Wilde planten in Nederland en België

Nederlandse namen

A

B

C

D

E

F

G

H

I

J

K

L

M

N

O

P

R

S

T

U

V

W

Z

Eenjarige hardbloem - Scleranthus annuus subsp. annuus

Andere namen

Frysk: Hurdblom

English: Annual knawel

Français: Gnavelle annuelle

Deutsch: Einjähriger Knäuel

Verouderde of andere namen: Scleranthus annuus var. annuus

Classificatie

Klasse: Spermatopsida

Orde: Caryophyllales

Familie: Caryophyllaceae (Anjerfamilie)

Geslacht: Scleranthus (Hardbloem)

Soort: Scleranthus annuus ssp. annuus

Naamgeving (Etymologie): Scleranthus is ontstaan uit het Griekse skleros (hard) en anthos (bloem), vanwege de leerachtige kelkslippen en de harde vrucht. Annuus betekent eenjarig.

Ondersoort: De andere ondersoort is Kleine hardbloem.

Beschrijving (Klik op een afbeelding om te vergroten).

Levensduur: Eenjarig, maar soms tweejarig.

Plantvorm: Kruid.

Winterknoppen: Therofyt.

Bloeimaanden: Mei, juni, juli, augustus, september, oktober.

Afmeting: 2-20 cm.

© Peter Meininger - verspreidingsatlas.nl


Stefan.lefnaer - CC BY-SA 4.0


© Adrie van Heerden - verspreidingsatlas.nl


© Willem Braam - verspreidingsatlas.nl

Wortels: Worteldiepte 10 tot 20 cm.

© Han Beeuwkes - verspreidingsatlas.nl


http://herbariaunited.org


http://herbariaunited.org


bisque.cyverse.org - CC BY-NC 3.0

Stengels: De liggende tot opstijgende stengels zijn vanaf de voet sterk vertakt en grijsgroen tot grijsgeel. De stengelleden zijn meestal langer dan de bladen. Er zijn alleen bloeiende stengels.


Olivier Pichard - CC BY-SA 3.0


Stefan.lefnaer - CC BY-SA 4.0


© Malcolm Storey - bioimages.org.uk - CC-BY-NC-SA-2.0 uk


© Malcolm Storey - bioimages.org.uk - CC-BY-NC-SA-2.0 uk

Bladeren: De tegenoverstaande, lijnvormige bladeren worden tot 1 cm lang. Er zijn geen steunblaadjes.


Stefan.lefnaer - CC BY-SA 4.0


© Malcolm Storey - bioimages.org.uk - CC-BY-NC-SA-2.0 uk


© Malcolm Storey - bioimages.org.uk - CC-BY-NC-SA-2.0 uk


Sipke Gonggrijp - CC-BY-NC-SA-3.0

Bloemen: Tweeslachtig. De bloeiwijze is wijd en los vertakt met dichte kluwens. De groene bloemen hebben geen kroonbladen. Ze hebben vijf spitse, 3-4 mm lange kelkbladen met smalle (0,1-0,2 mm) vliezige witte randen. Ze zijn drie tot vier keer zo lang als de twee tot vijf meeldraden. De witgerande kelkslippen staan schuin omhoog. De vijf kelkslippen zijn even lang of vaker langer dan de kelkbuis. Het halfonderstandig vruchtbeginsel is vergroeid met de kelkbuis en de meeldraden staan op de bovenrand van die kelkbuis. De schutbladen komen tot voorbij de bloemkluwens.


Der Michels - CC0


© Peter Meininger - verspreidingsatlas.nl


© Grada Menting - verspreidingsatlas.nl


© Peter Meininger - verspreidingsatlas.nl

Vruchten: Een eenzadige dopvrucht of nootje. De vruchtdragende kelk is 3,2-5 mm en met schuin afstaande kelkslippen. De zaden zijn langlevend (langer dan vijf jaar). Tweezaadlobbig.


Stefan.lefnaer - CC BY-SA 4.0


© Erik van Dijk - CC BY-NC-ND 3.0


© Peter Meininger - CC-BY-NC-SA-3.0


dzn.eldoc.ub.rug.nl

Biotoop

Bodem: Zonnige, open plaatsen (pionier) op droge, voedselarme tot meestal matig voedselrijke, omgewerkte, kalkarme, zure grond (grof zand en kiezelige grond).

Groeiplaatsen: Akkers, langs spoorwegen (spoorwegterreinen), enigszins ruderale plaatsen, bermen (open, zandige plekjes), wegranden (langs fietspaden en zandwegen) en grasland (in weiland op kapotgetrapte of kapotgereden plaatsen).

Verspreiding

Wereld: Oorspronkelijk uit Europa en Noord-Afrika (Atlasgebergte en Ethiopië). Ingeburgerd in grote delen van het noordelijk halfrond, Zuid-Afrika en in Australië (o.a. Tasmanië).


gbif.org

Scleranthus annuus subsp. annuus


gbif.org

Scleranthus annuus

Nederland: Vrij algemeen op de zandgronden in het oosten, zuiden en midden van het land en in Zuid-Limburg. Elders zeldzaam tot zeer zeldzaam.
Rode lijst 2012. Thans niet bedreigd. Trend sinds 1950: stabiel of toegenomen. Algemeen. Al voor 1500 ingevoerd (archeofyt).

Eenjarige hardbloem (Scleranthus annuus subsp. annuus)

verspreidingsatlas.nl

Eenjarige hardbloem en Kleine hardbloem (Scleranthus annuus)

verspreidingsatlas.nl

Vlaanderen: Vrij algemeen, maar zeldzaam in het kustgebied en in de Leemstreek. Achtergegaan, met name in het centrale deel van de Leemstreek.
Rode lijst. Achteruitgaand.

Wallonië: Vrij algemeen, maar zeldzaam in de Hoge Ardennen.

Oude illustraties (Klik op een afbeelding om te vergroten).


Flora Batava, deel 7, Jan Kops en Herman Christiaan van Hall (1836)


Flora Batava, deel 7, Jan Kops en Herman Christiaan van Hall (1836)


Cruijdeboek, deel 1, Rembert Dodoens. Gheslacht, onderscheet, fatsoen, naemen, cracht ende werckinghe (1554)


Cruijdeboek, deel 1, Rembert Dodoens. Gheslacht, onderscheet, fatsoen, naemen, cracht ende werckinghe (1554)


Cruijdeboek, deel 1, Rembert Dodoens. Gheslacht, onderscheet, fatsoen, naemen, cracht ende werckinghe (1554)


Flora von Deutschland, Österreich und der Schweiz, Prof. Dr. Otto Wilhelm Thomé (1885-1905)


Deutschlands Flora in Abbildungen, Jacob Sturm und Johann Georg Sturm


Deutschlands flora, deel 20, J. Sturm, J.W. Sturm (1845-1849)


Flora Danica, Georg Christian Oeder e.a. (1761-1888)


Botanischer Bilderatlas nach De Candolle's Natürlichem Pflanzensystem, Carl Hoffmann (1884)


Botanischer Bilderatlas nach De Candolle's Natürlichem Pflanzensystem, Carl Hoffmann (1884)


Botanischer Bilderatlas nach dem natürlichem Pflanzensystem, K. Hoffmann, E. Dennert (1911)


Bilder ur Nordens Flora, deel 3, Carl Axel Magnus Lindman (1922-1926)


English Botany, or Coloured Figures of British Plants, deel 7, J.E. Sowerby (1867)


English Botany, or Coloured Figures of British Plants, deel 7, J.E. Sowerby (1867)


Water-color sketches of American plants, especially New England, Helen Sharp (1888-1910)


British entomology, deel 2, J. Curtis (1823-1840)


La flore et la pomone francaises, deel 5, J.H. Jaume Saint-Hilaire (1832)


Flora regni borussici, deel 9, A.G. Dietrich (1841)


Ecphrasis minus cognitarum stirpium, deel 1, F. Colonna (1616)


Repräsentanten einheimischer Pflanzenfamilien in bunten Wandtafeln mit erläuterndem Text, deel 41, C. Bollmann (1879-1882)


British phaenogamous botany, deel 6: W. Baxter (1834-1843)


Illustrations of the British Flora, Walter Hood Fitch (1924)

© 2001-2018 K.M. Dijkstra