Wilde planten in Nederland en België

Nederlandse namen

A

B

C

D

E

F

G

H

I

J

K

L

M

N

O

P

R

S

T

U

V

W

Z

Dwergzegge - Carex oederi subsp. oederi

Andere namen

Frysk: Lytse giele sigge

English: Little Green Sedge

Français: Laîche tardive

Deutsch: Kleine Gelb-Segge

Verouderde of andere namen: Carex serotina, Carex viridula subsp. viridula, Carex scandinavica, Carex tumidicarpa, Late zegge

Classificatie

Klasse: Spermatopsida

Orde: Poales

Familie: Cyperaceae (Cypergrassenfamilie)

Geslacht: Carex (Zegge)

Soort: Carex oederi ssp. oederi

Naamgeving (Etymologie): Zegge stamt uit het Indogermaanse woord seq (snijden). Carex is zeer waarschijnlijk afgeleid van het Latijnse ceiro (ik snij), een verwijzing naar de scherpe kanten van de bladeren. Oederi is genoemd naar de Duitse botanicus Georg Christian Oeder (1728-1791).

Ondersoort: De andere ondersoort is Geelgroene zegge (Carex oederi subsp. oedocarpa). Vaak zijn er tussenvormen.

Kruisingen: Dwergzegge kan een bastaard vormen met Blonde zegge (Carex x pauliana). Ook kunnen beide ondersoorten met elkaar kruisen: Dwergzegge x Geelgroene zegge (Carex oederi subsp. oederi x oedocarpa).

Carex x pauliana is de hybride van Blonde zegge en C. viridula (Carex oederi subsp. oederi - Dwergzegge). Deze hybride dient te worden gezocht in schrale hooilanden. Er zijn meerdere vondsten uit Overijssel en Gelderland bekend van vóór 1954, sindsdien is ze amper of niet meer gevonden in ons land. Toch dient men alert te zijn op deze hybride, daar waar beide oudersoorten samen voorkomen. Helaas wordt de ene ouder, C. hostiana, steeds zeldzamer in ons land.
Jacob Koopman, 2015 - CC BY-SA 3.0

Beschrijving (Klik op een afbeelding om te vergroten).

Levensduur: Overblijvend.

Plantvorm: Kruid.

Winterknoppen: Hemikryptofyt.

Bloeimaanden: Mei, juni, juli, geregeld ook in augustus, september, oktober.

Afmeting: 5-30 cm.


© Peter Meininger - verspreidingsatlas.nl


© Willem Braam - verspreidingsatlas.nl


Christian Fischer - CC BY-SA 3.0


Willem van Kruijsbergen - freenatureimages.eu

Wortels:Een korte wortelstok. Worteldiepte tot 10 cm.


symbiota.math.wisc.edu - CC0-1.0


symbiota.math.wisc.edu - CC BY-NC 3.0


symbiota.math.wisc.edu - CC0-1.0


http://herbariaunited.org/

Stengels: Vaak vele stomp driekantige stengels, die meestal korter zijn dan de bladen. De onderste scheden zijn strokleurig, lichtbeige of wit. De plant vormt dichte polletjes.

© Peter Meininger - verspreidingsatlas.nl


© Malcolm Storey - bioimages.org.uk - CC-BY-NC-SA-2.0 uk


© Biopix: JC Schou


Claudia Ganz - CC BY-NC-ND 4.0

Bladeren: De bladeren zijn vlak of min of meer gootvormig en 1-2 mm breed.

© Peter Meininger - verspreidingsatlas.nl


Rutger Barendse - freenatureimages.eu


Willem van Kruijsbergen - freenatureimages.eu


© Malcolm Storey - bioimages.org.uk - CC-BY-NC-SA-2.0 uk

Bloemen: Eenslachtig. Eenhuizig. De bloeiwijze is meestal compact en vaak hoofdjesachtig gedrongen. Er is een vrijwel niet gesteelde, mannelijke topaar en meestal zijn er twee rechtopstaande, vrijwel niet gesteelde, meestal eivormige, dichtbloemige vrouwelijke aren. Soms is er nog een vrouwelijke aar aan het onderste deel van de halm. De bloemen hebben drie stempels. De schutbladen zijn bladachtig. De korte schede komt tot voorbij de top van de bloeiwijze en gaat tenslotte vaak haaks afstaan.

© Peter Meininger - verspreidingsatlas.nl


© Malcolm Storey - bioimages.org.uk - CC-BY-NC-SA-2.0 uk


Christian Fischer - CC BY-SA 3.0


Peter Meininger - freenatureimages.eu

Vruchten: Een eenzadige dopvrucht of nootje. De 2-3 mm grote urntjes zijn driekantig en omgekeerd eivormig. Eerst zijn ze geelgroen, later worden ze goudgeel. Aan de top zijn ze toegespitst in een korte, rechte, iets scheef staande, maar niet omlaag wijzende snavel. Eenzaadlobbig.


dzn.eldoc.ub.rug.nl


dzn.eldoc.ub.rug.nl

Biotoop

Bodem: Zonnige, open plaatsen (pioniervegetaties) op vochtige tot natte, matig voedselarme tot matig voedselrijke, niet of weinig bemeste, zwak zure tot basische, kalkhoudende, zoete tot brakke grond (zand en leem, minder op veen en vrijwel nooit op klei).

Groeiplaatsen: Zeeduinen (jonge duinvalleien, open plekken in oude duinvalleien, langs strandvlakten achter de zeereep, droogvallende duinplasoevers en binnenduingrasland), moerassen (veenmoeras), afgravingen (zand- en leemgroeven), ijsbaantjes, waterkanten (strandjes langs niet vervuilde beken), grasland (afgeplagde of beweide plekken in blauwgrasland), heide (plagplekken, in karrensporen, op drooggevallen venbodems en langs heidepaden) en bossen (langs bospaden).

Verspreiding

Wereld: Koel-gematigde streken op het noordelijk halfrond, voornamelijk in Europa en Noord-Amerika.


gbif.org
Dwergzegge (Carex oederi subsp. oederi)


gbif.org

Carex oederi

Nederland: Vrij algemeen in de duinen, op de Waddeneilanden en plaatselijk in Zeeland. Vrij zeldzaam in het oosten en midden van het land, in laagveengebieden en in Zeeland. Elders zeer zeldzaam.
Rode lijst 2012. Thans niet bedreigd. Trend sinds 1950: stabiel of toegenomen. Algemeen. Oorspronkelijk inheems.

Dwergzegge

Verspreidingsatlas.nl

Dwergzegge en geelgroene zegge (Carex oederi)

Verspreidingsatlas.nl

Dwergzegge x Geelgroene zegge (Carex oederi subsp. oederi x  oedocarpa)

Verspreidingsatlas.nl

Carex x pauliana (Blonde zegge x Dwergzegge)

Verspreidingsatlas.nl

Vlaanderen: Vrij zeldzaam in de duinen en de Kempen. Elders zeer zeldzaam.
Rode lijst. Bedreigd. Beschermd.

Dwergzegge - Carex oederi ssp. oederi

Wallonië: Zeldzaam tot zeer zeldzaam in het Maasgebied en de Ardennen.
Rode lijst. Ernstig bedreigd. Beschermd.

Oude illustraties (Klik op een afbeelding om te vergroten).


Carex oederi
Flora Batava, deel 14, Jan Kops en F.W. van Eeden (1872)


Carex oederi
Flora Batava, deel 14, Jan Kops en F.W. van Eeden (1872)


Carex oederi
Deutschlands Flora in Abbildungen, Jacob Sturm und Johann Georg Sturm


Carex divisa (Carex viridula)
Flora Danica, Georg Christian Oeder e.a. (1761-1883)


Carex oederi var. oedocarpa (Carex viridula)
Flora Danica, Georg Christian Oeder e.a. (1761-1883)


Carex demissa (Carex viridula)
Flora Danica, Georg Christian Oeder e.a. (1761-1883)

© 2001-2018 K.M. Dijkstra