Danica, Georg Christian Oeder e.a. (1761-1883)


Bilder ur Nordens Flora, deel 2, Carl Axel Magnus Lindman (1922-1926)


Flora Parisiensis, deel 7, P. Bulliard (1776-1781)


British entomology, deel 3, J. Curtis (1823-1840)


Rariorum plantarum historia, deel 1, C. Clusius (1601)
Rosa campestris odorato flore en Rosa campestris cum suo fructu


Flora regni borussici, deel 12, A.G. Dietrich (1844)


Die Rosen nach der Natur gezeichnet, deel 1, C.G. Rössig, L. von Wangeheim (1802-1820)
Rosa pimpinellifolia


Die Rosen nach der Natur gezeichnet, deel 1, C.G. Rössig, L. von Wangeheim (1802-1820)
Rosa pimpinellifolia var. flore albo


Die Rosen nach der Natur gezeichnet, deel 1, C.G. Rössig, L. von Wangeheim (1802-1820)
Rosa pimpinellifolia var. alba


Illustrations of the British Flora, Walter Hood Fitch (1924)
Rosa spinosissima


The botanical cabinet, deel 7, C. Loddiges, G. Cooke (1827)
Rosa spinosissima var. picta


British phaenogamous botany, deel 5: W. Baxter (1834-1843)


Curtis's Botanical Magazine, deel 38, S.T. Edwards (1813)
Rosa hispida


Vollständige Beschreibung und Abbildung der Sämmtlichen Holzarten, F.L. Krebs (1826)


Rosarum monographia, J. Lindley (1820)
Rosa lutescens


Rosarum monographia, J. Lindley (1820)
Rosa myriacantha


Fragmenta botanica, figuris coloratis illustrata, N.J. von Jacquin (1809)


Handbuch der Systematischen Botanik, Richard Wettstein (1924)
Rosa spinosissima


Hortus Eystettensis, deel 1, Bessler, Basilius (1620)
Rosa praecox spinosa flore albo


Flora rossica, deel 1, P.S. Pallas, K.F. Knappe (1788)

© 2001-2018 K.M. Dijkstra