Wilde planten in Nederland en België

Nederlandse namen

A

B

C

D

E

F

G

H

I

J

K

L

M

N

O

P

R

S

T

U

V

W

Z

Echt lepelblad - Engels lepelblad - Cochlearia officinalis

Andere namen

Frysk: Leppelblêd, Ingelsk leppelblêd

English: Common scurvygrass, English scurvygrass

Français: Cochléaire officinale, Cranson d'Angleterre

Deutsch: Löffelkraut, Englisches Löffelkraut

Verouderde of andere namen: Cochlearia anglica

Classificatie

Klasse: Spermatopsida

Orde: Brassicales

Familie: Brassicaceae (Kruisbloemenfamilie)

Geslacht: Cochlearia (Lepelblad)

Soort: Cochlearia officinalis

Naamgeving (Etymologie): De naam is ontleend aan de vorm van de bladen. Cochlearia komt uit het Latijn (cochlear) en betekentlepel. Officinalis komt van het Latijnse officium (werkplaats, in plantkundig/medische verband is dat de apotheek). Officinalis betekent in gebruik in de apotheek / geneeskrachtig. Anglica verwijst naar Engeland.

Ondersoorten: Echt lepelblad (Cochlearia officinalis subsp. officinalis) en Engels lepelblad (Cochlearia officinalis subsp. anglica). Vaak zijn er tussenvormen.

Beschrijving (Klik op een afbeelding om te vergroten).

Levensduur: Tweejarig of overblijvend.

Plantvorm: Kruid.

Winterknoppen: Hemikryptofyt.

Bloeimaanden: Echt lepelblad: April, mei, juni.
Engels lepelblad: Mei en juni.

Afmeting: Echt lepelblad: 10-40 cm.
Engels lepelblad: 10-30 cm.

Echt lepelblad

© Adrie van Heerden - verspreidingsatlas.nl


Catherine Copigny - tela-botanica.org - CC BY-SA 2.0 FR


kuleuven-kulak.be/bioweb


kuleuven-kulak.be/bioweb

Engels lepelblad


Olivier Pichard -
CC BY-SA 3.0


Florent Beck- tela-botanica.org -  
CC BY-SA 2.0 FR


Florent Beck - tela-botanica.org -
CC BY-SA 2.0 FR


Florent Beck - tela-botanica.org -
CC BY-SA 2.0 FR

Wortels

Echt lepelblad


herbariaunited.org


herbariaunited.org


herbariaunited.org


herbariaunited.org

Engels lepelblad


herbariaunited.org


herbariaunited.org


Florent Beck - tela-botanica.org -
CC BY-SA 2.0 FR


herbariaunited.org

Stengels: Rechtopstaande stengels.

Echt lepelblad

© Mark Uittenbogerd - verspreidingsatlas.nl


kuleuven-kulak.be/bioweb


kuleuven-kulak.be/bioweb


Thierry Pernot - tela-botanica.org -
CC BY-SA 2.0 FR

Engels lepelblad


Olivier Pichard -
CC BY-SA 3.0


Florent Beck - tela-botanica.org -
CC BY-SA 2.0 FR


Hugues Tinguy - tela-botanica.org -
CC BY-SA 2.0 FR


Florent Beck -
CC BY-SA 2.0 FR

Bladeren: Echt lepelblad: De bladeren zijn wintergroen. De rozetbladen zijn hartvormig met een lange steel. De bovenste bladeren zijn vlezig, eivormig en bochtig ingesneden. Ze zittend en stengelomvattend met een hartvormige voet.
Engels lepelblad: De lang gesteelde rozetbladen zijn langwerpig tot eirond met een wigvormig versmalde voet. Ze hebben een gave rand of zijn iets getand. De bovenste bladeren zijn stengelomvattend.

Echt lepelblad

© Peter Meininger - verspreidingsatlas.nl


Thierry Pernot - tela-botanica.org - CC BY-SA 2.0 FR


kuleuven-kulak.be/bioweb


kuleuven-kulak.be/bioweb

Engels lepelblad

© Niels Jeurin - verspreidingsatlas.nl


Florent Beck - tela-botanica.org -
CC BY-SA 2.0 FR


Florent Beck - tela-botanica.org -
CC BY-SA 2.0 FR


Hugues Tinguy - tela-botanica.org -
CC BY-SA 2.0 FR

Bloemen: Echt lepelblad:   Tweeslachtig. De witte, 0,8-1 cm grote bloemen vormen samen brede pluimen.
Engels lepelblad: De witte bloemen zijn 0,9-1,4 cm.

Echt lepelblad

© Peter Meininger - verspreidingsatlas.nl


© Mark Uittenbogerd - verspreidingsatlas.nl


kuleuven-kulak.be/bioweb


kuleuven-kulak.be/bioweb

Engels lepelblad


Dany Roussel - tela-botanica.org -
CC BY-SA 2.0 FR


Florent Beck - tela-botanica.org -
CC BY-SA 2.0 FR


© Willem Braam - verspreidingsatlas.nl


Florent Beck - tela-botanica.org -
CC BY-SA 2.0 FR

Vruchten: Echt lepelblad: Een doosvrucht. De 4-7 mm lange hauwtjes zijn eivormig tot bolvormig en aan de voet en vaak ook aan de top afgerond. Ze zijn korter dan de steel. Het tussenschot is 1½-3 keer zo lang als breed. Tweezaadlobbig.
Engels lepelblad: De hauwtjes zijn eivormig met opgeblazen kleppen. Ze zijn 0,8-1,6 cm. Het tussenschot is vijf tot twaalf keer zo lang als breed.

Echt lepelblad

© Peter Meininger - verspreidingsatlas.nl


© Willem Braam - verspreidingsatlas.nl


kuleuven-kulak.be/bioweb


dzn.eldoc.ub.rug.nl

Engels lepelblad


Florent Beck - tela-botanica.org -
CC BY-SA 2.0 FR


Hugues Tinguy - tela-botanica.org -
CC BY-SA 2.0 FR


© Corry Abbink-Meijerink -
CC BY-NC-ND 3.0


dzn.eldoc.ub.rug.nl

Biotoop

Bodem: Echt lepelblad: Zonnige plaatsen op natte, matig voedselrijke tot voedselrijke, brakke grond. Ook op stenige plaatsen.
Engels lepelblad: Zonnige plaatsen op vochtige, matig voedselrijke tot voedselrijke, zilte grond. Gewoonlijk op wat ziltere, nattere en slikkiger plaatsen dan Deens lepelblad.

Groeiplaatsen: Echt lepelblad: Moerassen (langs brakke rietlanden en brakke moerassen), hoge kwelders (schorren), grasland (zilt grasland), grazige klippen, glooiingen, zeedijken, soms in de bergen en waterkanten (langs de rietkragen van brede sloten en ander brak water).
Engels lepelblad: Kwelders of schorren (met name op zandige ruggen waar mest terechtkomt van wadvogels), tussen de stenen van zeedijken, slikkige stranden, getijdemondingen en zand- of rolsteenstranden. Engels lepelblad groeit vaak tussen Zeealsem.

Verspreiding

Wereld: Echt lepelblad: Het kustgebied van West- en Noord-Europa. Ook op enkele geïsoleerde groeiplaatsen in Midden-Europa.
Engels lepelblad: West- en Noordwest-Europa.

Echt lepelblad

gbif.org

Engels lepelblad

gbif.org

Nederland: Echt lepelblad: Plaatselijk vrij algemeen in Noord- en Zuid-Holland en in Zeeland. Elders zeer zeldzaam.
Rode lijst 2012. Bedreigd. Trend sinds 1950: zeer sterk afgenomen. Zeldzaam. Oorspronkelijk inheems.
Engels lepelblad: Vrij zeldzaam in het Waddengebied en in het noordelijke deel van het Noord-Hollandse kustgebied. Elders zeer zeldzaam.
Rode lijst 2012. Kwetsbaar. Trend sinds 1950: matig afgenomen. Zeldzaam. Oorspronkelijk inheems.

Cochlearia officinalis

Verspreidingsatlas.nl

Echt lepelblad

Verspreidingsatlas.nl

Engels lepelblad

verspreidingsatlas.nl

Vlaanderen: Echt lepelblad: Zeldzaam aan de monding van de Schelde.
Rode lijst. Zeer zeldzaam.
Engels lepelblad: Niet in Vlaanderen.

Wallonië: Echt lepelblad: Niet in Wallonië.
Engels lepelblad: Niet in Wallonië.

Toepassingen

Medicinaal: Echt lepelblad bevat veel vitamine C. Het was een uitstekend kruid tegen scheurbuik, een ziekte die vroeger vooral bij zeelieden veel voorkwam. Gebrek aan vitamine C was de oorzaak van deze ziekte. Al in de 15de eeuw kende men de genezende werking van Lepelblad en enige andere Kruisbloemigen en van citrusvruchten. Echt lepelblad is desinfecterend en activeert de stofwisseling. Het heeft een positieve invloed op de functie van gal en lever en werkt licht vochtregulerend. Het kan reumaklachten verminderen.

Keuken: De verse blaadjes kun je toevoegen aan salades. Ze smaken goed bij aardappels, in kwark of als broodbeleg. Als de smaak van het blad of het uitgeperste sap iets te scherp is, kun je lepelblad vermengen met andere soorten sla of sappen.

Oude illustraties (Klik op een afbeelding om te vergroten).


Echt lepelblad
Flora Batava, deel 1, Jan Kops (1800)


Engels lepelblad
Flora Batava, deel 16, Jan Kops en F.W. van Eeden (1881)


Afbeeldingen der artseny-gewassen met derzelver Nederduitsche en Latynsche beschryvingen, deel 1, Dirk Leonard Oskamp (1796)


Cruijdeboek, deel 1, Rembert Dodoens. Gheslacht, onderscheet, fatsoen, naemen, cracht ende werckinghe (1554)


Botanische wandplaten


Botanischer Bilderatlas nach De Candolle's Natürlichem Pflanzensystem, Carl Hoffmann (1884)


Kräuterbuch, Unsere Heilpflanzen in Wort und Bild, Friedrich Losch (1914)


Atlas der officinellen Pflanzen, deel 3, O.C. Berg, C.F. Schmidt (1896-1899)


British phaenogamous botany, deel 5: W. Baxter (1834-1843)


Medizinal Pflanzen, deel 1, F.E. Köhler, W. Müller (1887)


Flore médicale, deel 3, F.P. Chaumeton (1830)


La botanique de J.J. Rousseau, J.J. Rousseau, P.J. Redouté (1805)


Echt lepelblad


Engels lepelblad


Bilder ur Nordens Flora, deel 1, Carl Axel Magnus Lindman (1922-1926)


Svensk botanik, deel 2, J.W. Palmstruch e.a. (1807)


Medical Botany, deel 3, W. Woodville, W.J. Hooker, G. Spratt (1832)

Flora Danica, Georg Christian Oeder e.a. (1761-1883)


Echt lepelblad


Engels lepelblad


Illustrations of the British Flora, Walter Hood Fitch (1924)


Flora Parisiensis, deel 1, P. Bulliard (1776-1781)


Engels lepelblad
Herbarium Blackwellianum, deel 3, E. Blackwell (1757)

English Botany, or Coloured Figures of British Plants, deel 1, J.E. Sowerby (1863)


Icones plantarum medico-oeconomico-technologicarum, deel 1, F.B. Vietz (1800)


Die officinellen Pflanzen der Pharmacopoea Germanica, F.G. Kohl (1891-1895)


Viridarium reformatorum, deel 1, M.B. Valentini (1719)


Plantae officinales, deel 1, T.F.L. Nees von Esenbeck, A. Henry (1828-1833)


Plantarum seu stirpium icones, deel 1, M. de Lobel (1581)

© 2001-2019 K.M. Dijkstra