Wilde planten in Nederland en BelgiŽ

Dwergzegge - Carex oederi

Frysk: Lytse giele sigge

English: Little Green Sedge

FranÁais: LaÓche tardive

Deutsch: Kleine Gelb-Segge

Synoniemen: Late zegge, Carex oederi subsp. oederi, Carex viridula, Carex serotina, Carex scandinavica, Carex tumidicarpa.

Familie: Cyperaceae (Cypergrassenfamilie)

Naamgeving (Etymologie): Zegge stamt uit het Indogermaanse woord seq (snijden). Carex is zeer waarschijnlijk afgeleid van het Latijnse ceiro (ik snij), een verwijzing naar de scherpe kanten van de bladeren. Oederi is genoemd naar de Duitse botanicus Georg Christian Oeder (1728-1791).

Ondersoorten: Voorheen werden Dwergzegge en Geelgroene zegge in twee ondersoorten verdeeld: Dwergzegge (Carex oederi subsp. oederi) en Geelgroene zegge (Carex oederi subsp. oedocarpa). Tegenwoordig worden ze als twee afzonderlijke soorten gezien: Dwergzegge (Carex oederi) en Geelgroene zegge (Carex demissa). Vaak zijn er tussenvormen.

Kruisingen: Dwergzegge kan een bastaard vormen met Blonde zegge (Carex x pauliana). Ook kunnen beide ondersoorten met elkaar kruisen: Dwergzegge x Geelgroene zegge (Carex oederi subsp. oederi x oedocarpa).

Beschrijving (Klik op een afbeelding om te vergroten).

Levensduur: Overblijvend.

Plantvorm: Kruid.

Winterknoppen: Hemikryptofyt.

Hoofdbloei: Mei, juni, juli, geregeld ook in augustus, september, oktober.

Afmeting: 5-30 cm.


© Peter Meininger - verspreidingsatlas.nl


© Willem Braam - verspreidingsatlas.nl


Christian Fischer -
CC BY-SA 3.0


Willem van Kruijsbergen - freenatureimages.eu

Wortels: Een korte wortelstok. Worteldiepte tot 10 cm.


symbiota.math.wisc.edu - CC0-1.0


symbiota.math.wisc.edu - CC BY-NC 3.0


symbiota.math.wisc.edu - CC0-1.0


herbariaunited.org

Stengels: Vaak vele stomp driekantige stengels, die meestal korter zijn dan de bladen. De onderste scheden zijn strokleurig, lichtbeige of wit. De plant vormt dichte polletjes.

© Peter Meininger - verspreidingsatlas.nl


© Malcolm Storey - bioimages.org.uk -
CC-BY-NC-SA-2.0 uk


© Biopix: JC Schou


Claudia Ganz - CC BY-NC-ND 4.0

Bladeren: De bladeren zijn vlak of min of meer gootvormig en 1-2 mm breed.

© Peter Meininger - verspreidingsatlas.nl


© Peter Meininger - verspreidingsatlas.nl


Willem van Kruijsbergen - freenatureimages.eu


© Malcolm Storey - bioimages.org.uk -
CC-BY-NC-SA-2.0 uk

Bloemen: Eenslachtig. Eenhuizig. De bloeiwijze is meestal compact en vaak hoofdjesachtiggedrongen. Er is een vrijwel niet gesteelde, mannelijke topaar en meestal zijn er twee rechtopstaande, vrijwel niet gesteelde, meestal eivormige, dichtbloemige vrouwelijke aren. Soms is er nog een vrouwelijke aar aan het onderste deel van de halm. De bloemen hebben drie stempels. De schutbladen zijn bladachtig. De korte schede komt tot voorbij de top van de bloeiwijze en gaat tenslotte vaak haaks afstaan.

© Peter Meininger - verspreidingsatlas.nl


© Malcolm Storey - bioimages.org.uk -
CC-BY-NC-SA-2.0 uk


Christian Fischer -
CC BY-SA 3.0


Peter Meininger - freenatureimages.eu

Vruchten: Een eenzadige dopvrucht of nootje. De 2-3 mm grote urntjes zijn driekantig en omgekeerd eivormig. Eerst zijn ze geelgroen, later worden ze goudgeel. Aan de top zijn ze toegespitst in een korte, rechte, iets scheef staande, maar niet omlaag wijzende snavel.


Digitale zadenatlas

Biotoop

Bodem: Zonnige, open plaatsen (pioniervegetaties) op vochtige tot natte, matig voedselarme tot matig voedselrijke, niet of weinig bemeste, zwak zure tot basische, kalkhoudende, zoete tot brakke grond (zand en leem, minder op veen en vrijwel nooit op klei).

Groeiplaatsen: Zeeduinen (jonge duinvalleien, open plekken in oude duinvalleien, langs strandvlakten achter de zeereep, droogvallende duinplasoevers en binnenduingrasland), moerassen (veenmoeras), afgravingen (zand- en leemgroeven), ijsbaantjes, waterkanten (strandjes langs niet vervuilde beken), grasland (afgeplagde of beweide plekken in blauwgrasland), heide (plagplekken, in karrensporen, op drooggevallen venbodems en langs heidepaden) en bossen (langs bospaden).

Verspreiding

Wereld: Koel-gematigde streken op het noordelijk halfrond, voornamelijk in Europa en Noord-Amerika.

Nederland: Vrij algemeen in de duinen, op de Waddeneilanden en plaatselijk in Zeeland. Vrij zeldzaam in het oosten en midden van het land, in laagveengebieden en in Zeeland. Elders zeer zeldzaam.

Vlaanderen: Vrij zeldzaam in de duinen en in de Kempen. Elders zeer zeldzaam.
WalloniŽ:
Zeldzaam.

Oude illustraties (Klik op een afbeelding om te vergroten). Dwergzegge en Geelgroene zegge


Flora Batava, deel 14, Jan Kops en F.W. van Eeden (1872)


Deutschlands Flora in Abbildungen, Jacob Sturm und Johann Georg Sturm


Carex demissa
- Carex divisa - Carex oederi var. oedocarpa
Flora Danica, Georg Christian Oeder e.a. (1761-1883)

2001-2021 K.M. Dijkstra - CC BY-NC-SA 3.0 NL