Wilde planten in Nederland en België

 Nederlandse namen   Wetenschappelijke namen 

Elsbes - Sorbus torminalis

Frysk:

English: Wild service tree

Français: Alisier torminal

Deutsch: Elsbeere

Synoniemen: Torminalis glaberrima

Familie: Rosaceae (Rozenfamilie)

Naamgeving (Etymologie): Sorbus komt van sobere (opslurpen). De soortaanduiding torminalis (koliek verwekkend) slaat op maagpijn, waarbij deze vruchten verlichting kunnen bieden.

Beschrijving (Klik op een afbeelding om te vergroten).

Levensduur: Overblijvend.

Plantvorm: Boom.

Winterknoppen: Fanerofyt.

Bloeimaanden: Mei en juni.

Afmeting: 5-25 meter.


J.H. Janßen -
CC BY-SA 3.0


Rosenzweig -
CC BY-SA 3.0


Dirk df -
CC BY-SA 3.0


Andrea Moro - dryades.units.it/cercapiante -
CC BY-SA 4.0

Stam: De ruwe schors is bruin en grijsachtig.


Andrew Dunn -
CC BY-SA 2.0


Rosenzweig -
CC BY-SA 3.0


Andrea Moro - dryades.units.it/cercapiante -
CC BY-SA 4.0


Andrea Moro - dryades.units.it/cercapiante -
CC BY-SA 4.0

Takken


Stefan.lefnaer -
CC BY-SA 4.0


Andrea Moro - dryades.units.it/cercapiante -
CC BY-SA 4.0


Rosenzweig -
CC BY-SA 3.0


Salicyna -
CC BY-SA 4.0

Bladeren: De eironde bladeren hebben drie tot vier paar driehoekige spitse lobben. De onderste zijn groot en staan loodrecht af. Ze zijn getand. De onderkant is eerst grijsviltig behaard, maar wordt later kaal. Aan beide kanten zie je vier of vijf opvallende nerven.


Kenraiz - Public Domain


Rosenzweig -
CC BY-SA 3.0


R.F. Stolwijk -
CC BY-NC-SA 3.0 NL


Andrea Moro - dryades.units.it/cercapiante -
CC BY-SA 4.0

Bloemen: De witte bloemen (0,9-1,4 cm) vormen samen schermachtige pluimen. Bloemen met twee stijlen.


BerndH -
CC BY-SA 3.0


Salicyna -
CC BY-SA 4.0


Stefan.lefnaer -
CC BY-SA 4.0


Stefan.lefnaer -
CC BY-SA 4.0

Vruchten: De eironde bessen zijn 1,25-1,5 cm, bruin met vlekjes. Ze hebben een zure smaak. Tweezaadlobbig.


Rosenzweig -
CC BY-SA 3.0


Rolf Schulte -
CC BY-SA 3.0


Andrea Moro - dryades.units.it/cercapiante -
CC BY-SA 4.0


Andrea Moro - dryades.units.it/cercapiante -
CC BY-SA 4.0

Biotoop

Bodem: Zonnige tot licht beschaduwde, warme plaatsen op droge, kalkhoudende, vaak kleiige grond.

Groeiplaatsen: Bossen (loofbossen) en struwelen.

Verspreiding

Wereld: Zuidwest-Azië, Noord-Afrika en Zuid- en Midden-Europa. Ook op de Britse eilanden en in Denemarken.

Nederland: Niet ingeburgerd.

Vlaanderen: Niet ingeburgerd.

Wallonië: Zeldzaam in het Maasgebied en in de zuidelijke Ardennen.

Toepassingen

Aan de vruchten worden geneeskrachtige eigenschappen toegeschreven. Het vruchtvlees van de bessen is eetbaar als ze een diep rode kleur krijgen. De zaden zijn niet eetbaar.

Oude illustraties (Klik op een afbeelding om te vergroten).


Afbeeldingen der artseny-gewassen met derzelver Nederduitsche en Latynsche beschryvingen, deel 6, Johann Carl Krauss (1801)


Cruijdeboek, deel 6, Rembert Dodoens. Van der boomen, haghen, ende alle houtachtighe gewassen, en van huerder vruchten, gummen ende sapen ondersceet, fatsoen, naem, natuere, cracht ende werkinghe (1554)


Unsere Waldbäume, Sträucher und Zwergholzgewächse, L. Klein (1910)

 

© 2001-2020 K.M. Dijkstra